Shloka 4
Kṛṣṇa’s Daily Life in Dvārakā; the Captive Kings’ Appeal; Nārada Announces the Rājasūya
ब्राह्मे मुहूर्त उत्थाय वार्युपस्पृश्य माधव: । दध्यौ प्रसन्नकरण आत्मानं तमस: परम् ॥ ४ ॥ एकं स्वयंज्योतिरनन्यमव्ययंस्वसंस्थया नित्यनिरस्तकल्मषम् । ब्रह्माख्यमस्योद्भवनाशहेतुभि:स्वशक्तिभिर्लक्षितभावनिर्वृतिम् ॥ ५ ॥
brāhme muhūrta utthāya vāry upaspṛśya mādhavaḥ dadhyau prasanna-karaṇa ātmānaṁ tamasaḥ param
ബ്രാഹ്മമുഹൂർത്തത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് മാധവൻ ജലം സ്പർശിച്ചു. പ്രസന്നചിത്തത്തോടെ അവൻ തന്നെയെ ധ്യാനിച്ചു—തമസ്സിന് അതീതമായ ഏക, സ്വയംജ്യോതി, അനന്യ, അവ്യയ പരമസത്യം ‘ബ്രഹ്മം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; സ്വഭാവതഃ നിത്യമായി മലിനത നീക്കുന്നവൻ, തന്റെ ശക്തികളാൽ സൃഷ്ടി-പ്രളയം നടത്തിച്ച് തന്റെ നിർമ്മലാനന്ദ സത്ത വെളിപ്പെടുത്തുന്നവൻ.
Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura points out that the word bhāva in this verse indicates the created beings. Thus the compound word lakṣita-bhāva-nirvṛtim means that Lord Kṛṣṇa gives pleasure to the created beings through His various energies. Of course, the soul is never created, but our material, conditioned existence is created by the interaction of the Lord’s energies.
FAQs
This verse shows Kṛṣṇa Himself rising at brāhma-muhūrta and performing purification, presenting pre-dawn as an ideal time for sādhana and inner clarity.
Śukadeva describes Kṛṣṇa’s humanlike daily conduct in Dvārakā; His ‘meditation’ reveals His exemplary behavior and His transcendence beyond ignorance (tamas).
Begin the day early, practice simple purification (cleanliness, mindful breath/prayer), and spend a few minutes in focused remembrance/meditation to reduce tamas and increase clarity.