Shloka 17
Mārkaṇḍeya’s Request to See Māyā and the Vision of the Cosmic Deluge
क्वचिन्मग्नो महावर्ते तरलैस्ताडित: क्वचित् । यादोभिर्भक्ष्यते क्वापि स्वयमन्योन्यघातिभि: ॥ १७ ॥ क्वचिच्छोकं क्वचिन्मोहं क्वचिद्दु:खं सुखं भयम् । क्वचिन्मृत्युमवाप्नोति व्याध्यादिभिरुतार्दित: ॥ १८ ॥
kracin magno mahāvarte taralais tāḍitaḥ kvacit yādobhir bhakṣyate kvāpi svayam anyonya-ghātibhiḥ
ഒരിക്കൽ മഹാഘൂർത്തത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോകും, ഒരിക്കൽ പ്രബല തിരമാലകൾ അടിച്ചുതകർക്കും; എവിടെയോ ജലജീവികൾ പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടിക്കൊണ്ട് അവനെ വിഴുങ്ങാൻ ഭീഷണിപ്പെടുത്തും. ഒരിക്കൽ ശോകം, ഒരിക്കൽ മോഹം, ഒരിക്കൽ ദുഃഖം, സുഖം, ഭയം—മറ്റൊരിക്കൽ രോഗാദികളുടെ കഠിനവേദനയിൽ താൻ മരിക്കുകയാണെന്ന് തന്നെ തോന്നും.
FAQs
This verse depicts the conditioned soul as repeatedly battered, submerged, and even ‘devoured’—showing how worldly existence overwhelms one through forces beyond one’s control and through mutual conflict.
To awaken detachment and urgency in Parīkṣit—highlighting that worldly security is fragile, especially in Kali-yuga, and that one should seek shelter in the Lord rather than in temporary arrangements.
Recognize recurring stress, competition, and conflict as symptoms of samsāra; reduce entanglement, avoid toxic environments, and prioritize steady spiritual practice (śravaṇa, kīrtana, remembrance) for inner refuge.