Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 7
Genealogies from Yayāti’s Sons to the Yadu Dynasty; Romapāda–Ṛṣyaśṛṅga; Kārtavīryārjuna; and the Rise of Yādava Branches
सुतो धर्मरथो यस्य जज्ञे चित्ररथोऽप्रजा: । रोमपाद इति ख्यातस्तस्मै दशरथ: सखा ॥ ७ ॥ शान्तां स्वकन्यां प्रायच्छदृष्यशृङ्ग उवाह याम् । देवेऽवर्षति यं रामा आनिन्युर्हरिणीसुतम् ॥ ८ ॥ नाट्यसङ्गीतवादित्रैर्विभ्रमालिङ्गनार्हणै: । स तु राज्ञोऽनपत्यस्य निरूप्येष्टिं मरुत्वते ॥ ९ ॥ प्रजामदाद् दशरथो येन लेभेऽप्रजा: प्रजा: । चतुरङ्गो रोमपादात् पृथुलाक्षस्तु तत्सुत: ॥ १० ॥
suto dharmaratho yasya jajñe citraratho ’prajāḥ romapāda iti khyātas tasmai daśarathaḥ sakhā
ദിവിരഥന്റെ പുത്രൻ ധർമരഥൻ; ധർമരഥനിൽ നിന്ന് ചിത്രരഥൻ ജനിച്ചു, അവൻ ‘രോമപാദ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി. രോമപാദൻ സന്താനരഹിതനായതിനാൽ അവന്റെ സുഹൃത്ത് മഹാരാജ ദശരഥൻ തന്റെ പുത്രി ശാന്തയെ അവനു നൽകി; ശാന്തയുടെ വിവാഹം ഋഷ്യശൃംഗനോടായി. ദേവന്മാർ മഴ തടഞ്ഞപ്പോൾ, നർത്തകികളുടെ നാട്യ-ഗീത-വാദ്യങ്ങളും ആലിംഗന-ആരാധനയും എന്ന പ്രലോഭനത്തിലൂടെ ഋഷ്യശൃംഗനെ വനത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന് മരുത്വാനുവേണ്ടി യജ്ഞം നടത്തിച്ചു; അവൻ വന്നതോടെ മഴ പെയ്തു. തുടർന്ന് ഋഷ്യശൃംഗൻ തന്നെ സന്താനരഹിതനായ ദശരഥനുവേണ്ടി പുത്രേഷ്ടി യജ്ഞം നടത്തി, ദശരഥന് പുത്രന്മാർ ലഭിച്ചു. രോമപാദനും ഋഷ്യശൃംഗകൃപയാൽ ചതുരംഗൻ ജനിച്ചു; ചതുരംഗനിൽ നിന്ന് പൃഥുലാക്ഷൻ ജനിച്ചു.
FAQs
In this verse, Romapāda is identified as the well-known name of Citraratha, who is described as aprajāḥ—without sons.
This verse states that King Daśaratha was a friend (sakhā) of Romapāda, linking the Ramāyaṇa-era king to the Bhagavatam’s dynastic narration.
The verse reminds readers that worldly status and lineage can be uncertain; therefore one should cultivate lasting spiritual merit (dharma and devotion) rather than relying on material continuity.