Adhyaya 121
अध्याय १२१ — ज्योतिःशास्त्रम् (Jyotiḥśāstra / Astral Science)
ഭഗവാൻ അഗ്നി ജ്യോതിഷശാസ്ത്രത്തെ ശുഭാശുഭഫല നിർണയത്തിനുള്ള വിവേകവിജ്ഞാനമായി സംക്ഷിപ്ത സാരരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അധ്യായം മുഹൂർത്ത-മാനുവൽപോലെ: വിവാഹത്തിൽ നക്ഷത്രബന്ധങ്ങൾ (ഷട്കാഷ്ടക ദോഷം ഒഴിവാക്കൽ), ചില ഗ്രഹപരിവർത്തനവും അസ്താവസ്ഥകളും (പ്രത്യേകിച്ച് ഗുരു–ശുക്ര) ഉള്ളപ്പോൾ നിഷേധങ്ങൾ, കൂടാതെ ഗുരുവിന്റെ വക്രഗതി അല്ലെങ്കിൽ അതിവേഗഗതിയിൽ വർജ്യകാലങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. പുംസവനം, അന്നപ്രാശനം, ചൂഡാകർമ്മം/കർണവേധം, ഉപനയനബന്ധിത കർമങ്ങൾ, ഔഷധസേവനം, രോഗമോചനസ്നാനം, വ്യാപാരത്തിൽ (ചില നക്ഷത്രങ്ങളിൽ വാങ്ങൽ/വിൽപ്പന) സമയനിയമങ്ങൾ എന്നിവയും പറയുന്നു. ശ്രീം–ഹ്രീം സമ്പുടം, സ്തംഭനം, മൃത്യുനിവാരണം തുടങ്ങിയ മന്ത്ര-യന്ത്രപ്രയോഗങ്ങൾ മുഹൂർത്തചട്ടക്കൂടിൽ ചേർക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഭാവഫലങ്ങൾ, നവതാരാ/താരാബല വിഭാഗങ്ങൾ, ത്രിപുഷ്കരയോഗങ്ങൾ, കരണമൂലം സംക്രാന്തിനിമിത്തങ്ങൾ, ഗ്രഹണപുണ്യവിധാനം, ഒടുവിൽ ഗ്രഹദശാകാലമാനങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു. കാലജ്ഞാനം ധർമ്മസാധനമായി, കർമസിദ്ധി, സാമൂഹ്യസ്ഥിരത, സമൃദ്ധി, സംരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്കായി പ്രതിപാദിക്കുന്നു।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
It codifies electional rules (muhūrta) using tithi–vāra–nakṣatra–rāśi and planetary conditions (e.g., ṣaṭkāṣṭaka incompatibility; Jupiter’s vakra/aticāra bans; combust Jupiter–Venus cautions), and it systematizes tārā-bala (Janma through Paramamitra) for judging suitability.
By treating timing, purity, and corrective rites as dharma-governed disciplines, it makes worldly actions (marriage, saṃskāras, building, trade, warfare-preparation) instruments of right order; correct performance generates merit and steadiness of mind, supporting the broader puruṣārtha trajectory toward mokṣa.
Vivāha (marriage), karṇavedha (ear-piercing), puṃsavana (prenatal rite), annaprāśana (first feeding), cūḍākaraṇa (tonsure), makhalā-bandhana (girdle rite), and samāvartana (graduation/return-from-studentship) are each assigned favorable and avoidable tithis, weekdays, and nakṣatras.
Yes—procedures using Śrīṃ–Hrīṃ sampuṭa on an eight-petalled diagram, stambhana (immobilization) rites with “oṃ hūṃ saḥ,” and mṛtyu-nivāraṇa (warding off death) charms written on bhūrja/cloth with specified substances are integrated into the timing framework.