Shloka 4

गवयो वानरस्तत्र वानरां स्तानुवाच ह।त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।।।शरभस्तानुवाचाथ वानरान् वानरर्षभः।चत्वारिंशद्गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः।।।।वानरस्तु महातेजा अब्रवीद्गन्धमादनः।योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः।।।।मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे।।।।ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत।गमिष्यामि न सन्देहस्सप्ततिं योजनान्यहम्।।।।सुषेणस्तु महातेजा:प्रोक्तवान्हरिसत्तमान्।अशीतिं योजनानां तु प्लवेयं प्लवगेश्वराः।।।।

gavayo vānaras tatra vānarāṃs tān uvāca ha |

triṃśataṃ tu gamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ ||

śarabhas tān uvācātha vānarān vānararṣabhaḥ |

catvāriṃśad gamiṣyāmi yojanānāṃ plavaṅgamāḥ ||

vānaras tu mahā-tejā abravīd gandhamādanaḥ |

yojanānāṃ gamiṣyāmi pañcāśat tu na saṃśayaḥ ||

maindas tu vānaras tatra vānarāṃs tān uvāca ha |

yojanānāṃ paraṃ ṣaṣṭim ahaṃ plavitum utsahe ||

tatas tatra mahā-tejā dvividaḥ pratyabhāṣata |

gamiṣyāmi na sandehaḥ saptatiṃ yojanāny aham ||

suṣeṇas tu mahā-tejā proktavān hari-sattamān |

aśītiṃ yojanānāṃ tu plaveyaṃ plavageśvarāḥ ||

ຢູ່ນັ້ນ ກະວະຍະໄດ້ກ່າວຕໍ່ວານອນທັງຫຼາຍວ່າ “ໂອ ຜູ້ລອຍໂດດຂ້າມ ຂ້າພະເຈົ້າສາມາດໄປໄດ້ສາມສິບໂຍຊະນາ” ແລ້ວ ສະຣະພະ ຜູ້ດຸດດັ່ງງົວຜູ້ໃຫຍ່ໃນຫມູ່ວານອນ ກ່າວວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປໄດ້ສີ່ສິບໂຍຊະນາ” ກັນທະມາດະນະຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ປະກາດວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປໄດ້ຫ້າສິບໂຍຊະນາ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ” ໄມນດະກ່າວວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະໂດດໃຫ້ເກີນຫົກສິບໂຍຊະນາ” ແລ້ວ ທະວິວິດະຜູ້ມີເດດກຳລັງ ຕອບວ່າ “ບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປໄດ້ເຈັດສິບໂຍຊະນາ” ແລະ ສຸເສນະຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງ ໄດ້ປະກາດຕໍ່ໜ້າວານອນຜູ້ປະເສີດທັງຫຼາຍວ່າ “ໂອ ເຈົ້ານາຍແຫ່ງຜູ້ໂດດຂ້າມທັງປວງ ຂ້າພະເຈົ້າສາມາດໂດດໄດ້ແປດສິບໂຍຊະນາ”

तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (Pronoun)
कथयताम्while (they were) speaking
कथयताम्:
अधिकरण-सम्बन्ध (contextual: during their speaking)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/लट्), परस्मैपद, वर्तमानकाले; वर्तमानकृदन्त-प्रयोगवत् (while speaking); प्रथमा/षष्ठी-सम्बन्धे बहुवचनस्य सापेक्षम्; रूपम्: कथयताम् = कथयत् (present participle) + षष्ठी बहुवचन (Gen. pl.)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
सर्वान्all
सर्वान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), बहुवचन (Plural)
तान्those (ones)
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (Pronoun)
अनुमान्यhaving considered/approved
अनुमान्य:
क्रियाविशेषण (Absolutive modifying main action)
TypeVerb
Rootअनु + मन् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (Gerund/Absolutive), तुमुन्-न; रूपम्: (अनु)मान्य = having inferred/considered; क्रियाविशेषण (adverbial to main verb)
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), समुच्चयबोधक (conjunction)
ततःthen
ततः:
कालाधिकरण (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), काल/क्रमवाचक (temporal/sequential adverb)
वृद्धतमःthe oldest
वृद्धतमः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular), अतिशय (Superlative) रूप: वृद्ध + तमप्
तेषाम्among/of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (Pronoun)
जाम्बवान्Jāmbavān
जाम्बवान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootजाम्बवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/प्रथमा), एकवचन (Singular), विशेष्य (proper noun)
प्रत्यभाषतreplied/spoke in return
प्रत्यभाषत:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootप्रति + भाष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)

'If I do not go and no other monkey leader goes, then we have to resort to fasting unto death once again.

G
Gavaya
Ś
Śarabha
G
Gandhamādana
M
Mainda
D
Dvivida
S
Suṣeṇa
V
vānaras

FAQs

Dharma is teamwork grounded in truth (satya): the leaders disclose their limits so the group can act wisely rather than boastfully.

The monkey chiefs estimate the distance they can leap, measuring whether anyone can cross the ocean to reach the enemy land and continue the search for Sītā.

Accountability and realism—capacity is stated in measurable terms for the sake of mission success.