Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

The Kuru Line, Bhīṣma and Vyāsa; Pāṇḍavas, Parīkṣit, and Future Kings

Chandravaṁśa Continuation

देवापि: शान्तनुस्तस्य बाह्लीक इति चात्मजा: । पितृराज्यं परित्यज्य देवापिस्तु वनं गत: ॥ १२ ॥ अभवच्छान्तनू राजा प्राङ्‌महाभिषसंज्ञित: । यं यं कराभ्यां स्पृशति जीर्णं यौवनमेति स: ॥ १३ ॥

devāpiḥ śāntanus tasya bāhlīka iti cātmajāḥ pitṛ-rājyaṁ parityajya devāpis tu vanaṁ gataḥ

പ്രതീപന്റെ പുത്രന്മാർ ദേവാപി, ശാന്തനു, ബാഹ്ലീകൻ. ദേവാപി പിതൃരാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ച് വനത്തിലേക്ക് പോയതിനാൽ ശാന്തനു രാജാവായി. മുൻജന്മത്തിൽ മഹാഭിഷ എന്നു അറിയപ്പെട്ട ശാന്തനു കൈസ്പർശം മാത്രം കൊണ്ട് വൃദ്ധനെ യുവാവാക്കാൻ കഴിവുള്ളവനായിരുന്നു।

abhavatbecame/was
abhavat:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
śāntanuḥŚāntanu
śāntanuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśāntanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
rājāking
rājā:
Apposition (विशेष्य-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
prākformerly
prāk:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprāk (अव्यय)
Formकाल/पूर्वता-वाचक अव्यय (adverb: formerly/before)
mahābhiṣa-saṁjñitaḥnamed Mahābhiṣa
mahābhiṣa-saṁjñitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/qualifier of śāntanuḥ)
TypeAdjective
Rootmahābhiṣa (प्रातिपदिक) + saṁjñita (संज्ञि-प्रातिपदिक/कृदन्त from sam-√jñā)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/सम्बन्ध-तत्पुरुष: ‘mahābhiṣa’ इति संज्ञा यस्य/येन
yamwhomever
yam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (yam yam)
yamwhomever
yam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति
karābhyāmwith (his) two hands
karābhyām:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootkara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), द्विवचन
spṛśatitouches
spṛśati:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootspṛś (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
jīrṇamworn/old
jīrṇam:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootjīrṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म-विशेषण (object-complement)
yauvanamyouth
yauvanam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootyauvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
etiattains/comes to
eti:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rooti (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Ś
Śāntanu
M
Mahābhiṣa

FAQs

In Canto 9, Chapter 22, verse 13, Śukadeva describes that King Śāntanu (formerly Mahābhiṣa) could restore youth to whatever or whomever he touched with his hands.

This verse identifies that Śāntanu was previously known as Mahābhiṣa, indicating his earlier identity before becoming king in the lunar (Puru) dynasty line.

The Bhagavatam often highlights remarkable traits in dharmic rulers to show how divine destiny and virtue can manifest as unusual blessings—encouraging readers to value dharma and devotion over temporary bodily youth.