Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Mārkaṇḍeya’s Request to See Māyā and the Vision of the Cosmic Deluge

तं चण्डशब्दं समुदीरयन्तं बलाहका अन्वभवन् कराला: । अक्षस्थविष्ठा मुमुचुस्तडिद्भ‍ि: स्वनन्त उच्चैरभिवर्षधारा: ॥ ११ ॥

taṁ caṇḍa-śabdaṁ samudīrayantaṁ balāhakā anv abhavan karālāḥ akṣa-sthaviṣṭhā mumucus taḍidbhiḥ svananta uccair abhi varṣa-dhārāḥ

ആ കാറ്റ് ഭീകരമായ ശബ്ദം ഉയർത്തി; അതിന്റെ പിന്നാലെ ഭയങ്കര മേഘങ്ങൾ പാഞ്ഞുവന്നു. മിന്നലോടും ഉച്ചത്തിലുള്ള ഇടിമുഴക്കത്തോടും കൂടി, ചക്രവലിപ്പംപോലെ ഭാരമുള്ള മഴധാരകൾ എല്ലാടവും ചൊരിഞ്ഞു.

tamhim/that (one)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
caṇḍa-śabdamfierce sound
caṇḍa-śabdam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcaṇḍa + śabda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; कर्मधारयः (caṇḍaḥ śabdaḥ)
samudīrayantamraising/uttering
samudīrayantam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsam-ud-īr (धातु)
FormPresent active participle (वर्तमान-कृदन्त/शतृ), Masculine, Accusative (2nd), Singular; agreeing with tam
balāhakāḥclouds
balāhakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbalāhaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
anuafter, following
anu:
Upasarga (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootanu (अव्यय)
FormPreverb/particle (उपसर्ग/अव्यय) used with verb
abhavanfollowed/occurred after
abhavan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormImperfect (लङ्), Parasmaipada, 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
karālāḥterrifying, dreadful
karālāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkarāla (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural; qualifying balāhakāḥ
akṣa-sthaviṣṭhāḥthick as axle-shafts
akṣa-sthaviṣṭhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootakṣa + sthaviṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Plural; षष्ठी-तत्पुरुषः (akṣāṇām sthaviṣṭhāḥ)
mumucuḥreleased, let loose
mumucuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootmuc (धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada, 3rd person, Plural
taḍidbhiḥwith lightning (flashes)
taḍidbhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottaḍit (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
svanantaḥsounding, roaring
svanantaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsvan (धातु)
FormPresent active participle (शतृ), Masculine, Nominative (1st), Plural; qualifying balāhakāḥ
uccaiḥloudly, on high
uccaiḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootuccaiḥ (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
abhitowards, upon
abhi:
Upasarga (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootabhi (अव्यय/उपसर्ग)
FormPreverb/particle (उपसर्ग)
varṣa-dhārāḥstreams of rain
varṣa-dhārāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvarṣa + dhārā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st), Plural; षष्ठी-तत्पुरुषः (varṣasya dhārāḥ)

FAQs

This verse describes terrifying thunder, storm-clouds, lightning, and heavy rain—imagery used in the Bhagavatam to portray unsettling disturbances that accompany periods of decline and disorder.

Śukadeva narrates vivid natural upheavals to set the mood and context of the age’s turbulence, helping Parīkṣit Mahārāja grasp how external nature can mirror social and moral disruption.

Like clouds and thunder that come and go, upheavals are temporary; the Bhagavatam’s broader teaching is to steady the mind through śravaṇa and kīrtana—hearing and chanting the Lord’s names—rather than being swept away by fear.