Shloka 55
Parīkṣit’s Inquiry into Vṛtrāsura’s Bhakti and the Beginning of Citraketu’s Trial
न हि क्रमश्चेदिह मृत्युजन्मनो: शरीरिणामस्तु तदात्मकर्मभि: । य: स्नेहपाशो निजसर्गवृद्धये स्वयं कृतस्ते तमिमं विवृश्चसि ॥ ५५ ॥
na hi kramaś ced iha mṛtyu-janmanoḥ śarīriṇām astu tad ātma-karmabhiḥ yaḥ sneha-pāśo nija-sarga-vṛddhaye svayaṁ kṛtas te tam imaṁ vivṛścasi
പ്രഭോ! പിതാവ് മകന്റെ ജീവിതകാലത്ത് മരിക്കണം, മകൻ പിതാവിന്റെ ജീവിതകാലത്ത് ജനിക്കണം എന്നൊരു നിയമമില്ല; എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ കർമഫലപ്രകാരം ജനനമരണങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു എന്നു നീ പറയാം—അപ്പോൾ നിയന്ത്രകനായ ദൈവത്തിന്റെ ആവശ്യം എന്ത്? പിന്നെ പ്രകൃതിക്ക് സ്വയം പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ശക്തിയില്ലാത്തതിനാൽ നിയന്ത്രകൻ വേണം എന്നു പറഞ്ഞാലും, സന്താനവർദ്ധനയ്ക്കായി നീ സൃഷ്ടിച്ച സ്നേഹബന്ധം കർമത്തിന്റെ പേരിൽ നീ മുറിച്ചാൽ, ആരാണ് സ്നേഹത്തോടെ കുട്ടികളെ വളർത്തുക? അതിനാൽ നീ അനുഭവഹീനനും അവിവേകിയുമെന്നപോലെ തോന്നുന്നു।
As stated in the Brahma-saṁhitā, karmāṇi nirdahati kintu ca bhakti-bhājām: one who has taken to Kṛṣṇa consciousness, devotional service, is not affected by the results of karma. In this verse, karma has been stressed on the basis of karma-mīmāṁsā philosophy, which says that one must act according to his karma and that a supreme controller must give the results of karma. The subtle laws of karma, which are controlled by the Supreme, cannot be understood by ordinary conditioned souls. Therefore Kṛṣṇa says that one who can understand Him and how He is acting, controlling everything by subtle laws, immediately becomes freed by His grace. That is the statement of Brahma-saṁhitā ( karmāṇi nirdahati kintu ca bhakti-bhājām ). One should take to devotional service without reservations and surrender everything to the supreme will of the Lord. That will make one happy in this life and the next.
FAQs
This verse calls attachment a self-made “noose” that increases material bondage; the remedy is to cut it through spiritual understanding and devotion, recognizing karma and the inevitability of birth and death.
The verse states that the apparent order of birth and death for embodied beings is governed by one’s own karmic actions; it is not random, but structured by cause-and-effect.
Grieve without being consumed: remember life’s changes are governed by karma and time, and consciously reduce possessiveness—turning the mind toward prayer, service, and lasting spiritual identity rather than temporary relationships.