Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Mārkaṇḍeya Ṛṣi Meets Lord Śiva: Devotee as Living Tīrtha and the Lord’s Māyā

ब्राह्मणा: साधव: शान्ता नि:सङ्गा भूतवत्सला: । एकान्तभक्ता अस्मासु निर्वैरा: समदर्शिन: ॥ २० ॥ सलोका लोकपालास्तान् वन्दन्त्यर्चन्त्युपासते । अहं च भगवान् ब्रह्मा स्वयं च हरिरीश्वर: ॥ २१ ॥

brāhmaṇāḥ sādhavaḥ śāntā niḥsaṅgā bhūta-vatsalāḥ ekānta-bhaktā asmāsu nirvairāḥ sama-darśinaḥ

സാധുവായ ബ്രാഹ്മണർ ശാന്തർ, നിരാസക്തർ, സർവ്വജീവികളോടും കരുണയുള്ളവർ, ഞങ്ങളോടു ഏകാന്തഭക്തിയുള്ളവർ, വൈരരഹിതർ, സമദർശികൾ—അത്തരം ബ്രാഹ്മണരെ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലെ വാസികളും ലോകപാല ദേവന്മാരും വന്ദിച്ച്, അർച്ചിച്ച്, ഉപാസിക്കുന്നു; ഞാനും, ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവും, സ്വയം ഈശ്വരനായ ഹരിയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.

ब्राह्मणाःbrāhmaṇas
ब्राह्मणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
साधवःsaints
साधवः:
Karta-samānādhikaraṇa (apposition)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शान्ताःpeaceful
शान्ताः:
Karta-samānādhikaraṇa (predicate adj.)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
नि:सङ्गाःdetached
नि:सङ्गाः:
Karta-samānādhikaraṇa (predicate adj.)
TypeAdjective
Rootनिः + सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्गपूर्वक-प्रातिपदिक ‘detached’
भूत-वत्सलाःkind to all beings
भूत-वत्सलाः:
Karta-samānādhikaraṇa (predicate adj.)
TypeAdjective
Rootभूत + वत्सल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (भूतेषु वत्सलाः)
एकान्त-भक्ताःexclusive devotees
एकान्त-भक्ताः:
Karta-samānādhikaraṇa (apposition)
TypeNoun
Rootएकान्त + भक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (एकान्तेन भक्ताः = exclusively devoted)
अस्मासुin us/toward us
अस्मासु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (Locative/अधिकरण), बहुवचन
निर्वैराःfree from hostility
निर्वैराः:
Karta-samānādhikaraṇa (predicate adj.)
TypeAdjective
Rootनिः + वैर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘without enmity’
सम-दर्शिनःequal-seeing
सम-दर्शिनः:
Karta-samānādhikaraṇa (predicate adj.)
TypeAdjective
Rootसम + दर्शिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (समं पश्यन्ति इति)
स-लोकाःtogether with (their) worlds
स-लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपसर्गसदृश ‘with their worlds/with their realms’
लोक-पालाःguardians of the worlds
लोक-पालाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक + पाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (लोकस्य पालाः)
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
वन्दन्तिbow to
वन्दन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवन्द् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
अर्चन्तिworship
अर्चन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
उपासतेserve/attend upon
उपासते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप√आस् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta-samānādhikaraṇa (apposition)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta-samānādhikaraṇa (apposition)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘oneself/personally’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta-samānādhikaraṇa (apposition)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ईश्वरःthe Lord
ईश्वरः:
Karta-samānādhikaraṇa (apposition)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
K
Krishna
B
Brahmanas

FAQs

This verse lists key qualities: peacefulness, detachment, compassion to all beings, one-pointed devotion to the Lord, freedom from enmity, and equal vision.

Krishna highlights that genuine brahmanas and sadhus embody pure bhakti and universal compassion, making them exemplary worshipers and guides for society.

Cultivate devotion, reduce attachment, practice kindness to all beings, and consciously avoid hatred—seeing every living entity as part of the Lord’s creation.