Shloka 1
Varṣa-devatā Worship in Jambūdvīpa: Hayagrīva/Hayaśīrṣa, Nṛsiṁha, Kāmadeva (Pradyumna), Matsya, Kūrma, and Varāha
श्रीशुक उवाच तथा च भद्रश्रवा नाम धर्मसुतस्तत्कुलपतय: पुरुषा भद्राश्ववर्षे साक्षाद्भगवतो वासुदेवस्य प्रियांतनुं धर्ममयीं हयशीर्षाभिधानां परमेण समाधिना सन्निधाप्येदमभिगृणन्त उपधावन्ति ॥ १ ॥
śrī-śuka uvāca tathā ca bhadraśravā nāma dharma-sutas tat-kula-patayaḥ puruṣā bhadrāśva-varṣe sākṣād bhagavato vāsudevasya priyāṁ tanuṁ dharmamayīṁ hayaśīrṣābhidhānāṁ parameṇa samādhinā sannidhāpyedam abhigṛṇanta upadhāvanti.
ശ്രീശുകദേവ ഗോസ്വാമി പറഞ്ഞു—ധർമരാജന്റെ പുത്രനായ ഭദ്രശ്രവാ ഭദ്രാശ്വ-വർഷത്തെ ഭരിക്കുന്നു. ഇലാവൃത-വർഷത്തിൽ ശിവൻ സങ്കർഷണനെ ആരാധിക്കുന്നതുപോലെ, ഭദ്രശ്രവാ തന്റെ അന്തരംഗ സേവകരോടും ആ ദേശത്തിലെ എല്ലാ നിവാസികളോടും കൂടി പരമ സമാധിയിൽ സ്ഥിരനായി, വാസുദേവന്റെ പ്രിയമായ പൂർണാംശാവതാരമായ ‘ഹയശീർഷ’നെ ആരാധിക്കുന്നു. ഹയശീർഷ ഭഗവാൻ ഭക്തർക്കു അത്യന്തം പ്രിയനും ധർമ്മസിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രകനുമാണ്. അവർ ശുദ്ധ ഉച്ചാരണത്തോടെ താഴെ പറയുന്ന പ്രാർത്ഥനകൾ ജപിച്ച് പ്രഭുവിന് നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുന്നു.
FAQs
In this verse, Hayaśīrṣa is identified as a dear personal manifestation of Lord Vāsudeva, worshiped in Bhadrāśva-varṣa as a form embodying dharma.
Śukadeva describes that Bhadraśravā, a son of Dharma, along with the leaders of his dynasty, worships Lord Vāsudeva’s form Hayaśīrṣa with deep samādhi and prayers.
It highlights focused worship: steady meditation (samādhi), keeping the Lord’s form present in the mind and heart, and offering regular spoken prayers and glorification.