Adhyaya 267

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे महेश्वरस्नानलक्षकोटिहोमादयो नाम षट्षष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः नीराजनविधिः पुष्कर उवाच कर्म सांवत्सरं राज्ञां जन्मर्क्षे पूजयेच्च तं मासि मासि च संक्रान्तौ सूर्यसोमादिदेवताः

ഇങ്ങനെ ശ്രീമദ് അഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിലെ ‘മഹേശ്വരസ്നാനം, ലക്ഷ-കോടി ഹോമാദി’ എന്ന 266-ാം അധ്യായം സമാപ്തമായി. ഇനി 267-ാം അധ്യായം—‘നീരാജനവിധി’ ആരംഭിക്കുന്നു. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു—രാജാക്കന്മാർ വാർഷികകർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കണം; ജന്മനക്ഷത്രദിനത്തിൽ അതിന്റെ പൂജ നടത്തണം. കൂടാതെ ഓരോ മാസവും സംക്രാന്തിയിൽ സൂര്യൻ, സോമൻ മുതലായ ദേവതകളെ പൂജിക്കണം.

Verse 2

अगस्त्यस्योदये ऽगस्त्यञ्चातुर्मास्यं हरिं यजेत् शयनोत्थापने पञ्चदिनं कुर्यात्समुत्सवम्

അഗസ്ത്യോദയ സമയത്ത് അഗസ്ത്യബന്ധമായ ചാതുർമാസ്യവ്രതത്തോടെ ഹരിയെ പൂജിക്കണം. കൂടാതെ (വിഷ്ണുവിന്റെ) ശയനോത്ഥാപന വേളയിൽ അഞ്ചുദിവസം മഹോത്സവം നടത്തണം.

Verse 3

प्रोष्ठपादे सिते पक्षे प्रतिपत्प्रभृतिक्रमात् शिविरात् पूर्वदिग्भागे शक्रार्थं भवनञ्चरेत्

പ്രോഷ്ഠപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ പ്രതിപദ മുതൽ ക്രമമായി, ശിബിരത്തിൽ നിന്ന് കിഴക്കുദിക്കുഭാഗത്ത് ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) നിമിത്തം വാസസ്ഥലം/മണ്ഡപം സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 4

तत्र शक्रध्वजं स्थाप्य शची शक्रञ्च पूजयेत् अष्टम्यां वाद्यघोषेण तान्तु यष्टिं प्रवेशयेत्

അവിടെ ശക്രധ്വജം സ്ഥാപിച്ച് ശചിയെയും ശക്രനെയും പൂജിക്കണം. അഷ്ടമിദിനത്തിൽ വാദ്യഘോഷത്തോടുകൂടി താന്തു (കയർ) ഘടിപ്പിച്ച യഷ്ടി (ധ്വജദണ്ഡം) പ്രവേശിപ്പിച്ച് സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 5

एकादश्यां सोपवासो द्वादश्यां केतुमुत्थितम् यजेद्वस्त्रादिसंवीतं घटस्थं सुरपं शचीं

ഏകാദശിയിൽ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിക്കണം. ദ്വാദശിയിൽ (ഉപവാസം അവസാനിപ്പിച്ച്) എഴുന്നേറ്റ് കേതുവിനെ പൂജിക്കണം; കൂടാതെ വസ്ത്രാദികളാൽ അലങ്കരിച്ച് ഘടത്തിൽ അധിവസിക്കുന്നതായി ആവാഹിച്ച ദേവാധിപൻ (ഇന്ദ്രൻ)ന്റെ പ്രിയയായ ശചിയെയും പൂജിക്കണം.

Verse 6

वर्धस्वेन्द्र जितामित्र वृत्रहन् पाकशासन देव देव महाभाग त्वं हि भूमिष्ठतां गतः

ഹേ ഇന്ദ്രാ, ശത്രുജയി, വൃത്രഹൻ, പാകശാസന—നീ വർദ്ധിക്കട്ടെ. ഹേ ദേവദേവാ, മഹാഭാഗ്യവാനേ, നീ സത്യമായി ഭൂമിയിൽ സ്ഥിരതയും പ്രതിഷ്ഠയും പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 7

त्वं प्रभुः शाश्वतश् चैव सर्वभूतहिते रतः अनन्ततेजा वै राजो यशोजयविवर्धनः

നീ തന്നെയാണ് പ്രഭു, ശാശ്വതൻ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഹിതത്തിൽ സദാ നിരതൻ. ഹേ രാജാവേ, നീ അനന്തതേജസ്സുള്ളവൻ; യശസ്സും ജയവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവൻ.

Verse 8

तेजस्ते वर्धयन्त्वेते देवाः शक्रः सुवृष्टिकृत् ब्रह्मविष्णुमहेशाश् च कार्त्तिकेयो विनायकः

ഈ ദേവഗണങ്ങൾ നിന്റെ തേജസ് വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ—ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ), ശുഭവൃഷ്ടി നൽകുന്നവൻ; കൂടാതെ ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശൻ; കാർത്തികേയനും വിനായകനും (ഗണേശൻ) കൂടി.

Verse 9

आदित्या वसवो रुद्राः साध्याश् च भृगवो दिशः मरुद्गुणा लोकपाला ग्रहा यक्षाद्रिनिम्नगाः

ആദിത്യർ, വസുക്കൾ, രുദ്രർ, സാധ്യർ; ഭൃഗുക്കൾ; ദിക്കുകൾ; മരുതുകളും അവരുടെ ഗണങ്ങളും; ലോകപാലകർ; ഗ്രഹങ്ങൾ; യക്ഷർ; പർവതങ്ങളും അവയിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയിറങ്ങുന്ന നദികളും—ഇവയൊക്കെയും ഇവിടെ എണ്ണിപ്പറയുന്ന ദിവ്യവർഗങ്ങളാണ്.

Verse 10

समुद्रा श्रीर्मही गौरी चण्डिका च सरस्वती प्रवर्तयन्तु ते तेजो जय शक्र शचीपते

സമുദ്രാ, ശ്രീ, മഹീ, ഗൗരി, ചണ്ഡിക, സരസ്വതി—അവർ നിന്റെ തേജസ് പ്രചോദിപ്പിച്ച് വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ. ജയം നിനക്കേ, ഹേ ശക്രാ, ഹേ ശചീപതേ!

Verse 11

तव चापि जयान्नित्यं मम सम्पठ्यतां शुभं प्रसीद राज्ञां विप्राणां प्रजानामपि सर्वशः

നിന്റെ വിജയം കൂടി നിത്യമായിരിക്കട്ടെ. എന്റെ ഈ ശുഭവചനമൊട്ടാകെ പാരായണം ചെയ്യപ്പെടട്ടെ; രാജാക്കന്മാർക്കും വിപ്രന്മാർക്കും സമസ്ത പ്രജകൾക്കും എല്ലാതരത്തിലും പ്രസന്നനാകേണമേ.

Verse 12

भवत्प्रसादात् पृथिवी नित्यं शस्यवती भवेत् शिवं भवतु निर्विघ्नं शाम्यन्तामीतयो भृशं

നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഭൂമി നിത്യവും വിളസമൃദ്ധമായിരിക്കട്ടെ. മംഗളം ഉണ്ടാകട്ടെ, എല്ലാം നിർവിഘ്നമാകട്ടെ; ദുരിതങ്ങളും രോഗപീഡകളും പൂർണ്ണമായി ശമിക്കട്ടെ.

Verse 13

पटस्थमिति क , ग , छ , ज , ट च मन्त्रेणेन्द्रं समभ्यर्च्य जितभूः स्वर्गमाप्नुयात् भद्रकालीं पटे लिख्य पूजयेदाश्विने जये

“പടസ്ഥം” എന്നു ആരംഭിക്കുന്ന, ക-ഗ-ഛ-ജ-ട അക്ഷരയുക്തമായ മന്ത്രംകൊണ്ട് ഇന്ദ്രനെ വിധിപൂർവം അർച്ചിച്ചാൽ, ഭൂവിജയിയായി സ്വർഗം പ്രാപിക്കും. വസ്ത്രപ്പട്ടത്തിൽ ഭദ്രകാളിയെ വരച്ച്, ആശ്വിന മാസത്തിൽ ജയാർത്ഥം പൂജിക്കണം.

Verse 14

शुक्लपक्षे तथाष्टम्यामायुधं कार्मुकं ध्वजम् छत्रञ्च राजलिङ्गानि शस्त्राद्यं कुसुमादिभिः

അതുപോലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിയിൽ ആയുധങ്ങൾ—പ്രത്യേകിച്ച് ധനുസ്സ്—ധ്വജം, ഛത്രം, രാജചിഹ്നങ്ങൾ, കൂടാതെ ശസ്ത്രാദി ഉപകരണങ്ങൾ പുഷ്പാദികളാൽ പൂജിക്കണം.

Verse 15

जाग्रन्निशि बलिन्दद्याद्द्वितीये ऽह्नि पुनर्यजेत् भद्रकालि महाकालि दुर्गे दुर्गार्तिहारिणि

രാത്രിയിൽ ജാഗരണം ചെയ്ത് ബലി അർപ്പിക്കണം. രണ്ടാം ദിവസം വീണ്ടും പൂജിക്കണം—“ഹേ ഭദ്രകാളി, ഹേ മഹാകാളി, ഹേ ദുർഗേ, ദുരിതബാധിതരുടെ ആർതി നീക്കുന്നവളേ.”

Verse 16

त्रैलोक्यविजये चण्डि मम शान्तौ जये भव नीराजनविधिं वक्ष्ये ऐशान्यान्मन्दिरं चरेत्

ഹേ ചണ്ഡീ, ത്രൈലോക്യവിജയിനീ! എന്റെ ശാന്തിക്കും ജയത്തിനും അനുഗ്രഹം വരുത്തുക. ഇനി ഞാൻ നീരാജനവിധി പറയുന്നു; ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) ദിശയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ക്ഷേത്രം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.

Verse 17

तोरणत्रितयं तत्र गृहे देवान्यजेत् सदा चित्रान्त्यक्त्वा यदा स्वातिं सविता प्रतिपद्यते

അവിടെ മൂന്ന് തോരണങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് ഗൃഹത്തിൽ ദേവതകളെ എപ്പോഴും പൂജിക്കണം; സൂര്യൻ ചിത്രാ നക്ഷത്രത്തിന്റെ അന്ത്യഭാഗം കടന്ന് സ്വാതി നക്ഷത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ (അത് ചെയ്യണം).

Verse 18

ततः प्रभृति कर्तव्यं यावत् स्वातौ रविः स्थितः ब्रह्मा विष्णुश् च शम्भुश् च शक्रश् चैवानलानिलौ

അതിന് ശേഷം സൂര്യൻ സ്വാതിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്രയും കാലം ഈ കർമ്മം ചെയ്യണം—ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ശംഭു, ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) കൂടാതെ അഗ്നിയും വായുവും സ്മരിച്ചു/ആഹ്വാനം ചെയ്ത്.

Verse 19

विनायकः कुमारश् च वरुणो धनदो यमः विश्वेदेवा वैश्रवसो गजाश्चाष्टौ च तान्यजेत्

വിനായകൻ, കുമാരൻ, വരുണൻ, ധനദൻ, യമൻ, വിശ്വേദേവന്മാർ, വൈശ്രവണൻ, കൂടാതെ എട്ട് ഗജങ്ങൾ—ഇവരെല്ലാം പൂജിക്കണം.

Verse 20

कुमुदैरावणौ पद्मः पुष्पदन्तश् च वामनः सुप्रतीको ऽञ्जनो नीलः पूजा कार्या गृहादिके

കുമുദ, ഐരാവണ, പദ്മ, പുഷ്പദന്ത, വാമന, സുപ്രതീക, അഞ്ജന, നീല—ഇവരെ ഗൃഹാദി ബന്ധപ്പെട്ട ഇടങ്ങളിൽ പൂജിക്കണം.

Verse 21

पुरोधा जुहुयादाज्यं समित्सिद्धार्थकं तिलाः कुम्भा अष्टौ पूजिताश् च तैः स्नाप्याश्वगजोत्तमाः

രാജപുരോഹിതൻ അഗ്നിയിൽ ഘൃതാഹുതി അർപ്പിക്കണം; കൂടെ സമിധകൾ, സിദ്ധാർത്ഥകം (വെളുത്ത കടുക്) എന്നിവയും എള്ളും സമർപ്പിക്കണം. എട്ട് കുംഭങ്ങൾ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കപ്പെടണം; അവയുടെ ജലത്തോടെ ഉത്തമ അശ്വങ്ങളെയും ഗജങ്ങളെയും ആചാരപ്രകാരം സ്നാനിപ്പിക്കണം.

Verse 22

अश्वाः स्नाप्या ददेत् पिण्डान् ततो हि प्रथमं गजान् निष्क्रामयेत्तोरणैस्तु गोपुरादि न लङ्घयेत्

അശ്വങ്ങളെ സ്നാനിപ്പിച്ചതിന് ശേഷം അവർക്കു പിണ്ഡങ്ങൾ (ആഹാരഗോളങ്ങൾ) നൽകണം. തുടർന്ന് ആദ്യം ഗജങ്ങളെ പുറത്തേക്ക് നയിക്കണം. തോരണങ്ങൾ, ഗോപുരം മുതലായവ ലംഘിക്കുകയോ കടക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.

Verse 23

विक्रमेयुस्ततः सर्वे राजलिङ्गं गृहे यजेत् शेखरादीति क वारुणे वरुणं प्रार्च्य रात्रौ भूतबलिं ददेत्

തുടർന്ന് എല്ലാവരും മുന്നോട്ട് നീങ്ങണം. ഗൃഹത്തിൽ രാജലിംഗത്തെ പൂജിക്കണം. വാരുണകർമ്മത്തിൽ വരുണനെ വിധിപൂർവ്വം അർച്ചിച്ച്, രാത്രിയിൽ ഭൂതബലി (ഭൂതാദി ജീവികൾക്കുള്ള അന്നനിവേദ്യം) അർപ്പിക്കണം.

Verse 24

विशाखायां गते सूर्ये आश्रमे निवसेन्नृपः अलङ्कुर्याद्दिने तस्मिन् वाहनन्तु विशेषतः

സൂര്യൻ വിശാഖയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ രാജാവ് ആശ്രമത്തിൽ വസിക്കണം. ആ ദിവസം പ്രത്യേകമായി തന്റെ വാഹനം അലങ്കരിക്കണം.

Verse 25

पूजिता राजलिङ्गाश् च कर्तव्या नरहस्तगाः हस्तिनन्तुरगं छत्रं खड्गं चापञ्च दुन्दुभिम्

രാജചിഹ്നങ്ങളെ വിധിപൂർവ്വം ആദരിച്ച് പൂജിക്കണം; അവ സേവകരുടെ കൈകളാൽ വഹിക്കപ്പെടണം. (അവ:) ഗജവും അശ്വവും, രാജഛത്രം, ഖഡ്ഗം, ധനുസ്സ്, ദുന്ദുഭി (യുദ്ധനഗാരം).

Verse 26

ध्वजं पताकां धर्मज्ञ कालज्ञस्त्वभिमन्त्रयेत् अभिमन्त्र्य ततः सर्वान् कुर्यात् कुञ्जरधूर्गतान्

ധർമ്മജ്ഞനും കാലജ്ഞനും ആയവൻ ധ്വജവും പതാകയും മന്ത്രങ്ങളാൽ വിധിപൂർവ്വം അഭിമന്ത്രണം ചെയ്യണം. അഭിമന്ത്രണം കഴിഞ്ഞാൽ എല്ലാവരെയും ഗജദളത്തിനുള്ള നിശ്ചിത നിരകളിൽ നിയോഗിക്കണം.

Verse 27

कुञ्जरोपरिगौ स्यातां सांवत्सरपुरोहितौ मन्त्रितांश् च समारुह्य तोरणेन विनिर्गमेत्

വാർഷിക (രാജസഭ) പുരോഹിതനും ഗൃഹപുരോഹിതനും ഇരുവരും ഗജത്തിന്മേൽ ആരൂഢരാകട്ടെ. അഭിമന്ത്രിത രക്ഷാകർമങ്ങൾ നടത്തി, ക്രമമായി കയറി, തോറണദ്വാരത്തിലൂടെ പുറപ്പെടണം.

Verse 28

निष्क्रम्य नागमारुह्य तोरणेनाथ निर्गमेत् बलिं विभज्य विधिवद्राजा कुञ्जरधूर्गतः

അരമനയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു ഗജത്തിന്മേൽ കയറി രാജാവ് തോറണദ്വാരത്തിലൂടെ പുറപ്പെടണം. വിധിപൂർവ്വം ബലി വിഭജിച്ച്, ഗജഹൗദയിൽ ഇരുന്ന് രാജാവ് മുന്നേറണം.

Verse 29

उन्मूकानान्तु निचयमादीपितदिगन्तरं राजा प्रदक्षिणं कुर्यात्त्रीन् वारान् सुसमाहितः

ദിക്കുകൾ ദൂരാന്തം വരെ പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, മൂക-മൗനികളുടെ കൂട്ടത്തെ വലതുവശത്ത് വെച്ച്, രാജാവ് സുസമാഹിതനായി മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.

Verse 30

चतुरङ्गबलोपेतः सर्वसैन्येन नादयन् एवं कृत्वा गृहं गच्छेद्विसर्जितजलाञ्जलिः

ചതുരംഗബലത്തോടെ യുക്തനായി, സമസ്ത സൈന്യത്തെയും നാദിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്—ഇങ്ങനെ ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ്—ജലാഞ്ജലി വിസർജ്ജിച്ച് അദ്ദേഹം ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങണം.

Verse 31

शान्तिर् नीराजनाख्येयं वृद्धये रिपुमर्दनी

ഈ ശാന്തിക്രിയ ‘നീരാജനം’ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഇത് സമൃദ്ധിയും വളർച്ചയും നൽകുകയും ശത്രുക്കളെ ദമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।