Shloka 13
Rājasūya: Agrapūjā for Kṛṣṇa and the Slaying (and Liberation) of Śiśupāla
हैमा: किलोपकरणा वरुणस्य यथा पुरा । इन्द्रादयो लोकपाला विरिञ्चिभवसंयुता: ॥ १३ ॥ सगणा: सिद्धगन्धर्वा विद्याधरमहोरगा: । मुनयो यक्षरक्षांसि खगकिन्नरचारणा: ॥ १४ ॥ राजानश्च समाहूता राजपत्न्यश्च सर्वश: । राजसूयं समीयु: स्म राज्ञ: पाण्डुसुतस्य वै । मेनिरे कृष्णभक्तस्य सूपपन्नमविस्मिता: ॥ १५ ॥
haimāḥ kilopakaraṇā varuṇasya yathā purā indrādayo loka-pālā viriñci-bhava-saṁyutāḥ
യജ്ഞോപകരണങ്ങൾ സ്വർണ്ണനിർമ്മിതമായിരുന്നു; പുരാതനത്തിൽ വരുണന്റെ രാജസൂയത്തിൽ ഉണ്ടായതുപോലെ. ഇന്ദ്രാദി ലോകപാലകർ ബ്രഹ്മാ-ശിവന്മാരോടുകൂടി; ഗണങ്ങളോടുകൂടിയ സിദ്ധ-ഗന്ധർവർ; വിദ്യാധരർ, മഹോരഗർ, മുനികൾ, യക്ഷ-രാക്ഷസർ, ഖഗങ്ങൾ, കിന്നരർ, ചാരണർ; കൂടാതെ ഭൂലോകത്തിലെ രാജാക്കന്മാരും അവരുടെ രാജ്ഞിമാരും—എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമെത്തി പാണ്ഡുപുത്രൻ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരന്റെ രാജസൂയത്തിൽ സംഗമിച്ചു. കൃഷ്ണഭക്തനു യോജിച്ചതായതിനാൽ ആ വൈഭവം കണ്ടു അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടില്ല.
Mahārāja Yudhiṣṭhira was universally famous as a great devotee of Lord Kṛṣṇa, and thus nothing was impossible for him.
FAQs
This verse shows the extraordinary stature of Yudhiṣṭhira’s Rājasūya: even cosmic rulers like Indra, along with Brahmā and Śiva, attended, and opulent ritual paraphernalia was present.
Śukadeva describes their attendance as part of the universal recognition of the sacrifice’s legitimacy and grandeur under Yudhiṣṭhira’s dharmic rule, in the presence of Śrī Kṛṣṇa.
Honor sacred duty with sincerity and reverence—when actions are aligned with dharma and devotion, they naturally attract respect, support, and auspicious outcomes.