Shloka 48
The Appearance of Lord Viṣṇu (Kṛṣṇa) and the Divine Exchange with Yoga-māyā
तया हृतप्रत्ययसर्ववृत्तिषु द्वा:स्थेषु पौरेष्वपि शायितेष्वथ । द्वारश्च सर्वा: पिहिता दुरत्यया बृहत्कपाटायसकीलशृङ्खलै: ॥ ४८ ॥ ता: कृष्णवाहे वसुदेव आगते स्वयं व्यवर्यन्त यथा तमो रवे: । ववर्ष पर्जन्य उपांशुगर्जित: शेषोऽन्वगाद् वारि निवारयन् फणै: ॥ ४९ ॥
tayā hṛta-pratyaya-sarva-vṛttiṣu dvāḥ-stheṣu paureṣv api śāyiteṣv atha dvāraś ca sarvāḥ pihitā duratyayā bṛhat-kapāṭāyasa-kīla-śṛṅkhalaiḥ
യോഗമായയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ കാവൽക്കാരുടെ ഇന്ദ്രിയപ്രവർത്തനം മങ്ങിപ്പോയി; അവർയും വീട്ടിലെ മറ്റുള്ളവരും ആഴ്ന്ന നിദ്രയിൽ വീണു. ഇരുമ്പുകീൽകളും ചങ്ങലകളും കൊണ്ട് ഉറപ്പായി അടച്ചിരുന്ന എല്ലാ വാതിലുകളും, കൃഷ്ണനെ വഹിച്ച് വസുദേവൻ വന്നപ്പോൾ, സൂര്യോദയത്തിൽ ഇരുട്ട് അകലുന്നതുപോലെ, സ്വയം തുറന്നു.
Śeṣa-nāga is an expansion of the Supreme Personality of Godhead whose business is to serve the Lord with all necessary paraphernalia. When Vasudeva was carrying the child, Śeṣa-nāga came to serve the Lord and protect Him from the mild showers of rain.
FAQs
This verse shows Yoga-māyā removing awareness and activity from guards and citizens, arranging sleep and sealed doors so Krishna’s pastime could unfold without obstruction.
So Vasudeva could carry the newborn Krishna safely; the Lord’s internal potency (Yoga-māyā) neutralized external danger and surveillance.
The verse teaches that when one serves the Lord sincerely, unseen support can arise—encouraging steadiness in devotion rather than fear-based living.