Adhyaya 253

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे व्यवहारो नाम द्विपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रिपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः व्यवहारकथनं अग्निर् उवाच गृहीतार्थः क्रमाद्दाप्यो धनिनामधमर्णिकः दत्वा तु ब्राह्मणायादौ नृपतेस्तदनन्तरम्

ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ ‘വ്യവഹാര’ എന്ന 252-ാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി ‘വ്യവഹാരകഥനം’ എന്ന 253-ാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു—മറ്റൊരാളുടെ ധനം സ്വീകരിച്ച കടക്കാരൻ കടം കൊടുത്തവർക്കു ക്രമമായി അടയ്ക്കണം; ആദ്യം ബ്രാഹ്മണന്‍, തുടർന്ന് രാജാവിന്‍.

Verse 2

राज्ञाधमर्णिको दाप्यः साधिताद्दशकं स्मृतम् पञ्चकन्तु शतं दाप्यः प्राप्तार्थो ह्य् उत्तमर्णकः

രാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം കടക്കാരനിൽ നിന്ന് അടയ്ക്കിക്കൊള്ളണം; പിരിവ് സിദ്ധമായാൽ പത്തിലൊന്ന് എടുക്കണമെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. എന്നാൽ നൂറിന് അഞ്ചു (അഥവാ അഞ്ചുശതമാനം) മാത്രം എടുക്കണം; കാരണം കടം കൊടുത്തവന് തന്റെ പ്രാപ്യം ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 3

हीनजातिं परिक्षीणमृणार्थं कर्म कारयेत् ब्राह्मणस्तु परिक्षीणः शनैर् दाप्यो यथोदयम्

താഴ്ന്ന നിലയിലുള്ള ഒരാൾ ദാരിദ്ര്യത്തിലായാൽ, കടം തീർക്കാൻ അവനെ ജോലി ചെയ്യിപ്പിക്കാം. എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണൻ ദാരിദ്ര്യത്തിലായാൽ, അവന്റെ വരുമാനം ഉദിക്കുന്നതനുസരിച്ച് പതുക്കെ, കിഷ്തികളായി അടയ്ക്കിക്കൊള്ളണം।

Verse 4

दीयमानं न गृह्णाति प्रयुक्तं यः स्वकन्धनम् मध्यस्थस्थापितं तत्स्याद्वर्धते न ततः परं

യഥാവിധി നൽകപ്പെടുന്നതു സ്വീകരിക്കാത്തവനും സ്വന്തം ധനം പ്രയോഗിക്കാത്തവനും—അവന്റെ ധനം നിഷ്പക്ഷ സംരക്ഷകന്റെ കൈയിൽ വെച്ചതുപോലെ; അതിനപ്പുറം വർധിക്കുകയില്ല।

Verse 5

ऋक्थग्राह ऋणं दाप्यो योषिद्ग्राहस्तथैव च पुत्रो ऽनन्याश्रितद्रव्यः पुत्रहीनस्य ऋक्थिनः

ഉത്തരാധികാരം (ഋക്ഥം) സ്വീകരിക്കുന്നവൻ കടം അടയ്ക്കേണ്ടതാണ്; അതുപോലെ സ്ത്രീയെ ഗ്രഹിക്കുന്നവനും. എന്നാൽ പുത്രഹീന അവകാശിയുടെ പുത്രൻ—അവന്റെ ധനം മറ്റുള്ളവരെ ആശ്രയിച്ചതല്ലെങ്കിൽ—അവനേ യഥാർത്ഥ അവകാശി।

Verse 6

अविभुक्तैः कुटुम्बार्थं यदृणन्तु कृतम्भवेत् दद्युस्तदृक्थिनः प्रेते प्रोषिते वा कुटुम्बिनि

അവിഭക്ത സംയുക്തകുടുംബം ഗൃഹഹിതാർത്ഥം കടം എടുത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഗൃഹസ്ഥൻ മരിച്ചാലോ ദീർഘകാലം അകലെ താമസിച്ചാലോ, അവന്റെ അവകാശികൾ ആ കടം അടയ്ക്കണം।

Verse 7

न योषित् पतिपुत्राभ्यां न पुत्रेण कृतं पिता दद्यादृते कुटुम्बार्थान्न पतिः स्त्रीकृतं तथा

ഭാര്യ ഭർത്താവോ പുത്രനോ സമ്പാദിച്ച ധനം ദാനം/വിതരണം ചെയ്യരുത്; പിതാവും പുത്രൻ സമ്പാദിച്ചതിനെ നൽകരുത്—കുടുംബാവശ്യങ്ങൾ ഒഴികെ. അതുപോലെ ഭർത്താവ് ഭാര്യ സമ്പാദിച്ചതും നൽകരുത്।

Verse 8

गोपशौण्डिकशैनूषरजकव्याधयोषितां ऋणं दद्यात्पतिस्त्वासां यस्माद्वृत्तिस्तदाश्रया

ഗോപൻ, മദ്യവ്യാപാരി, ശൈനൂഷ (ശിബിരസേവകൻ), രജകൻ, വ്യാധൻ എന്നിവരുടെ സ്ത്രീകളുടെ കടം ഭർത്താവ് അടയ്ക്കണം; കാരണം അവരുടെ ഉപജീവനം അവനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 9

प्रतिपन्नं स्त्रिया देयं पत्या वा सह यत् कृतं स्वयं कृतं वा यदृणं नान्यस्त्री दातुमर्हति

വിധിപൂർവ്വം ഏറ്റെടുത്ത കടം സ്ത്രീ തന്നേ അടയ്ക്കണം—ഭർത്താവിനോടൊപ്പം ചേർന്ന് എടുത്തതായാലും, സ്വയം എടുത്തതായാലും. ആ കടം അടയ്ക്കാൻ മറ്റൊരു സ്ത്രീക്ക് അവകാശമോ ബാധ്യതയോ ഇല്ല.

Verse 10

पितरि प्रोषिते प्रेते व्यसाभिप्लुते ऽथ वा पुत्रपौत्रैर् ऋणन्देयं निह्नवे साक्षिभावितम्

പിതാവ് ദൂരദേശത്ത് ആയിരിക്കുകയോ, മരിച്ചിരിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ദുരന്തത്തിൽ ആകപ്പെട്ടിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, കടം പുത്രനും പൗത്രനും അടയ്ക്കണം; നിഷേധമുണ്ടെങ്കിൽ സാക്ഷികളാൽ അത് സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 11

सुराकामद्यूतकृतन्दण्डशुल्कावशिष्टकम् वृथा दानं तथैवेह पुत्रो दद्यान्न पैतृकम्

മദ്യപാനം, കാമാസക്തി, ചൂതാട്ടം, പിഴ, ചുങ്കം മുതലായവയിൽ നിന്നുള്ള ധനത്തിന്റെ ശേഷിപ്പിൽ നിന്നുള്ള ദാനം ഇവിടെ നിഷ്ഫലം (ധർമ്മഫലമില്ല). അതുപോലെ പുത്രൻ പിതൃസ്വത്ത് ദാനം ചെയ്യരുത്.

Verse 12

भ्रातॄणामथ दम्पत्योः पितुः पुत्रस्य चैव हि व्यसनाभिप्लुतेपि वेति ख , घ , ञ च प्रतिभाव्यमृणं ग्राह्यमविभक्तेन च स्मृतम्

സഹോദരന്മാർ, ദമ്പതികൾ, പിതാവ്-പുത്രൻ എന്നിവരുടെ കാര്യത്തിൽ—അവരിൽ ഒരാൾ ദുരന്തത്തിൽ ആകപ്പെട്ടാലും—ജാമ്യം (പ്രതിഭാ) കൊണ്ട് ഉറപ്പാക്കിയ കടം പിരിച്ചെടുക്കാം; കൂടാതെ അവിഭക്ത സഹപങ്കാളിയും ആ പിരിവിന് ഉത്തരവാദിയാണെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 13

दर्शने प्रत्यये दाने प्रतिभाव्यं विधीयते आधौ तु वितथे दाप्या वितथस्य सुता अपि

ഹാജരാകൽ (ദർശനം), തെളിവ്/സ്ഥാപനം (പ്രത്യയം), ദാനം/ഹസ്താന്തരം (ദാനം) എന്നീ കാര്യങ്ങളിൽ ജാമ്യം (പ്രതിഭാ) നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ജാമ്യക്കാരൻ അസത്യൻ/വിഫലൻ ആണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ, ആ അസത്യ ജാമ്യക്കാരന്റെ മകളെയും പോലും അടയ്ക്കാൻ ബാധ്യയാക്കുന്നു.

Verse 14

दर्शनप्रतिभूर्यत्र मृतः प्रात्ययिको ऽपि वा न तत्पुत्रा धनं दद्युर्दद्युर्दानाय ये स्थिताः

ഹാജരാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രതിഭൂ മരിച്ചിരിക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ പണമടയ്ക്കൽ ഉറപ്പുനൽകുന്ന പ്രതിഭൂയും മരിച്ചിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, അവന്റെ പുത്രന്മാരിൽ നിന്ന് ആ ധനം ഈടാക്കരുത്; ദാനവിതരണത്തിന് നിയുക്തരായവർ അത് ദാനമായി നൽകണം.

Verse 15

बहवः स्युर्यदि स्वांशैर् दद्युः प्रतिभुवो धनम् एकच्छायाश्रितेष्वेषु धनिकस्य यथा रुचि

പ്രതിഭൂകൾ പലരായിരിക്കയും അവർ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ വിഹിതപ്രകാരം ധനം നൽകുകയും ചെയ്താൽ, ഒരേ സംരക്ഷണത്തിന്റെ കീഴിൽ ഉള്ളവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നവരുടെ കാര്യത്തിൽ ധനികൻ (കടം കൊടുത്തവൻ) തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നടപടിയെടുക്കാം.

Verse 16

प्रतिभूर्दापितो यत्र प्रकाशं धनिने धनम् द्विगुणं प्रतिदातव्यमृणिकैस्तस्य तद्भवेत्

എവിടെ പ്രതിഭൂയെ പൊതുവായി ധനികന് (കടം കൊടുത്തവന്) ധനം അടയ്ക്കാൻ നിർബന്ധിതനാക്കിയിട്ടുണ്ടോ, അവിടെ ഋണി ആ തുക പ്രതിഭൂയ്ക്ക് ഇരട്ടിയായി തിരികെ നൽകണം; ആ ബാധ്യത ഋണിയുടേതുതന്നെയാകുന്നു.

Verse 17

स्वसन्ततिस्त्रीपशव्यं धान्यं द्विगुणमेव च वस्त्रं चतुर्गुणं प्रोक्तं रसश्चाष्टगुणस् तथा

സ്വസന്തതി, സ്ത്രീകൾ, പശുക്കളാദി പശുക്കൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങളിൽ ധാന്യം ഇരട്ടിയായി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു; വസ്ത്രം നാലിരട്ടിയെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു; ഘൃതാദി രസദ്രവ്യങ്ങൾ എട്ടിരട്ടിയെന്നും പറയുന്നു.

Verse 18

आधिः प्रणश्येत् द्विगुणे धने यदि न मोक्ष्यते काले कालकृतं नश्येत् फलभोग्यो न नश्यति

കടം ഇരട്ടിയായാൽ പണയം (ആധി) നഷ്ടപ്പെട്ടതായി/ജപ്തമായതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; നിശ്ചിത സമയത്ത് മോചിപ്പിക്കാത്തപക്ഷം കാലപ്രഭാവം മൂലം അത് നഷ്ടമാകും. എന്നാൽ ഫലഭോഗ്യമായി (വിളവിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കാൻ) കൈവശം വെച്ച പണയം നഷ്ടപ്പെടുകയില്ല.

Verse 19

गोप्याधिभोग्यो नावृद्धिः सोपकारे ऽथ भाविते नष्टो देयो विनष्टश् च दैवराजकृतादृते

രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കേണ്ടതും ഭോഗത്തിനല്ലാത്തതുമായ പണയം/നിക്ഷേപവസ്തുവിന് വർദ്ധി (പലിശ) ഉണ്ടാകില്ല. എന്നാൽ ലാഭത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചാൽ, നഷ്ടപ്പെട്ടാലും പൂരിപ്പിക്കണം; നശിച്ചാലും നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണം—ദൈവകൃതമോ രാജകൃതമോ ആയ ഹാനി ഒഴികെ।

Verse 20

आधेः स्वीकरणात्सिद्धौरक्षमाणोप्यसारताम् यातश्चेदन्य आधेयो धनभाग् वा धनी भवेत्

പണയം നിയമവിധേയമായി സ്വീകരിച്ച് സ്ഥിരമായ ശേഷം പോലും, സൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ പണയവസ്തുവിന്റെ മൂല്യം/സാരം കുറഞ്ഞാൽ, മറ്റൊരു വസ്തു പണയമായി സ്വീകരിക്കാം; അല്ലെങ്കിൽ കടം കൊടുത്തവൻ കടക്കാരന്റെ ധനത്തിൽ പങ്കിന് അർഹനാകാം, അല്ലെങ്കിൽ അത്ര പരിധിയിൽ ഉടമയാകാം।

Verse 21

चरित्रं बन्धककृतं सवृद्धं दापयेद्वनं सत्यङ्कारकृतं द्रव्यं द्विगुणं प्रतिदापयेत्

പണയം-കടത്തിന്റെ ബാധ്യത വർദ്ധി (പലിശ) സഹിതം അടപ്പിക്കണം. എന്നാൽ വഞ്ചനാപരമായ ‘സത്യസ്ഥാപനം/സത്യങ്കാരം’ വഴി ലഭിച്ച ധനം/വസ്തു ഇരട്ടിയായി തിരികെ അടപ്പിക്കണം।

Verse 22

उपस्थितस्य मोक्तव्य आधिर्दण्डो ऽन्यथा भवेत् प्रयोजके सति धनं कुलेन्यस्याधिमाप्नुयात्

പണയം വെച്ചവൻ (അടയ്ക്കേണ്ട തുകയോടെ) ഹാജരായാൽ പണയം വിട്ടുകൊടുക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ദണ്ഡം വരും. അവൻ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും അധികാരപ്പെട്ട പ്രതിനിധി ഹാജരാണെങ്കിൽ, ആ കുടുംബത്തിന്റെ പേരിൽ പണയം വീണ്ടെടുത്തു ധനം/വസ്തു കൈപ്പറ്റാം।

Verse 23

तत्कालकृतमूल्यो वा तत्र तिष्ठेदवृद्धिकः प्रतिभाव्यमृणं साक्ष्यमविभक्तेन तत् स्मृतमिति ख , ग , घ , छ , ज , ट च विना धारणकाद्वापि विक्रीणीते ससाक्षिकम्

അല്ലെങ്കിൽ അന്നത്തെ മൂല്യപ്രകാരം വില നിശ്ചയിച്ച്, അവിടെ വർദ്ധി (പലിശ) ഇല്ലാതെ നിലകൊള്ളണം. ജാമ്യത്തോടെ ഉറപ്പാക്കിയ കടവും, അവിഭക്ത സഹഉടമയുടെ സാക്ഷ്യവും (സ്വതന്ത്ര സാക്ഷ്യമല്ല)—ഇങ്ങനെ സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു. (ഖ, ഗ, ഘ, ഛ, ജ, ട പാഠങ്ങളിൽ) എഴുത്തുപത്രമില്ലാതെയും സാക്ഷികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വിൽപ്പന സാധുവാകുന്നു എന്നും പറയുന്നു।

Verse 24

यदा तु द्विगुणीभूतमृणमाधौ तदा खलु मोच्यश्चाधिस्तदुत्पाद्य प्रविष्टे द्विगुणे धने

പണയം/ബന്ധകത്തിൽ കടം ഇരട്ടിയായാൽ, അപ്പോൾ പണയവസ്തു നിർബന്ധമായി മോചിപ്പിക്കണം; അതിന്റെ ഫലം/ഉത്പാദനം കൈപ്പറ്റി, മൂലധനത്തിന്റെ ഇരട്ടമൂല്യം ലഭിച്ചാൽ പണയഗ്രാഹകൻ തൃപ്തനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 25

व्यसनस्थमनाख्याय हस्ते ऽन्यस्य यदर्पयेत् द्रव्यं तदौपनिधिकं प्रतिदेयं तथैव तत्

വ്യസനത്തിലായ ഒരാൾ വിവരങ്ങൾ പറയാതെ മറ്റൊരാളുടെ കൈയിൽ ഏതു ദ്രവ്യവും ഏൽപ്പിച്ചാൽ, അത് ‘ഔപനിധിക’ (ഗൂഢ/അഘോഷിത നിക്ഷേപം) ആകുന്നു; അതേ നിലയിൽ യഥാതഥമായി തിരികെ നൽകണം।

Verse 26

न दाप्यो ऽपहृतं तत्तु राजदैवकतस्करैः प्रेषश्चेन्मार्गिते दत्ते दाप्यो दण्डश् च तत्समम्

രാജഭൃത്യർ, ദൈവാപത്ത്, അല്ലെങ്കിൽ കള്ളർ കൊണ്ടുപോയ ദ്രവ്യത്തിന് കാവൽക്കാരൻ/പ്രതിനിധി നഷ്ടപരിഹാരം നൽകേണ്ടതില്ല; എന്നാൽ ആവശ്യപ്പെട്ട് അന്വേഷിച്ചതിന് ശേഷം സേവകൻ/ഏജന്റ് അത് കൈമാറുകയാണെങ്കിൽ (അർത്ഥം മറച്ചുവെച്ചത്), അതിന്റെ തുല്യമായ ദണ്ഡം അടയ്ക്കണം।

Verse 27

आजीवन् स्वेच्छया दण्ड्यो दाप्यस्तच्चापि सोदयं याचितावाहितन्यासे निक्षेपेष्वप्ययं विधिः

ജീവിച്ചിരിക്കെ സ്വമേധയാ നിക്ഷേപം/ജമാ അപഹരിക്കുന്നവൻ ദണ്ഡ്യനാണ്; ആ ദ്രവ്യം ലാഭം/വർധന സഹിതം തിരികെ നൽകുകയും വേണം. ഇതേ നിയമം യാചിത-ന്യാസം, ആവഹിത-ന്യാസം എന്നിവയ്ക്കും മറ്റു നിക്ഷേപങ്ങൾക്കും ബാധകമാണ്।