
Chapter 122 — Kāla-gaṇana (Computation of Time)
അഗ്നി സൂര്യഗതിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ക്രമബദ്ധമായ കാലഗണന (സമാഗണ)യും ചൈത്രത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ചാന്ദ്രമാസക്രമവും സാങ്കേതികമായി വിശദീകരിക്കുന്നു. സംഖ്യാശബ്ദ/സങ്കേതങ്ങളും സ്ഥാനക്രിയകളും ഉപയോഗിച്ച് നിയമാനുസൃത കണക്കുകൂട്ടലിലൂടെ വാരം, തിഥി, നാടി/ഘടിക, നക്ഷത്രം, യോഗം, കരണം എന്നീ പഞ്ചാംഗഘടകങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന വിധി പറയുന്നു. കുറയ്ക്കൽ, 60-ൽ ഗുണിക്കൽ, ഭാഗഫലം-ശേഷം, ഋണ/നെഗറ്റീവ് (‘കടം’) മൂല്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ, മാസാനുസൃത തിരുത്തലുകൾ, ചില രാശികളിൽ നിന്ന് പ്രതിലോമ എണ്ണൽ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക നിയമങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. അശൗചം അല്ലെങ്കിൽ നടപടിഭേദം മൂലമുള്ള വ്യത്യാസത്തിന്, കണക്കാക്കിയ വ്യത്യാസത്തിന്റെ അനുപാതത്തിൽ പ്രായശ്ചിത്ത-ഹോമാദി പ്രതിപൂരക അർപ്പണം നിർദേശിക്കുന്നു. അവസാനം സൂര്യ-ചന്ദ്രമാനങ്ങൾ സമമാക്കി യോഗം സ്ഥിരപ്പെടുത്തൽ, പ്രതിപദയിൽ കിന്തുഘ്ന ഉൾപ്പെടെ കരണം നിർണ്ണയിക്കൽ എന്നിവയുടെ നിയമങ്ങൾ നൽകി, യഥാകാല കർമ്മം, സാമൂഹ്യക്രമം, കോസ്മിക് ധർമ്മം എന്നിവയുമായി പ്രവർത്തിയെ ഏകീകരിക്കുന്ന ധാർമ്മിക സാങ്കേതികവിദ്യയായി കാലഗണനയെ സ്ഥാപിക്കുന്നു।
No shlokas available for this adhyaya yet.
A procedural arithmetic for calendrical computation: operations with multipliers (notably 60), quotient/remainder placement, fixed remainders (e.g., 27 for nakṣatra/yoga), month-by-month insertions (kṣepa), and handling of ṛṇa (negative) cases and reverse-counting across specific rāśis.
By establishing kāla-śuddhi—right timing and corrected calendrical factors—so rituals and vows align with cosmic order; the chapter frames precise Jyotiṣa computation as a dharmic aid that supports efficacy of practice, ethical order, and inner discipline toward puruṣārthas.