HomeVamana PuranaAdh. 17Shloka 14
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Vishnu's Sleep (Ashunya-Shayana), Shloka 14

The Caturmasya Observances and the Rite of Vishnu’s Sleep (Aśūnya-Śayana) and Shiva’s Monthly Vows

विश्वकर्मा द्वितीयायां तृतीयायां गिरेः सुता विनायकश्चुर्थ्या तु पञ्चम्यामपि धर्मराट्

viśvakarmā dvitīyāyāṃ tṛtīyāyāṃ gireḥ sutā vināyakaścurthyā tu pañcamyāmapi dharmarāṭ

ໃນວັນຈັນທະຄະຕິທີ 2 (ດວິຕີຍາ) ກ່າວກັນວ່າ ວິສະວະກັມມະ ພັກ. ໃນວັນທີ 3 (ຕຣິຕີຍາ) ບຸດສາວແຫ່ງພູເຂົາ ພັກ. ວັນທີ 4 (ຈະຕຸຣຖີ) ວິນາຍະກະ ພັກ; ແລະວັນທີ 5 (ປັນຈະມີ) ທັມມະຣາດ (ຍະມະ) ກໍພັກດ້ວຍ.

विश्वकर्माViśvakarmā
विश्वकर्मा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootviśvakarman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—विश्व + कर्मन् (तत्पुरुष)
द्वितीयायाम्on the second (tithi)
द्वितीयायाम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location-time)
TypeNoun
Rootdvitīyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तृतीयायाम्on the third (tithi)
तृतीयायाम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location-time)
TypeNoun
Roottṛtīyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
गिरेःof the mountain
गिरेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
सुताdaughter
सुता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsutā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विनायकःVināyaka (Gaṇeśa)
विनायकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootvināyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चतुर्थ्याम्on the fourth (tithi)
चतुर्थ्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location-time)
TypeNoun
Rootcaturthī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
पञ्चम्याम्on the fifth (tithi)
पञ्चम्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Location-time)
TypeNoun
Rootpañcamī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), समुच्चय/अप्यर्थे
धर्मराट्Dharma-rāṭ (king of dharma)
धर्मराट्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdharmarāṭ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—धर्म + राट् (तत्पुरुष)
Narrative frame not explicit in excerpt; commonly Pulastya → Nārada in Vāmana Purāṇa
ViśvakarmanGirijā/ParvatīVināyaka (Gaṇeśa)Dharmarāṭ (Yama)
Vrata/RitualsTithi calendarDevotional observanceSectarian harmony (multi-deity ritual mapping)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Time (kāla) is sacralized: each tithi is linked with a cosmic functionary/deity, encouraging disciplined observance and reverence for diverse divine powers that uphold order (dharma), prosperity, and auspiciousness.

This is ancillary ritual/dharma material rather than one of the five primary marks; it aligns most closely with dharma-oriented instruction often embedded alongside (or within) vaṃśānucarita-era teaching sections, but it is not a direct sarga/pratisarga/vamśa list.

The mapping honors multiple divine roles: creation/craft (Viśvakarman), śakti and fertility/auspicious power (Girijā), obstacle-removal (Vināyaka), and moral retribution/order (Yama), presenting a harmonized pantheon within a single ritual calendar.