Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Balarāma Slays the Ape Dvivida

Dvivida-vadha

तत्रापश्यद् यदुपतिं रामं पुष्करमालिनम् । सुदर्शनीयसर्वाङ्गं ललनायूथमध्यगम् ॥ ९ ॥ गायन्तं वारुणीं पीत्वा मदविह्वललोचनम् । विभ्राजमानं वपुषा प्रभिन्नमिव वारणम् ॥ १० ॥

tatrāpaśyad yadu-patiṁ rāmaṁ puṣkara-mālinam sudarśanīya-sarvāṅgaṁ lalanā-yūtha-madhya-gam

അവിടെ അവൻ യദുക്കളുടെ അധിപനായ ശ്രീബലരാമനെ കണ്ടു—പദ്മമാലയാൽ അലങ്കരിതൻ, സർവ്വാംഗവും അതിമനോഹരം, യുവതികളുടെ കൂട്ടത്തിനിടയിൽ. അദ്ദേഹം വാരുണി പാനം ചെയ്ത് പാടുകയായിരുന്നു; മദത്തിൽ വിറയുന്ന കണ്ണുകളോടെ, മദഗജംപോലെ ദേഹകാന്തിയിൽ ദീപ്തനായി।

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अपश्यत्he saw
अपश्यत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
यदु-पतिम्lord of the Yadus
यदु-पतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयदु (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
रामम्Rama (Balarama)
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
पुष्कर-मालिनम्wearing a lotus-garland
पुष्कर-मालिनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपुष्कर (प्रातिपदिक) + मालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifying) रामम्
सुदर्शनीय-सर्वाङ्गम्whose whole body was very beautiful
सुदर्शनीय-सर्वाङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु-दर्शनीय (प्रातिपदिक) + सर्व-अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्यानि सर्वाण्यङ्गानि सुदर्शनीयानि सः
ललना-यूथ-मध्य-गम्situated in the midst of a group of women
ललना-यूथ-मध्य-गम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootललना (प्रातिपदिक) + यूथ (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + ग (कृदन्त/गम्-धातु से)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifying) रामम्
गायन्तम्singing
गायन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणवत् (qualifying) रामम्
वारुणीम्Vāruṇī liquor
वारुणीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवारुणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकाल (prior action)
मद-विह्वल-लोचनम्whose eyes were unsteady from intoxication
मद-विह्वल-लोचनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमद (प्रातिपदिक) + विह्वल (प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्य लोचने मदेन विह्वले स्तः
विभ्राजमानम्shining
विभ्राजमानम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootवि-भ्राज् (धातु)
Formशानच्/मान-प्रत्यय (Present middle participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणवत् (qualifying) रामम्
वपुषाwith (his) body/beauty
वपुषा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
प्रभिन्नम्in rut / excited
प्रभिन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्र-भिद् (धातु) से प्रभिन्न (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; उपमेय-विशेषणम् (qualifying) वारणम्
इवlike
इव:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (simile marker)
वारणम्an elephant
वारणम्:
Upameya (उपमेय/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootवारण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
B
Balarama (Rama)
Y
Yadus
Y
young women (lalanas)

FAQs

This verse describes Balarāma as Yadupati, adorned with a lotus garland, with all limbs supremely beautiful, standing among a group of young women—highlighting His divine attractiveness and royal stature.

Śukadeva Gosvāmī narrates this scene while recounting the events and personalities in Kṛṣṇa and Balarāma’s līlā to King Parīkṣit.

A devotee can practice seeing the Lord’s beauty as spiritually purifying—training the mind to remember divine qualities rather than chasing merely worldly attraction.