Home›Srimad Bhagavatam›Panchama Skandha›Adhyaya 18›Shloka 7
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 7

Varṣa-devatā Worship in Jambūdvīpa: Hayagrīva/Hayaśīrṣa, Nṛsiṁha, Kāmadeva (Pradyumna), Matsya, Kūrma, and Varāha

Devanagari script

हरिवर्षे चापि भगवान्नरहरिरूपेणास्ते । तद्रूपग्रहणनिमित्तमुत्तरत्राभिधास्ये । तद्दयितं रूपं महापुरुषगुणभाजनो महाभागवतो दैत्यदानवकुलतीर्थीकरणशीलाचरित: प्रह्लादोऽव्यवधानानन्यभक्तियोगेन सह तद्वर्षपुरुषैरुपास्ते इदं चोदाहरति ॥ ७ ॥

Transliteration

hari-varṣe cāpi bhagavān nara-hari-rūpeṇāste; tad-rūpa-grahaṇa-nimittam uttaratrābhidhāsye; tad dayitaṁ rūpaṁ mahā-puruṣa-guṇa-bhājano mahā-bhāgavato daitya-dānava-kula-tīrthīkaraṇa-śīlā-caritaḥ prahlādo ’vyavadhānānanya-bhakti-yogena saha tad-varṣa-puruṣair upāste idaṁ codāharati.

Translation

ശുകദേവ ഗോസ്വാമി പറഞ്ഞു—ഹേ രാജാവേ! ഹരിവർഷത്തിൽ ഭഗവാൻ നരഹരി (നൃസിംഹദേവൻ) രൂപത്തിൽ വസിക്കുന്നു. ആ രൂപം സ്വീകരിച്ചതിന്റെ കാരണം ഞാൻ പിന്നെ (സപ്തമ സ്കന്ധത്തിൽ) വിശദീകരിക്കും. ആ രൂപം പ്രഹ്ലാദ മഹാരാജിന് അത്യന്തം പ്രിയമാണ്. പ്രഹ്ലാദൻ മഹാഭാഗവതൻ, മഹാപുരുഷഗുണങ്ങളുടെ നിധി; അവന്റെ ശീലചരിത്രം ദൈത്യ-ദാനവകുലത്തിലെ പതിതരെയും പാവനമാക്കി. അവൻ ഹരിവർഷവാസികളോടൊപ്പം ഇടവിടാതെ അനന്യ ഭക്തിയോഗത്തോടെ നരഹരിയെ ആരാധിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കുന്നു.

Synonyms
हरि-वर्षेin Hari-varṣa
हरि-वर्षे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हरेः वर्षे)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नर-हरि-रूपेणin the form of Narahari (Man-Lion)
नर-हरि-रूपेण:
Karana (करण) / Prakara (प्रकार)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + hari (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष (नरहरिणः रूपम्)
आस्तेdwells/is present
आस्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootās (आस् धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्-रूप-ग्रहण-निमित्तम्the reason for assuming that form
तत्-रूप-ग्रहण-निमित्तम्:
Karma (कर्म) / Vishaya (विषय)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक) + grahaṇa (प्रातिपदिक) + nimitta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष-श्रृंखला: ‘तस्य रूपस्य ग्रहणस्य निमित्तम्’
उत्तरत्रlater (in the text)
उत्तरत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootuttaratra (अव्यय)
Formदेश/क्रमवाचक-अव्यय (later/elsewhere)
अभिधास्येI shall describe
अभिधास्ये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√dhā (धा धातु)
Formलृट् (Simple future), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (रूपम् इत्यस्य विशेषण)
दयितम्beloved
दयितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdayita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (रूपम्)
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म) (उपास्ते इत्यस्य)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महा-पुरुष-गुण-भाजनःpossessor of the great person’s qualities
महा-पुरुष-गुण-भाजनः:
Visheshana (विशेषण) (प्रह्लादः)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + puruṣa (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक) + bhājana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: ‘महापुरुषस्य गुणानां भाजनः’ (receptacle/possessor)
महा-भागवतःgreat devotee
महा-भागवतः:
Visheshana (विशेषण) (प्रह्लादः)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bhāgavata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् भागवतः’
दैत्य-दानव-कुल-तीर्थीकरण-शील-आचरितःwhose conduct is the sanctifying of the Daitya and Dānava lineages
दैत्य-दानव-कुल-तीर्थीकरण-शील-आचरितः:
Visheshana (विशेषण) (प्रह्लादः)
TypeAdjective
Rootdaitya (प्रातिपदिक) + dānava (प्रातिपदिक) + kula (प्रातिपदिक) + tīrthīkaraṇa (प्रातिपदिक) + śīla (प्रातिपदिक) + ācarita (प्रातिपदिक; क्त-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘दैत्यदानवकुलस्य तीर्थीकरणे शीलम्, तद् आचरितम् यस्य’
प्रह्लादःPrahlāda
प्रह्लादः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprahlāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अव्यवधान-अनन्य-भक्ति-योगेनby uninterrupted exclusive devotion-yoga
अव्यवधान-अनन्य-भक्ति-योगेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootavyavadhāna (प्रातिपदिक) + ananya (प्रातिपदिक) + bhakti (प्रातिपदिक) + yoga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-श्रृंखला: ‘अव्यवधानया अनन्यया भक्त्या युक्तः योगः’
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-अव्यय (preposition-like indeclinable)
तत्-वर्ष-पुरुषैःwith the people of that region
तत्-वर्ष-पुरुषैः:
Sahakari (सहकारी) / Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + varṣa (प्रातिपदिक) + puruṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष: ‘तस्मिन् वर्षे ये पुरुषाः’
उपास्तेworships
उपास्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-ās (आस् धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म) (उदाहरति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
उदाहरतिrecites/cites
उदाहरति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootud-ā-√hṛ (हृ धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Purport

Jayadeva Gosvāmī’s ten prayers worshiping the incarnations of Lord Kṛṣṇa (Keśava) contain His name in every stanza. For example, keśava dhṛta-nara-hari-rūpa jaya jagad-īśa hare, keśava dhṛta-mīna-śarīra jaya jagad-īśa hare, and keśava dhṛta-vāmana-rūpa jaya jagad-īśa hare. The word jagad-īśa refers to the proprietor of all the universes. His original form is the two-handed form of Lord Kṛṣṇa, standing with a flute in His hands and engaged in tending the cows. As stated in Brahma-saṁhitā:

Characters & Entities
B
Bhagavān Narahari (Lord Nṛsiṁhadeva)
P
Prahlāda

FAQs

This verse states that in Harivarṣa the Supreme Lord is present as Narahari (Nṛsiṁhadeva) and is worshiped there, especially by Prahlāda and the residents of that region.

Because he embodies the qualities of great saints and, through his pure conduct and exclusive devotion, he sanctifies even the Daitya and Dānava dynasties from which he was born.

Keep steady, uninterrupted remembrance and worship of the Lord—prioritizing devotion over distractions—by consistent prayer, chanting, and choices aligned with one primary spiritual goal.

←Previous Verse
Next Verse→