Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 98

Devanagari script

अथ दृष्ट्वा परां वृद्धिं योगिनीनां स दानवः । संहारं तस्य चास्त्रस्य चकार भयसंकुलः

Transliteration

atha dṛṣṭvā parāṃ vṛddhiṃ yoginīnāṃ sa dānavaḥ | saṃhāraṃ tasya cāstrasya cakāra bhayasaṃkulaḥ

Translation

ຈາກນັ້ນ, ເມື່ອເຫັນການເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງມະຫາສານຂອງພວກໂຍຄິນີ, ດານະວະຕົນນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວ ຈຶ່ງໄດ້ຖອນອາວຸດຂອງຕົນຄືນ.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (sequence/then)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (prior action)

• पराम्: great, supreme
• पराम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण (qualifier)

• वृद्धिम्: increase, growth
• वृद्धिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• योगिनीनाम्: of the yoginīs
• योगिनीनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• दानवः: the demon
• दानवः: Karta (Apposition to subject/कर्ता-विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• संहारम्: destruction, withdrawal
• संहारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• तस्य: of that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• अस्त्रस्य: of the weapon
• अस्त्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• चकार: did, performed
• चकार: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• भयसंकुलः: filled with fear
• भयसंकुलः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भय (प्रातिपदिक) + संकुल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (भयेन संकुलः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

Speaker

Narrator (Purāṇic voice within the Tīrthamāhātmya frame; specific speaker not explicit in snippet)

Visual Art Cues

Scene: A dānava on a smoky battlefield watches Yoginīs multiply and surge like a storm; his raised weapon dims and retracts as fear overtakes him.

Characters & Entities

• Dānava (Andhaka implied)
• Yoginīs

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When confronted by expanding divine power, adharma retreats; fear arises when one recognizes the limits of force against śakti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified within this verse; it remains within the larger sacred-travel (tīrtha) discourse of the Nāgarakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.