Harīśvara-liṅga Mahimā and the Origin-Context of Viṣṇu’s Sudarśana (हरिश्वरलिङ्गमहिमा तथा सुदर्शनप्राप्तिकथा)

Verse 1

व्यास उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य सूतस्य च मुनीश्वराः । समूचुस्तं सुप्रशस्य लोकानां हितकाम्यया

ພຣະວະຍາສາກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງສູຕານັ້ນແລ້ວ ບັນດາລິດສີຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງມຸນີ ໄດ້ສັນລະເສີນທ່ານຢ່າງຍິ່ງ ແລະເວົ້າກັບທ່ານອີກຄັ້ງ ເພື່ອປາດຖະໜາປະໂຫຍດແກ່ທຸກໂລກ।

Verse 2

ऋषय ऊचुः । सूत सर्वं विजानासि ततः पृच्छामहे वयम् । हरीश्वरस्य लिंगस्य महिमानं वद प्रभो

ບັນດາລິດສີກ່າວວ່າ: “ໂອ ສູຕາ, ທ່ານຮູ້ທຸກສິ່ງ; ດັ່ງນັ້ນພວກເຮົາຈຶ່ງຖາມ. ໂອ ທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ, ຂໍຈົ່ງກ່າວເຖິງພຣະມະຫິມາຂອງລິງຄະແຫ່ງຮະຣີອີສະວະຣະ.”

Verse 3

चक्रं सुदर्शनं प्राप्तं विष्णुनेति श्रुतं पुरा । तदाराधनतस्तात तत्कथा च विशेषतः

ໂອ ລູກເອີຍ, ຕັ້ງແຕ່ການເກົ່າແກ່ມາ ໄດ້ຍິນວ່າ ພຣະວິສນຸໄດ້ຮັບຈັກຣະສຸດັຣຊະນະ ໂດຍອາໄສການບູຊາອາຣາທະນາ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ລູກເອີຍ, ຈົ່ງເລົ່າເລື່ອງນັ້ນໃຫ້ລະອຽດເປັນພິເສດ—ວ່າບູຊາແນວໃດ ແລະໄດ້ພອນແນວໃດ.

Verse 4

सूत उवाच । श्रूयतां च ऋषिश्रेष्ठा हरीश्वरकथा शुभा । यतस्सुदर्शनं लब्धं विष्णुना शंकरात्पुरा

ສູຕະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງເຖິງ, ໂອ ຣິສີຜູ້ປະເສີດ, ນິທານອັນເປັນມົງຄຸນຂອງ ຮະຣິ ແລະ ອີສະວະຣະ—ໃນອະດີດ ພຣະວິສນຸໄດ້ຮັບ ສຸດັຣຊະນະ (ຈັກຣາ) ຈາກ ສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ) ແນວໃດ»។

Verse 5

कस्मिंश्चित्समये दैत्याः संजाता बलवत्तराः । लोकांस्ते पीडयामासुर्धर्मलोपं च चक्रिरे

ໃນເວລາໜຶ່ງ ພວກໄດຕະຍະໄດ້ເກີດມີອໍານາດແຂງກ້າຢ່າງຫຼາຍ. ພວກເຂົາເລີ່ມທໍາຮ້າຍບີບຄັ້ນໂລກທັງຫຼາຍ ແລະເຮັດໃຫ້ທັມມະເສື່ອມຖອຍ.

Verse 6

ते देवाः पीडिता दैत्यैर्महाबलपराक्रमैः । स्वं दुखं कथयामासुर्विष्णुं निर्जररक्षकम्

ພວກເທວະເຫຼົ່ານັ້ນ ຖືກພວກໄດຕະຍະຜູ້ມີກໍາລັງແລະວິລະກໍາອັນໃຫຍ່ຫຼວງບີບຄັ້ນ. ພວກເຂົາໄດ້ໄປກ່າວເລົ່າຄວາມທຸກຂອງຕົນແກ່ພຣະວິສນຸ ຜູ້ພິທັກຮັກສາເທວະອະມະຕະ.

Verse 7

देवा ऊचुः । कृपां कुरु प्रभो त्वं च दैत्यैस्संपीडिता भृशम् । कुत्र यामश्च किं कुर्मश्शरण्यं त्वां समाश्रिताः

ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ຂໍຈົ່ງເມດຕາກະລຸນາ. ພວກເຮົາຖືກພວກໄດຕະຍະບີບຄັ້ນຢ່າງໜັກ. ພວກເຮົາຈະໄປໃສ ແລະຈະເຮັດຫຍັງ? ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງທຸກຜູ້, ພວກເຮົາໄດ້ຂໍພຶ່ງພາພຣະອົງແຕ່ພຣະອົງດຽວ»។

Verse 8

सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा देवानां दुःखितात्मनाम् । स्मृत्वा शिवपदांभोजं विष्णुर्वचनमब्रवीत

ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງເທວະທັງຫຼາຍຜູ້ມີໃຈເສົ້າໂສກແລ້ວ, ພຣະວິສນຸໄດ້ລະລຶກເຖິງບົວບາດພຣະສິວະ ແລ້ວກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້។

Verse 9

विष्णुरुवाच । करिष्यामि च वः कार्य्यमाराध्य गिरिशं सुराः । बलिष्ठाश्शत्रवो ह्येते विजेतव्याः प्रयत्नतः

ພຣະວິສະນຸກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວະທັງຫຼາຍ, ຂ້ອຍຈະສໍາເລັດກິດຂອງພວກເຈົ້າ ໂດຍການບູຊາພຣະກິຣີຊະ (ພຣະສິວະ). ສັດຕູເຫຼົ່ານີ້ແຂງແຮງຫຼາຍ ຈຶ່ງຕ້ອງຊະນະດ້ວຍຄວາມພາກພຽນອັນໝັ້ນຄົງ»

Verse 10

सूत उवाच । इत्युक्तास्ते सुरास्सर्वे विष्णुना प्रभविष्णुना । मत्वा दैत्यान्हतान्दुष्टान्ययुर्धाम स्वकंस्वकम्

ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກພຣະວິສະນຸຜູ້ມີອໍານາດກ່າວຊີ້ນໍາແລ້ວ ເທວະທັງປວງເຊື່ອວ່າ ພວກໄດຕະຍະຜູ້ຊົ່ວຖືກກໍາຈັດແລ້ວ ແລະກໍພາກັນໄປ—ແຕ່ລະອົງໄປສູ່ວິມານສະຫວັນຂອງຕົນ.

Verse 11

विष्णुरप्यमराणां तु जयार्थमभजच्छिवम् । सर्वामराणामधिपं सर्वसाक्षिणमव्ययम्

ແມ່ນແຕ່ພຣະວິສະນຸເພື່ອໄຊຊະນະໃຫ້ແກ່ເທວະທັງປວງ ກໍຍັງບູຊາພຣະສິວະ—ຜູ້ເປັນຈອມເທວະທັງຫຼາຍ, ພະຍານແຫ່ງທຸກສິ່ງ, ແລະຜູ້ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ.

Verse 12

गत्वा कैलासनिकटे तपस्तेपे हरिस्स्वयम् । कृत्वा कुंडं च संस्थाप्य जातवेदसमग्रतः

ພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ໄດ້ໄປໃກ້ພູໄກລາສ ແລ້ວປະພຶດຕະປະສະຍາດ້ວຍພຣະອົງເອງ. ພໍສ້າງຄຸນດ໌ (ຫຼຸມໄຟບູຊາ) ແລະຕັ້ງໃຫ້ຖືກພິທີ ພຣະອົງຢືນຕໍ່ໜ້າ ຊາຕະເວດັສ (ໄຟສັກສິດ) ແລ້ວເລີ່ມບູຊາ.

Verse 13

पार्थिवेन विधानेन मंत्रैर्नानाविधैरपि । स्तोत्रैश्चैवाप्यनेकैश्च गिरिशं चाभजन्मुदा

ດ້ວຍພິທີບູຊາແບບປາຣຖິວະ (ບູຊາດ້ວຍດິນ) ຕາມຂໍ້ກຳນົດ, ພ້ອມມົນຕຣາຫຼາຍຊະນິດ ແລະບົດສັນລະເສີນຫຼາຍບົດ, ພຣະອົງໄດ້ບູຊາພຣະກິຣີຊະ—ພຣະສິວະ ອົງຈອມເຂົາ—ດ້ວຍຄວາມປິຕິ.

Verse 14

कमलैस्सरसो जातैर्मानसाख्यान्मुनीश्वराः । बद्ध्वा चैवासनं तत्र न चचाल हरिस्स्वयम्

ໂອ ບັນດາມຸນີຜູ້ສູງສົ່ງ, ດ້ວຍດອກບົວທີ່ເກີດຈາກສະລະນ້ຳຊື່ “ມານັສ” ລາວໄດ້ຈັດຕັ້ງອາສນະຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ແລະພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ດ້ວຍພຣະອົງເອງ ກໍບໍ່ໄດ້ເຄື່ອນຈາກບ່ອນນັ້ນ ຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງ।

Verse 15

प्रसादावधि चैवात्र स्थेयं वै सर्वथा मया । इत्येवं निश्चयं कृत्वा समानर्च शिवं हरिः

“ຈົນກວ່າຈະໄດ້ຮັບພຣະປະສາດ (ພຣະກະລຸນາ) ຈາກພຣະສິວະ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕ້ອງຢູ່ທີ່ນີ້ທຸກປະການ.” ເມື່ອຕັ້ງປະຕິຍານແນ່ນອນແລ້ວ ພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ກໍບູຊາພຣະສິວະຕໍ່ໄປ ດ້ວຍໃຈສະເໝີ ແລະພັກຕິອັນບໍ່ເອີ້ນເອງ।

Verse 16

यदा नैव हरस्तुष्टो बभूव हरये द्विजाः । तदा स भगवान्विष्णुर्विचारे तत्परोऽभवत्

ເມື່ອພຣະຫຣະ (ພຣະສິວະ) ບໍ່ໄດ້ພໍພຣະໄທຕໍ່ພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ເລີຍ, ໂອ ບັນດາທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ທັງຫຼາຍ, ໃນເວລານັ້ນ ພຣະວິສນຸຜູ້ເປັນພຣະຜູ້ມີພາກ ກໍຫັນໃຈໄປສູ່ການພິຈາລະນາອັນເລິກຊຶ້ງ ຢ່າງໝົດຈິດ ວ່າຄວນເຮັດຢ່າງໃດ।

Verse 17

विचार्यैवं स्वमनसि सेवनं बहुधा कृतम् । तथापि न हरस्तुष्टो बभूवोतिकरः प्रभुः

ເມື່ອພິຈາລະນາໃນໃຈຂອງຕົນແລ້ວ ລາວໄດ້ປະຕິບັດການບໍລິການແລະບູຊາຫຼາຍຮູບແບບ; ແຕ່ກະນັ້ນກໍຍັງບໍ່ເຮັດໃຫ້ພຣະຮະຣະ (ພຣະສິວະ) ພໍໃຈ ແລະພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າອັນສູງສຸດກໍເຂັ້ມງວດຢ່າງຫນັກ।

Verse 18

सहस्रैर्नामभिः प्रीत्या तुष्टाव परमेश्वरम्

ດ້ວຍຄວາມຮັກແລະພັກດີ ລາວໄດ້ສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ (ພຣະສິວະ) ດ້ວຍນາມອັນສັກສິດພັນນາມ।

Verse 19

प्रत्येकं कमलं तस्मै नाममंत्रमुदीर्य च । पूजयामास वै शंभुं शरणागतवत्सलम्

ດ້ວຍດອກບົວແຕ່ລະດອກ ລາວໄດ້ຂັບຂານມະນະຕະນາມຂອງພຣະອົງ ແລະໄດ້ບູຊາພຣະສັມພູ—ພຣະສິວະ ຜູ້ເມດຕາຕໍ່ຜູ້ຂໍພຶ່ງພາພຣະອົງ।

Verse 20

परीक्षार्थं विष्णुभक्तेस्तदा वै शंकरेण ह । कमलानां सहस्रात्तु हृतमेकं च नीरजम्

ເພື່ອທົດສອບພັກຕິຂອງພຣະວິສນຸ ພຣະສັງກະຣະໄດ້ເອົາດອກບົວໜຶ່ງດອກອອກຈາກດອກບົວພັນດອກທີ່ຈັດໄວ້ເພື່ອບູຊາ।

Verse 21

न ज्ञातं विष्णुना तच्च मायाकारणमद्भुतम् । न्यूनं तच्चापि सञ्ज्ञाय तदन्वेषणतत्परः

ພຣະວິສນຸບໍ່ຮູ້ເຫດອັນອັດສະຈັນອັນເກີດຈາກມາຍານັ້ນ; ແຕ່ເມື່ອຮູ້ວ່າຂາດໄປ ພຣະອົງກໍມຸ່ງໝັ້ນທັງໝົດໃນການຄົ້ນຫາມັນ।

Verse 22

बभ्राम सकलां पृथ्वीं तत्प्रीत्यै सुदृढव्रतः । तदप्राप्य विशुद्धात्मा नेत्रमेकमुदाहरत्

ດ້ວຍວຣະຕະອັນໝັ້ນຄົງ ລາວໄດ້ພະເດີນທ່ອງໄປທົ່ວແຜ່ນດິນໂລກ ເພື່ອໃຫ້ພຣະອົງ(ພຣະສິວະ)ພໍພຣະໄທ; ແຕ່ບໍ່ໄດ້ພົບ ຜູ້ມີຈິດບໍລິສຸດນັ້ນໄດ້ຖວາຍດວງຕາໜຶ່ງຂອງຕົນ।

Verse 23

तं दृष्ट्वा स प्रसन्नोऽभूच्छंकरस्सर्वदुःखहा । आविर्बभूव तत्रैव जगाद वचनं हरिम्

ເມື່ອເຫັນພຣະອົງນັ້ນ ພຣະຊັງກະຣະ—ຜູ້ກໍາຈັດທຸກຂ໌ທັງປວງ—ກໍເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີ. ພຣະອົງປາກົດຂຶ້ນຢູ່ທີ່ນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ແລະກ່າວຖ້ອຍຄໍາແກ່ພຣະຫະຣິ (ວິສນຸ).

Verse 24

शिव उवाच । प्रसन्नोऽस्मि हरे तुभ्यं वरं ब्रूहि यथेप्सितम् । मनोऽभिलषितं दद्मि नादेयं विद्यते तव

ພຣະສິວະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຮະຣິ, ເຮົາພໍໃຈໃນເຈົ້າ. ຈົ່ງກ່າວພອນທີ່ເຈົ້າປາດຖະໜາ ຕາມທີ່ເຈົ້າປະສົງ. ເຮົາຈະປະທານສິ່ງທີ່ໃຈເຈົ້າໃຝ່ຝັນ; ສໍາລັບເຈົ້າ ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ເຮົາຈະຫວງໄວ້»។

Verse 25

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा शंभुवचनं केशवः प्रीतमानसः । महाहर्षसमापन्नो ह्यब्रवीत्सांजलिश्शिवम्

ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະຊັມພູ (ພຣະສິວະ) ແລ້ວ ເກສະວະ (ວິສນຸ) ມີໃຈປິຕິຍິນດີ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິອັນໃຫຍ່ ແລະໄດ້ກ່າວກັບພຣະສິວະ ດ້ວຍມືປະນົມນະມັດສະການ.

Verse 26

विष्णुरुवाच । वाच्यं किं मे त्वदग्रे वै ह्यन्तर्यामी त्वमास्थितः । तथापि कथ्यते नाथ तव शासनगौरवात्

ພຣະວິສນຸ ກ່າວວ່າ: "ຂ້ານ້ອຍຈະກ່າວສິ່ງໃດຕໍ່ໜ້າພຣະອົງໄດ້ ເມື່ອພຣະອົງຊົງສະຖິດຢູ່ເປັນຜູ້ປົກຄອງພາຍໃນຂອງທຸກສິ່ງ? ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຂ້ាន້ອຍຍັງຄົງກ່າວ—ຍ້ອນຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ຄວາມສັກສິດແຫ່ງຄຳສັ່ງຂອງພຣະອົງ."

Verse 27

दैत्यैश्च पीडितं विश्वं सुखं नो नस्सदा शिव । दैत्यान्हंतुं मम स्वामिन्स्वायुधं न प्रवर्त्तते

"ຂ້າແດ່ພຣະສິວະ, ໂລກທັງມວນຖືກກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງໂດຍພວກອະສູຣະ; ສຳລັບພວກເຮົາບໍ່ມີຄວາມສະຫງົບສຸກທີ່ຍືນຍົງ. ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ເມື່ອຂ້ານ້ອຍປາດຖະໜາຈະທຳລາຍພວກອະສູຣະ, ອາວຸດຂອງຂ້ານ້ອຍເອງກໍບໍ່ຍອມເຮັດວຽກ."

Verse 28

किं करोमि क्व गच्छामि नान्यो मे रक्षकः परः । अतोऽहं परमेशान शरणं त्वां समागतः

“ຂ້ອຍຈະເຮັດຫຍັງ ແລະຈະໄປໃສ? ບໍ່ມີຜູ້ປົກປ້ອງອັນສູງສຸດອື່ນໃຫ້ຂ້ອຍ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະປະເມສານາ, ຂ້ອຍຈຶ່ງມາຮັບພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງພຽງຜູ້ດຽວ.”

Verse 29

सूत उवाच । इत्युक्त्वा च नमस्कृत्य शिवाय परमात्मने । स्थितश्चैवाग्रतश्शंभोः स्वयं च पुरुपीडितः

ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ລາວໄດ້ນົບນ້ອມກໍາບັງຄົມແດ່ພຣະສິວະ ຜູ້ເປັນພຣະອາດມະສູງສຸດ; ແລະຕົນເອງຜູ້ຖືກທຸກທໍລະມານຫນັກ ກໍຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະສຳພູ (ພຣະສິວະ).

Verse 30

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णोर्देवदेवो महेश्वरः । ददौ तस्मै स्वकं चक्रं तेजोराशिं सुदर्शनम्

ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣະວິສນຸແລ້ວ ພຣະມະເຫສະວະຣະ ພຣະເທວະເທວະ (ມະຫາເທວະ) ໄດ້ປະທານຈັກຣະຂອງພຣະອົງເອງໃຫ້ແກ່ລາວ ຄື “ສຸດັຣຊະນະ” ອັນເປັນກອງແຫ່ງລັດສະມີທິບພະອັນໜາແນ່ນ.

Verse 31

तत्प्राप्य भगवान्विष्णुर्दैत्यांस्तान्बलवत्तरान् । जघान तेन चक्रेण द्रुतं सर्वान्विना श्रमम्

ເມື່ອພຣະວິສນຸຜູ້ມີພຣະພາກ ໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ກໍໄດ້ໃຊ້ຈັກຣາວຸດ ຟັນທຳລາຍດານະວະຜູ້ມີກຳລັງທັງປວງຢ່າງວ່ອງໄວ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມເຫນື່ອຍລ້າແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ।

Verse 32

जगत्स्वास्थ्यं परं लेभे बभूवुस्सुखिनस्सुराः । सुप्रीतः स्वायुधं प्राप्य हरिरासीन्महासुखी

ໂລກໄດ້ຮັບຄວາມຜາສຸກອັນຍິ່ງ ແລະເທວະທັງຫຼາຍກໍມີຄວາມຍິນດີ. ຮະຣິ (ພຣະວິສນຸ) ເມື່ອໄດ້ຮັບອາວຸດຂອງພຣະອົງຄືນ ກໍປິຕິຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ ແລະສະຖິດໃນສຸກອັນສູງສຸດ।

Verse 33

ऋषय ऊचुः । किं तन्नामसहस्रं वै कथय त्वं हि शांकरम् । येन तुष्टो ददौ चक्रं हरये स महेश्वरः

ບັນດາລິດສີກ່າວວ່າ: «ນາມພັນປະການຂອງ ສັງກະຣະ (Śaṅkara) ແທ້ໆນັ້ນແມ່ນຫຍັງ? ຂໍທ່ານເລົ່າໃຫ້ຟັງ. ເມື່ອ ມະເຫສະວະຣະ (Mahādeva) ພໍພຣະໄທດ້ວຍນາມນັ້ນ ຈຶ່ງປະທານຈັກຣະ (cakra) ແກ່ ຮະຣິ (Viṣṇu)»។

Verse 34

इति श्रीशिव महापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां विष्णुसुदर्शनचक्रलाभवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສີຣີ ຊິວະ ມະຫາປຸຣານະ» ໃນພາກທີ 4 ຂອງ «ໂກຕິຣຸດຣະສັມຫິຕາ» ບົດທີ 34 ຊື່ວ່າ «ການພັນລະນາການທີ່ ວິສະນຸ ໄດ້ຮັບຈັກຣະ ສຸດັຣຊະນະ» ກໍສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ।

Verse 35

व्यास उवाच । इति तेषां वचश्श्रुत्वा मुनीनां भावितात्मनाम् । स्मृत्वा शिवपदांभोजं सूतो वचनमब्रवीत्

ວຽາສະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງບັນດາມຸນີ ຜູ້ມີຈິດໃຈຖືກຂັດເກົ່າດ້ວຍການພາວະນາແລ້ວ, ສູຕະໄດ້ລະລຶກເຖິງພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະຊິວະ ແລະໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄໍາຕອບ.