Adhyaya 8
Avatara-lilaAdhyaya 816 Verses

Adhyaya 8

Śrīrāmāvatāra-kathana (Account of the Rāma Incarnation) — Kiṣkindhā Alliance and the Search for Sītā

ഈ അധ്യായത്തിൽ കിഷ്കിന്ധാ സംഭവത്തിലൂടെ ശ്രീരാമാവതാരലീല മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു. ദുഃഖാകുലനായ രാമൻ പമ്പയിൽ എത്തി, ഹനുമാന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തോടെ സുഗ്രീവനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കുന്നു. വിശ്വാസം ഉറപ്പിക്കാൻ ഒരൊറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് ഏഴ് താലവൃക്ഷങ്ങൾ ഭേദിച്ച്, ദുന്ദുഭിയുടെ ശരീരം ദൂരെയെറിഞ്ഞ് അതിമാനുഷപരാക്രമം കാണിക്കുന്നു; തുടർന്ന് വാലിയെ വധിച്ച് സഹോദരവൈരം ശമിപ്പിച്ച് സുഗ്രീവനെ രാജസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിക്കുന്നു. സുഗ്രീവൻ വൈകുമ്പോൾ രാമൻ മാല്യവത് പർവതത്തിൽ ചാതുർമാസ്യവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു; ലക്ഷ്മണന്റെ ശാസനയാൽ സുഗ്രീവൻ പശ്ചാത്തപിച്ച് കർശന സമയനിയമത്തോടെ തിരച്ചിൽ സംഘങ്ങളെ അയക്കുകയും, തെക്കൻ മാർഗ്ഗത്തിനായി ഹനുമാനെ രാമന്റെ മുദ്രിക നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. തെക്കൻ സംഘം തളർന്നപ്പോൾ സമ്പാതി ലങ്കയിലെ അശോകവനത്തിൽ സീതയുടെ സ്ഥാനം അറിയിച്ച്, അടുത്ത രക്ഷാപ്രയത്നത്തിന് നിർണായക ഭൗഗോള-തന്ത്രസൂചന നൽകുന്നു.

Shlokas

Verse 1

ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः प्रेषित इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विरथ इति ख, ग, ङ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः आह्वयामास इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अथ अष्टमो ऽध्यायः श्रीरामावतारकथनं नारद उवाच रामः पम्पासरो गत्वा शोचन् स शर्वरीं ततः हनूमता स सुग्रीवं नीतो मित्रञ्चकार ह

നാരദൻ പറഞ്ഞു—രാമൻ പമ്പാ സരോവരത്തിലേക്ക് പോയി ദുഃഖത്തോടെ ആ രാത്രി കഴിച്ചു. തുടർന്ന് ഹനുമാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സുഗ്രീവനെ സമീപിച്ച് രാമൻ അവനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 2

सप्त तालान् विनिर्भिद्य शरेणैकेन पश्यतः पादेन दुन्दुभेः कायञ् चिक्षेप दशयोजनं

കാണുന്നവരുടെ മുമ്പിൽ അവൻ ഒരൊറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് ഏഴ് താളവൃക്ഷങ്ങളെ ഭേദിച്ചു; പിന്നെ തന്റെ പാദത്തോടെ ദുന്ദുഭിയുടെ ശരീരം പത്ത് യോജന ദൂരത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു।

Verse 3

तद्रिपुं बालिनं हत्वा भ्रातरं वैरकारिणम् किष्किन्धां कपिराज्यञ्च रुमान्तारां समर्पयत्

സഹോദരനായിട്ടും വൈരത്തിന് കാരണമായ ആ ശത്രു ബാലിയെ വധിച്ച്, രാമൻ കിഷ്കിന്ധയും വാനരരാജ്യാധികാരവും റുമാന്താരയ്ക്ക് ഏല്പിച്ചു।

Verse 4

ऋष्यमूके हरीशाय किष्किन्धेशो ऽब्रवीत्स च सीतां त्वं प्राश्यसे यद्वत् तथा राम करोमि ते

ഋഷ്യമൂകപർവതത്തിൽ കിഷ്കിന്ധാധിപൻ ഹരീശൻ (രാമനോട്) പറഞ്ഞു—“നീ സീതയെ വീണ്ടും പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ, ഹേ രാമാ, ഞാൻ നിനക്കായി അതുപോലെ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കും।”

Verse 5

तच् छ्रुत्वा माल्यवत्पृष्ठे चातुर्मास्यं चकार सः किष्किन्धायाञ्च सुग्रीवो यदा नायाति दर्शनं

അത് കേട്ട് അദ്ദേഹം മാല്യവത് പർവതത്തിന്റെ ചരിവുകളിൽ താമസിച്ച് ചാതുർമാസ്യവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു; കാരണം കിഷ്കിന്ധയിൽ സുഗ്രീവൻ ദർശനത്തിന് വന്നില്ല।

Verse 6

तदाब्रवीत्तं रामोक्तं लक्ष्मणो व्रज राघवम् न स सङ्कुचितः पन्था येन बाली हतो गतः

അപ്പോൾ രാമന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ലക്ഷ്മണൻ പറഞ്ഞു—“രാഘവന്റെ അടുക്കൽ പോകുക; ആ പാത ഇടുങ്ങിയതല്ല—അതേ വഴിയിലൂടെ വാലി പോയി വധിക്കപ്പെട്ടു।”

Verse 7

समये तिष्ठ सुग्रीव मा बालिपथमन्वगाः सुग्रीव आह संसक्तो गतं कालं न बुद्धवान्

“സമയത്ത് നിലകൊൾ, സുഗ്രീവാ; വാലിയുടെ പാത പിന്തുടരരുത്.” സുഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു—“ഞാൻ ആസക്തികളിൽ കുടുങ്ങിയിരുന്നു; കാലം കടന്നുപോയത് ബോധ്യമായില്ല।”

Verse 8

इत्युक्त्वा स गतो रामं नत्वोवाच हरीश्वरः आनीता वानराः सर्वे सीतायाश् च गवेषणे

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം രാമന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു നമസ്കരിച്ചു ഹരീശ്വരൻ പറഞ്ഞു—“സീതയെ അന്വേഷിക്കുന്നതിനായി എല്ലാ വാനരന്മാരെയും ഒന്നിച്ചു കൂട്ടി കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു।”

Verse 9

आनरेन्द्रमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः अब्रवीत्तत् इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः प्राप्स्यसि यथा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सुग्रीवमाह सङ्क्रुद्ध इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः सुग्रीव ऋद्धिसंसक्त इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः त्वन्मतात् प्रेषयिष्यामि विचिन्वन्तु च जानकीम् पूर्वादौ मासमायान्तु मासादूर्ध्वं निहन्मि तान्

നിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ഞാൻ അന്വേഷകസംഘങ്ങളെ അയക്കും; അവർ ജാനകിയെ തേടട്ടെ. കിഴക്കുദിശ മുതലായി ഒരു മാസത്തിനകം മടങ്ങിവരട്ടെ; മാസത്തേക്കാൾ വൈകിയാൽ ഞാൻ അവരെ വധിക്കും।

Verse 10

इत्युक्ता वानराः पूर्व- पश्चिमोत्तरमार्गगाः जग्मू रामं ससुग्रीवम् अपश्यन्तस् तु जानकीम्

ഇങ്ങനെ ആജ്ഞ ലഭിച്ച വാനരർ കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക് വഴികളിലൂടെ പുറപ്പെട്ടു; അവർ സുഗ്രീവനോടുകൂടെ രാമനെ സമീപിച്ചെങ്കിലും ജാനകിയെ കണ്ടില്ല।

Verse 11

रामाङ्गुलीयं सङ्गृह्य हनूमान् वानरैः सह दक्षिणे मार्गयामास सुप्रभाया गुहान्तिके

രാമന്റെ മുദ്രമോതിരം കൈക്കൊണ്ട് ഹനുമാൻ വാനരന്മാരോടൊപ്പം തെക്കൻ വഴിയായി സുപ്രഭയുടെ ഗുഹയ്ക്കടുത്ത് അന്വേഷിക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു।

Verse 12

मासादूर्ध्वञ्च विन्यस्ता अपश्यन्तस्तु जानकीम् ऊचुर्वृथा मरिष्यामो जटायुर्धन्य एवसः

ഒരു മാസം കാത്തിരിക്കാമെന്ന് നിശ്ചയിച്ചിട്ടും ജാനകിയെ കാണാതെ അവർ പറഞ്ഞു—“നാം വ്യർത്ഥമായി മരിക്കും; ജടായുവേ സത്യത്തിൽ ധന്യൻ।”

Verse 13

सीतार्थे यो ऽत्यजत् प्राणान् रावणेन हतो रणे तच् छ्रुत्वा प्राह सम्पातिर् विहाय कपिभक्षणं

“സീതയ്ക്കായി പ്രാണം ത്യജിച്ചവൻ, രാവണനാൽ യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു” എന്നു കേട്ടപ്പോൾ സമ്പാതി കപിഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിച്ച് സംസാരിച്ചു।

Verse 14

भ्रातासौ मे जटायुर्वै मयोड्डीनो ऽर्कमण्डलम् अर्कतापाद्रक्षितो ऽगात् दग्धपक्षो ऽहमब्भ्रगः

ജടായു തീർച്ചയായും എന്റെ സഹോദരൻ. ഞാൻ മയൂർ; സൂര്യമണ്ഡലത്തിലേക്ക് പറന്നു. സൂര്യന്റെ ദഹനതാപത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കപ്പെട്ട് തിരികെ വന്നു; ചിറകുകൾ കത്തിയിട്ടും ഞാൻ മേഘമാർഗ്ഗഗാമിയായി.

Verse 15

रामवार्ताश्रवात् पक्षौ जातौ भूयो ऽथ जानकीम् पश्याम्यशोकवनिका- गतां लङ्कागतां किल

രാമവാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ ചിറകുകൾ വീണ്ടും ജനിച്ചതുപോലെ ആയി. ഇനി ഞാൻ തീർച്ചയായും ജാനകിയെ കാണും—അവൾ അശോകവനികയിൽ ചെന്നു ലങ്കയിൽ എത്തിയതായി പറയുന്നു.

Verse 16

शतयोजनविस्तीर्णे लवणाब्धौ त्रिकूटके ज्ञात्वा रामं ससुग्रीवं वानराः कथयन्तु वै

ശതയോജനവിസ്തീർണ്ണമായ ലവണസമുദ്രത്തിലെ ത്രികൂടപർവതത്തിൽ, സുഗ്രീവനോടുകൂടി രാമനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് വാനരർ തീർച്ചയായും വാർത്ത അറിയിക്കട്ടെ.

Frequently Asked Questions

It serves as a public pramāṇa (proof) of Rāma’s capability, legitimizing the alliance with Sugrīva and grounding subsequent political-military action in demonstrable competence.

It highlights disciplined restraint and seasonal observance even amid crisis, framing Rāma’s campaign as dharmically regulated rather than impulsive.

It functions as an authenticating token (credential) enabling recognition and trust, while also symbolically extending Rāma’s authority into reconnaissance and diplomacy.

It converts despair into actionable intelligence by identifying Laṅkā and the Aśoka grove as Sītā’s location, transforming the search from broad exploration to targeted mission.