Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

The Six Dvīpas Beyond Jambūdvīpa and the Cosmic Boundary of Lokāloka

आमो मधुरुहो मेघपृष्ठ: सुधामा भ्राजिष्ठो लोहितार्णो वनस्पतिरिति घृतपृष्ठसुतास्तेषां वर्षगिरय: सप्त सप्तैव नद्यश्चाभिख्याता: शुक्लो वर्धमानो भोजन उपबर्हिणो नन्दो नन्दन: सर्वतोभद्र इति अभया अमृतौघा आर्यका तीर्थवती रूपवती पवित्रवती शुक्लेति ॥ २१ ॥

āmo madhuruho meghapṛṣṭhaḥ sudhāmā bhrājiṣṭho lohitārṇo vanaspatir iti ghṛtapṛṣṭha-sutās teṣāṁ varṣa-girayaḥ sapta saptaiva nadyaś cābhikhyātāḥ śuklo vardhamāno bhojana upabarhiṇo nando nandanaḥ sarvatobhadra iti abhayā amṛtaughā āryakā tīrthavatī rūpavatī pavitravatī śukleti.

ഘൃതപൃഷ്ഠ മഹാരാജന്റെ പുത്രന്മാർ—ആമ, മധുരുഹ, മേഘപൃഷ്ഠ, സുധാമാ, ഭ്രാജിഷ്ഠ, ലോഹിതാർണ, വനസ്പതി. അവരുടെ ദ്വീപിൽ ഏഴ് പർവ്വതങ്ങൾ—ശുക്ല, വർധമാന, ഭോജന, ഉപബർഹിണ, നന്ദ, നന്ദന, സർവതോഭദ്ര; കൂടാതെ ഏഴ് നദികൾ—അഭയാ, അമൃതൗഘാ, ആർയകാ, തീർത്ഥവതീ, രൂപവതീ, പവിത്രവതീ, ശുക്ലാ।

āmaḥĀma
āmaḥ:
Karta (कर्ता/appositional list)
TypeNoun
Rootāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
madhuruhaḥMadhuruha
madhuruhaḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootmadhuruha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
megha-pṛṣṭhaḥMeghapṛṣṭha
megha-pṛṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootmegha (प्रातिपदिक) + pṛṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः; नाम
sudhāmāSudhāmā
sudhāmā:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootsudhāmā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
bhrājiṣṭhaḥBhrājiṣṭha
bhrājiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootbhrājiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
lohita-arṇaḥLohitārṇa
lohita-arṇaḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootlohita (प्रातिपदिक) + arṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः; नाम
vanaspatiḥVanaspatī
vanaspatiḥ:
Karta (कर्ता/apposition)
TypeNoun
Rootvanaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotation)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative particle)
ghṛta-pṛṣṭha-sutāḥthe sons of Ghṛtapṛṣṭha
ghṛta-pṛṣṭha-sutāḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootghṛta-pṛṣṭha (प्रातिपदिक) + sutā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (घृतपृष्ठस्य सुताः)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/of them)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
varṣa-girayaḥthe mountains of the regions
varṣa-girayaḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeNoun
Rootvarṣa (प्रातिपदिक) + giri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (varṣāṇāṁ girayaḥ)
saptaseven
sapta:
Visheshana (विशेषण/of girayaḥ)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या)
Formसंख्या-विशेषणम्; पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचनानुगुणम्
saptaseven
sapta:
Visheshana (विशेषण/of nadyaḥ)
TypeAdjective
Rootsapta (संख्या)
Formसंख्या-विशेषणम्; स्त्रीलिङ्ग प्रथमा बहुवचनानुगुणम् (qualifying nadyaḥ)
evaindeed, just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
nadyaḥrivers
nadyaḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeNoun
Rootnadī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/and)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
abhikhyātāḥare known as
abhikhyātāḥ:
Kriya (क्रिया/nominal predicate)
TypeVerb
Rootabhi-√khyā (धातु)
Formकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचन (agreeing with varṣa-girayaḥ) / स्त्रीलिङ्ग प्रथमा बहुवचन (agreeing with nadyaḥ); ‘are known/called’
śuklaḥŚukla
śuklaḥ:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootśukla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (mountain name)
vardhamānaḥVardhamāna
vardhamānaḥ:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Root√vṛdh (धातु)
Formकृदन्त (शतृ/वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
bhojanaḥBhojana
bhojanaḥ:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootbhojana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
upabarhiṇaḥUpabarhiṇa
upabarhiṇaḥ:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootupabarhiṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
nandaḥNanda
nandaḥ:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootnanda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
nandanaḥNandana
nandanaḥ:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootnandana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
sarvato-bhadraḥSarvatobhadra
sarvato-bhadraḥ:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootsarvatas (अव्यय/प्रातिपदिक) + bhadra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभावः (sarvataḥ bhadraḥ)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotation)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative)
abhayāAbhayā
abhayā:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootabhayā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम
amṛta-oghaāAmṛtaughā
amṛta-oghaā:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootamṛta (प्रातिपदिक) + ogha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः; नदी-नाम
āryakāĀryakā
āryakā:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootāryakā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम
tīrthavatīTīrthavatī
tīrthavatī:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Roottīrtha-vat (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त; नदी-नाम
rūpavatīRūpavatī
rūpavatī:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootrūpa-vat (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त; नदी-नाम
pavitravatīPavitravatī
pavitravatī:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootpavitra-vat (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त; नदी-नाम
śuklāŚuklā
śuklā:
Karta (कर्ता/list item)
TypeNoun
Rootśuklā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नदी-नाम
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/end of list)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (quotative)
G
Ghṛtapṛṣṭha
Ā
Āma
M
Madhuruha
M
Meghapṛṣṭha
S
Sudhāmā
B
Bhrājiṣṭha
L
Lohitārṇa
V
Vanaspati

FAQs

This verse lists seven renowned mountains (Śukla, Vardhamāna, Bhojana, Upabarhiṇa, Nanda, Nandana, Sarvatobhadra) and seven renowned rivers (Abhayā, Amṛtaughā, Āryakā, Tīrthavatī, Rūpavatī, Pavitravatī, Śuklā) associated with the regions described in Bhagavatam 5.20.

In Canto 5, Śukadeva systematically describes the universe’s sacred geography to answer Parīkṣit’s inquiries and to situate devotional understanding within the Bhagavata’s cosmological vision—showing that the world is arranged under divine order.

Even if one does not map every detail physically, the verse encourages a devotional worldview: seeing creation as purposeful and sacred, and approaching study (śravaṇa) with humility—using knowledge to deepen remembrance of the Supreme rather than mere curiosity.