Adhyaya 30

Verse 1

कपिल उवाच तस्यैतस्य जनो नूनं नायं वेदोरुविक्रमम् । काल्यमानोऽपि बलिनो वायोरिव घनावलि: ॥ १ ॥

കപിലൻ പറഞ്ഞു—ഘനമേഘക്കൂട്ടം ശക്തമായ കാറ്റിന്റെ പ്രഭാവം അറിയാത്തതുപോലെ, ഭൗതികബോധത്തിൽ മുങ്ങിയ മനുഷ്യൻ കാലതത്ത്വത്തിന്റെ മഹാശക്തി അറിയുന്നില്ല; അതാണ് അവനെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോകുന്നത്।

Verse 2

यं यमर्थमुपादत्ते दु:खेन सुखहेतवे । तं तं धुनोति भगवान्पुमाञ्छोचति यत्कृते ॥ २ ॥

ഭൗതികവാദി ദുഃഖവും പ്രയത്നവും കൊണ്ട്所谓 സുഖത്തിനായി എന്തെല്ലാം സമ്പാദിക്കുമോ, അവയെല്ലാം ഭഗവാൻ കാലരൂപത്തിൽ തകർത്തുകളയുന്നു; അതിനാൽ ജീവൻ വിലപിക്കുന്നു।

Verse 3

यदध्रुवस्य देहस्य सानुबन्धस्य दुर्मति: । ध्रुवाणि मन्यते मोहाद् गृहक्षेत्रवसूनि च ॥ ३ ॥

മൂഢബുദ്ധിയുള്ളവൻ മോഹത്തിൽ തന്റെ അനിത്യമായ ശരീരത്തെയും അതുമായി ബന്ധമുള്ള വീട്, ഭൂമി, സമ്പത്ത് എന്നിവയെയും സ്ഥിരമെന്ന് കരുതുന്നു; അവയുടെ അസ്ഥിരത അവൻ ഗ്രഹിക്കുന്നില്ല।

Verse 4

जन्तुर्वै भव एतस्मिन्यां यां योनिमनुव्रजेत् । तस्यां तस्यां स लभते निर्वृतिं न विरज्यते ॥ ४ ॥

ജീവൻ ഏത് ഏത് യോനിയിൽ ജനിക്കുമോ, ആ ആ യോനിയിൽ തന്നെ ഒരു പ്രത്യേക തൃപ്തി കണ്ടെത്തുന്നു; ആ നിലയിൽ ഇരിക്കാൻ അവന് വിരക്തി ഉണ്ടാകുന്നില്ല।

Verse 5

नरकस्थोऽपि देहं वै न पुमांस्त्यक्तुमिच्छति । नारक्यां निर्वृतौ सत्यां देवमायाविमोहित: ॥ ५ ॥

നരകത്തിൽ ആയാലും മനുഷ്യൻ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ദേവമായയിൽ മോഹിതനായി നരകീയ ഭോഗത്തിലും ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്നു।

Verse 6

आत्मजायासुतागारपशुद्रविणबन्धुषु । निरूढमूलहृदय आत्मानं बहु मन्यते ॥ ६ ॥

ദേഹം, ഭാര്യ, മക്കൾ, വീട്, മൃഗങ്ങൾ, ധനം, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവയിലേക്കുള്ള ആഴമുള്ള ആസക്തി ഹൃദയത്തിൽ വേരുറക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ബന്ധിതജീവൻ താനെത്രയും പൂർണ്ണനെന്ന് കരുതുന്നു.

Verse 7

सन्दह्यमानसर्वाङ्ग एषामुद्वहनाधिना । करोत्यविरतं मूढो दुरितानि दुराशय: ॥ ७ ॥

കുടുംബഭാരം ചുമക്കുന്നതിനാൽ അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ഉത്കണ്ഠയിൽ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും, ആ മൂഢൻ ഒരിക്കലും നിറവേരാത്ത പ്രതീക്ഷയിൽ നിരന്തരം പാപകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.

Verse 8

आक्षिप्तात्मेन्द्रिय: स्त्रीणामसतीनां च मायया । रहो रचितयालापै: शिशूनां कलभाषिणाम् ॥ ८ ॥

മായയാൽ മോഹിപ്പിക്കുന്ന അസതിയായ സ്ത്രീയിലേക്കു അവൻ ഹൃദയവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഏല്പിക്കുന്നു; ഏകാന്ത ആലിംഗനങ്ങളിലും സംഭാഷണങ്ങളിലും രമിച്ച്, ചെറുകുട്ടികളുടെ മധുരവാക്കുകളിൽ പോലും മയങ്ങുന്നു.

Verse 9

गृहेषु कूटधर्मेषु दु:खतन्त्रेष्वतन्द्रित: । कुर्वन्दु:खप्रतीकारं सुखवन्मन्यते गृही ॥ ९ ॥

ആസക്തനായ ഗൃഹസ്ഥൻ കപടധർമ്മവും രാഷ്ട്രീയവഞ്ചനയും നിറഞ്ഞ, ദുഃഖത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽപ്പെട്ട ഗൃഹജീവിതത്തിൽ അശ്രാന്തമായി തുടരുന്നു. ദുഃഖഫലങ്ങൾ പ്രതിരോധിക്കാനായി മാത്രം പ്രവർത്തിച്ച്, അത് സാധിച്ചാൽ താനെ സന്തോഷവാനെന്ന് കരുതുന്നു.

Verse 10

अर्थैरापादितैर्गुर्व्या हिंसयेतस्ततश्च तान् । पुष्णाति येषां पोषेण शेषभुग्यात्यध: स्वयम् ॥ १० ॥

ഇവിടെയും അവിടെയും ഹിംസ ചെയ്ത് അവൻ ധനം സമ്പാദിക്കുന്നു; ആ ധനത്തോടെ കുടുംബത്തെ പോഷിപ്പിച്ചാലും, അവൻ സ്വയം വളരെ കുറച്ച് മാത്രം അനുഭവിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ അനിയമമായി സമ്പാദിച്ച ധനത്തിനായി അവൻ തന്നെ നരകത്തിലേക്ക് പതിക്കുന്നു.

Verse 11

वार्तायां लुप्यमानायामारब्धायां पुन: पुन: । लोभाभिभूतो नि:सत्त्व: परार्थे कुरुते स्पृहाम् ॥ ११ ॥

ജീവികയിൽ തിരിച്ചടി വന്നാൽ അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ശ്രമിക്കുന്നു; എന്നാൽ എല്ലാ ശ്രമങ്ങളും പരാജയമായി നശിച്ചപ്പോൾ, അത്യലോഭം കീഴടക്കി മറ്റുള്ളവരുടെ ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു।

Verse 12

कुटुम्बभरणाकल्पो मन्दभाग्यो वृथोद्यम: । श्रिया विहीन: कृपणो ध्यायञ्‍छ्वसिति मूढधी: ॥ १२ ॥

കുടുംബത്തെ പോഷിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്ത ആ ദുര്ഭാഗ്യവാൻ, വ്യർത്ഥശ്രമം ചെയ്യുന്ന, ശ്രീ-ശോഭയറ്റ കൃപണൻ തന്റെ പരാജയത്തെ തന്നെയെ ചിന്തിച്ച് മൂഢബുദ്ധിയോടെ ദീർഘനിശ്വാസങ്ങൾ വിട്ട് അത്യന്തം ദുഃഖിക്കുന്നു।

Verse 13

एवं स्वभरणाकल्पं तत्कलत्रादयस्तथा । नाद्रियन्ते यथापूर्वं कीनाशा इव गोजरम् ॥ १३ ॥

ഇങ്ങനെ അവൻ സ്വയം പോഷിക്കാനാകാത്തവനെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ ഭാര്യ മുതലായവർ മുമ്പുപോലെ ആദരിക്കില്ല; കൃപണ കർഷകർ പഴകി ക്ഷീണിച്ച കാളയെ മുൻപുപോലെ പരിഗണിക്കാത്തതുപോലെ.

Verse 14

तत्राप्यजातनिर्वेदो भ्रियमाण: स्वयम्भृतै: । जरयोपात्तवैरूप्यो मरणाभिमुखो गृहे ॥ १४ ॥

അവിടെയും അവനിൽ വിരക്തി ജനിക്കില്ല; ഒരിക്കൽ അവൻ പോഷിച്ചവരാൽ തന്നെയാണ് ഇപ്പോൾ അവൻ പോഷിക്കപ്പെടുന്നത്. വാർദ്ധക്യം രൂപം വികൃതമാക്കി, വീട്ടിൽ തന്നേ മരണത്തോട് മുഖാമുഖം നിൽക്കുന്നു।

Verse 15

आस्तेऽवमत्योपन्यस्तं गृहपाल इवाहरन् । आमयाव्यप्रदीप्ताग्निरल्पाहारोऽल्पचेष्टित: ॥ १५ ॥

അവൻ വീട്ടിൽ അവഗണിക്കപ്പെട്ട് വളർത്തുനായയെപ്പോലെ കിടന്ന്, അശ്രദ്ധയായി വെച്ചുതരുന്നതെല്ലാം തിന്നുന്നു. അജീർണം മുതലായ രോഗങ്ങളാൽ പീഡിതനായി, ജഠരാഗ്നി മന്ദമായതിനാൽ അല്പം മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നു; അല്പചേഷ്ടനായി ഇനി ജോലി ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തവനാകുന്നു।

Verse 16

वायुनोत्क्रमतोत्तार: कफसंरुद्धनाडिक: । कासश्वासकृतायास: कण्ठे घुरघुरायते ॥ १६ ॥

ആ രോഗാവസ്ഥയിൽ ഉള്ളിലെ വായുവിന്റെ സമ്മർദ്ദം മൂലം അവന്റെ കണ്ണുകൾ പുറംതള്ളപ്പെടുന്നു; കഫം നാഡികളെ തടഞ്ഞിടുന്നു. ചുമയും ശ്വാസകഷ്ടവും കൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ച്, കഴുത്തിൽ ‘ഘുരഘുര’ എന്ന പോലെ കരകര ശബ്ദം ഉയരും.

Verse 17

शयान: परिशोचद्‌भि: परिवीत: स्वबन्धुभि: । वाच्यमानोऽपि न ब्रूते कालपाशवशं गत: ॥ १७ ॥

ഇങ്ങനെ അവൻ മരണത്തിന്റെ പിടിയിലായി കിടക്കുന്നു; വിലപിക്കുന്ന സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും അവനെ ചുറ്റിനിൽക്കും. അവർ വിളിച്ചാലും അവൻ സംസാരിക്കില്ല, കാരണം അവൻ കാലത്തിന്റെ പാശത്തിന് കീഴടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

Verse 18

एवं कुटुम्बभरणे व्यापृतात्माजितेन्द्रिय: । म्रियते रुदतां स्वानामुरुवेदनयास्तधी: ॥ १८ ॥

ഇങ്ങനെ കുടുംബഭരണത്തിൽ മുഴുകി, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിക്കാത്ത ആ മനുഷ്യൻ, സ്വന്തം ആളുകൾ കരയുന്നത് കണ്ടു മഹാവേദനയിൽ ബോധം മങ്ങിക്കൊണ്ട് മരിക്കുന്നു.

Verse 19

यमदूतौ तदा प्राप्तौ भीमौ सरभसेक्षणौ । स दृष्ट्वा त्रस्तहृदय: शकृन्मूत्रं विमुञ्चति ॥ १९ ॥

അപ്പോൾ ഭീകരരും ക്രോധദൃഷ്ടിയുള്ളവരുമായ യമദൂതന്മാർ എത്തുന്നു. അവരെ കണ്ടതോടെ അവന്റെ ഹൃദയം വിറയ്ക്കുന്നു; ഭയത്തിൽ അവൻ മലമൂത്രം വിടുന്നു.

Verse 20

यातनादेह आवृत्य पाशैर्बद्ध्वा गले बलात् । नयतो दीर्घमध्वानं दण्ड्यं राजभटा यथा ॥ २० ॥

അപ്പോൾ യമദൂതന്മാർ അവന്റെ സൂക്ഷ്മദേഹത്തെ യാതനാദേഹത്തോടെ മൂടി, കഴുത്തിൽ ശക്തമായ കയറിന്റെ പാശം ബലമായി കെട്ടി, ദീർഘപാതയിലൂടെ കൊണ്ടുപോകുന്നു—രാജഭടന്മാർ ശിക്ഷയ്ക്കായി കുറ്റവാളിയെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ.

Verse 21

तयोर्निर्भिन्नहृदयस्तर्जनैर्जातवेपथु: । पथि श्वभिर्भक्ष्यमाण आर्तोऽघं स्वमनुस्मरन् ॥ २१ ॥

യമദൂതന്മാരുടെ ഭീഷണിയിൽ അവന്റെ ഹൃദയം തകരുകയും അവൻ വിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വഴിയിൽ നായ്ക്കൾ കടിക്കുമ്പോൾ, അവൻ തന്റെ പാപങ്ങളെ ഓർത്ത് അത്യന്തം ദുഃഖിക്കുന്നു.

Verse 22

क्षुत्तृट्परीतोऽर्कदवानलानिलै: सन्तप्यमान: पथि तप्तवालुके । कृच्छ्रेण पृष्ठे कशया च ताडितश् चलत्यशक्तोऽपि निराश्रमोदके ॥ २२ ॥

വിശപ്പും ദാഹവും സഹിച്ചുകൊണ്ട്, കത്തുന്ന വെയിലിലും കാട്ടുതീയിലും ചൂടുള്ള മണലിലൂടെ അവൻ നടക്കുന്നു. നടക്കാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ ചാട്ടവാറുകൊണ്ട് അടിക്കുന്നു, അവിടെ വെള്ളമോ അഭയമോ ഇല്ല.

Verse 23

तत्र तत्र पतञ्छ्रान्तो मूर्च्छित: पुनरुत्थित: । पथा पापीयसा नीतस्तरसा यमसादनम् ॥ २३ ॥

ക്ഷീണം കാരണം അവൻ വീഴുകയും ബോധരഹിതനാകുകയും ചെയ്യുന്നു, എങ്കിലും വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കാൻ നിർബന്ധിതനാകുന്നു. ഇപ്രകാരം പാപപൂർണ്ണമായ വഴിയിലൂടെ അവനെ വേഗത്തിൽ യമലോകത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.

Verse 24

योजनानां सहस्राणि नवतिं नव चाध्वन: । त्रिभिर्मुहूर्तैर्द्वाभ्यां वा नीत: प्राप्नोति यातना: ॥ २४ ॥

തൊണ്ണൂറ്റി ഒമ്പതിനായിരം യോജന ദൂരം രണ്ടോ മൂന്നോ മുഹൂർത്തങ്ങൾ കൊണ്ട് പിന്നിട്ട്, വിധിക്കപ്പെട്ട നരകയാതനകൾ അവൻ അനുഭവിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു.

Verse 25

आदीपनं स्वगात्राणां वेष्टयित्वोल्मुकादिभि: । आत्ममांसादनं क्‍वापि स्वकृत्तं परतोऽपि वा ॥ २५ ॥

കത്തുന്ന വിറകുകൾക്കിടയിൽ അവനെ കിടത്തി അവയവങ്ങൾക്ക് തീയിടുന്നു. ചിലപ്പോൾ സ്വന്തം മാംസം തിന്നാനോ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവർക്ക് തിന്നാനോ അവൻ നിർബന്ധിതനാകുന്നു.

Verse 26

जीवतश्चान्त्राभ्युद्धार: श्वगृध्रैर्यमसादने । सर्पवृश्चिकदंशाद्यैर्दशद्‌भिश्चात्मवैशसम् ॥ २६ ॥

യമലോകത്ത് ജീവനോടെയിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ പട്ടികളും കഴുകന്മാരും അവന്റെ കുടൽ വലിച്ചെടുക്കുന്നു. പാമ്പുകൾ, തേളുകൾ, കൊതുകുകൾ തുടങ്ങിയ ജീവികൾ അവനെ കടിച്ച് വേദനിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 27

कृन्तनं चावयवशो गजादिभ्यो भिदापनम् । पातनं गिरीशृङ्गेभ्यो रोधनं चाम्बु-गर्तयोः ॥ २७ ॥

അവന്റെ അവയവങ്ങൾ വെട്ടിമാറ്റപ്പെടുകയും ആനകളെക്കൊണ്ട് ചീന്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മലമുകളിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് എറിയപ്പെടുകയും വെള്ളത്തിലോ ഗുഹകളിലോ തടവിലാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 28

यास्तामिस्रान्धतामिस्रा रौरवाद्याश्च यातना: । भुङ्क्ते नरो वा नारी वा मिथ: सङ्गेन निर्मिता: ॥ २८ ॥

അവിഹിത വേഴ്ചയിൽ ഏർപ്പെടുന്ന സ്ത്രീപുരുഷന്മാർ താമിസ്രം, അന്ധതാമിസ്രം, രൗരവം തുടങ്ങിയ നരകങ്ങളിൽ കഠിനമായ പീഡനങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 29

अत्रैव नरक: स्वर्ग इति मात: प्रचक्षते । या यातना वै नारक्यस्ता इहाप्युपलक्षिता: ॥ २९ ॥

കപില ഭഗവാൻ തുടർന്നു: പ്രിയ മാതാവേ, നരകവും സ്വർഗ്ഗവും ഈ ലോകത്ത് തന്നെയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, കാരണം നരകതുല്യമായ ശിക്ഷകൾ ഇവിടെയും കാണാവുന്നതാണ്.

Verse 30

एवं कुटुम्बं बिभ्राण उदरम्भर एव वा । विसृज्येहोभयं प्रेत्य भुङ्क्ते तत्फलमीद‍ृशम् ॥ ३० ॥

ഈ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം, പാപപ്രവൃത്തികളിലൂടെ തന്നേയും കുടുംബാംഗങ്ങളേയും സംരക്ഷിച്ച മനുഷ്യൻ നരകജീവിതം അനുഭവിക്കുന്നു, അവന്റെ ബന്ധുക്കളും കഷ്ടപ്പെടുന്നു.

Verse 31

एक: प्रपद्यते ध्वान्तं हित्वेदं स्वकलेवरम् । कुशलेतरपाथेयो भूतद्रोहेण यद्भृतम् ॥ ३१ ॥

ഈ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് അവൻ ഒറ്റയ്ക്കായി നരകത്തിന്റെ ഘോരാന്ധകാരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ജീവദ്രോഹത്താൽ, മറ്റുജീവികളോടുള്ള അസൂയകൊണ്ട് സമ്പാദിച്ച ധനമേ ഈ ലോകം വിടാനുള്ള അവന്റെ പാഥേയമാകുന്നു।

Verse 32

दैवेनासादितं तस्य शमलं निरये पुमान् । भुङ्क्ते कुटुम्बपोषस्य हृतवित्त इवातुर: ॥ ३२ ॥

പരമേശ്വരന്റെ ക്രമീകരണപ്രകാരം ആ പാപി നരകാവസ്ഥയിൽ ആക്കപ്പെടുന്നു; കുടുംബം പോഷിപ്പിച്ചവനായിട്ടും, പാപകർമ്മഫലദുഃഖം ധനം നഷ്ടപ്പെട്ട വ്യാകുലനായ മനുഷ്യനെപ്പോലെ അനുഭവിക്കുന്നു।

Verse 33

केवलेन ह्यधर्मेण कुटुम्बभरणोत्सुक: । याति जीवोऽन्धतामिस्रं चरमं तमस: पदम् ॥ ३३ ॥

കേവലം അധർമ്മ മാർഗങ്ങളാൽ കുടുംബം പോഷിപ്പിക്കാൻ അത്യന്തം ഉത്സുകനായ ജീവൻ ‘അന്ധതാമിസ്ര’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന നരകത്തിന്റെ പരമാന്ധകാരത്തിലേക്ക് തീർച്ചയായും പോകുന്നു।

Verse 34

अधस्तान्नरलोकस्य यावतीर्यातनादय: । क्रमश: समनुक्रम्य पुनरत्राव्रजेच्छुचि: ॥ ३४ ॥

നരലോകത്തിന് താഴെയുള്ള എല്ലാ നരകയാതനകളും ക്രമമായി അനുഭവിച്ച്, പിന്നെ മനുഷ്യജന്മത്തിന് മുമ്പായി മൃഗാദി താഴ്ന്ന യോനികളിലൂടെ നിശ്ചിതക്രമത്തിൽ കടന്ന്; പാപക്ഷയത്താൽ ശുദ്ധനായി, വീണ്ടും ഈ ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യനായി ജനിക്കുന്നു।