Shloka 25
Mārkaṇḍeya’s Request to See Māyā and the Vision of the Cosmic Deluge
महामरकतश्यामं श्रीमद्वदनपङ्कजम् । कम्बुग्रीवं महोरस्कं सुनसं सुन्दरभ्रुवम् ॥ २२ ॥ श्वासैजदलकाभातं कम्बुश्रीकर्णदाडिमम् । विद्रुमाधरभासेषच्छोणायितसुधास्मितम् ॥ २३ ॥ पद्मगर्भारुणापाङ्गं हृद्यहासावलोकनम् । श्वासैजद्वलिसंविग्ननिम्ननाभिदलोदरम् ॥ २४ ॥ चार्वङ्गुलिभ्यां पाणिभ्यामुन्नीय चरणाम्बुजम् । मुखे निधाय विप्रेन्द्रो धयन्तं वीक्ष्य विस्मित: ॥ २५ ॥
mahā-marakata-śyāmaṁ śrīmad-vadana-paṅkajam kambu-grīvaṁ mahoraskaṁ su-nasaṁ sundara-bhruvam
ആ ശിശുവിന്റെ വർണം നിർമല മരകതംപോലെ നീലശ്യാമം; ശ്രീമുഖം പദ്മംപോലെ ദീപ്തം, കണ്ഠത്തിൽ ശംഖരേഖകളുടെ അടയാളം, വിശാല വക്ഷസ്, സുന്ദര നാസിക, മനോഹര ഭ്രൂകൾ. കാതുകൾ മാതളപ്പൂവുപോലെ, ഉള്ളിൽ ശംഖാവർത്തംപോലെ മടക്കങ്ങൾ; കണ്ണിന്റെ കോണുകൾ പദ്മഗർഭംപോലെ അരുണം, പ്രവാളാധരകാന്തി അവന്റെ അമൃതമയ മോഹനസ്മിതത്തെ അല്പം ചുവപ്പിച്ചു. ശ്വാസത്തോടൊപ്പം മുടി വിറച്ചു; വടപത്രസദൃശ ഉദരത്തിലെ വലികൾ നീങ്ങുമ്പോൾ ആഴമുള്ള നാഭി വികൃതമായി. അപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണൻ വിസ്മയത്തോടെ കണ്ടു—ശിശു കോമള വിരലുകളാൽ തന്റെ പദ്മപാദം ഉയർത്തി വായിൽ വെച്ച് പാദവിരൽ ചൂഷണം ചെയ്തു.
The young child was the Supreme Personality of Godhead. According to Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura, Lord Kṛṣṇa wondered, “So many devotees are hankering for the nectar of My lotus feet. Therefore let Me personally experience that nectar.” Thus the Lord, playing like an ordinary baby, began to suck on His toes.
FAQs
This verse highlights the Lord’s lotus foot as a direct object of devotion: even a great sage becomes absorbed and astonished, showing that remembrance and reverence for Hari’s feet awakens bhakti and spiritual realization.
He witnessed an intimate divine wonder—Śrī Hari, the Supreme Lord, sucking His own toe—revealing the Lord’s inconceivable nature and childlike, transcendental līlā that overwhelms even perfected sages.
Cultivate humility and steady devotion by daily remembering the Lord’s lotus feet—through prayer, japa, and reading—accepting that the Divine can be beyond logic and still deeply transformative for the heart.