Shloka 21

अङ्गद

उपदेशः — Hanuman’s Counsel to Angada on Succession and Strategy

Devanagari script

अस्माभिस्तु गतं सार्धं विनीतवदुपस्थितम्।आनुपूर्व्यात्तु सुग्रीवो राज्ये त्वां स्थापयिष्यति।।।।

Transliteration

asmābhis tu gataṁ sārdhaṁ vinītavad upasthitam |

ānupūrvyāt tu sugrīvo rājye tvāṁ sthāpayiṣyati ||

Translation

ແຕ່ຖ້າເຈົ້າໄປກັບພວກເຮົາ ແລະເຂົ້າເຝົ້າດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມ ແລ້ວຕາມລຳດັບການສືບທອດອັນຖືກຕ້ອງ ພຣະສຸຄຣີວະຈະສະຖາປະນາເຈົ້າໃນລາຊະອານາຈັກ ເປັນທາຍາດແລະເຈົ້າຊາຍໂດຍຊອບທຳ.

Word by Word

• अस्माभिः: by us / with us
• अस्माभिः: सहकारक (सह/साकं अर्थे)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; पुं/स्त्री/नपुं (त्रिलिङ्ग-प्रयोगः); तृतीया-विभक्तिः (करण/सह); बहुवचनम् — 'by us/with us'

• तु: indeed / but
• तु: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बोधक (particle; no karaka)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः/पदार्थ-विशेषकः (emphatic/contrastive particle)

• गतम्: gone / having gone
• गतम्: कर्मणि-विशेषणम् (predicate adjective to the implied action/state)
• Type: Adjective
• Root: √गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः, past passive participle); नपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — 'gone/come (having gone)'

• सार्धम्: together / along with
• सार्धम्: सहकारक-सम्बन्ध (with/along with)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; सहार्थक-उपपद-प्रयोगः (adverb meaning 'together/along with')

• विनीतवत्: humbly / like a well-disciplined person
• विनीतवत्: क्रियाविशेषणम् (manner)
• Type: Indeclinable
• Root: विनीत (√नी + वि, क्त) + वत् (तद्धित)
• Form: अव्यय-प्रयोगः; 'वत्' प्रत्ययेन तुल्य-भावे (adverbial: 'like one who is disciplined/humble')

• उपस्थितम्: approached / presented / come near
• उपस्थितम्: कर्मणि-विशेषणम् (predicate adjective; 'having approached/present')
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु) + उप (उपसर्ग) → उपस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्तः); नपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — 'approached/presented'

• आनुपूर्व्यात्: according to the proper order (of succession)
• आनुपूर्व्यात्: अपादान (source/standard: 'according to/from the rule of succession')
• Type: Noun
• Root: अनुपूर्वी (प्रातिपदिक) → आनुपूर्व्य (तद्धित/भाव)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्; पञ्चमी-विभक्तिः (अपादान); एकवचनम् — 'from/according to the proper order of succession'

• तु: indeed / but
• तु: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बोधक (particle; no karaka)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic/contrastive particle)

• सुग्रीवः: Sugriva
• सुग्रीवः: कर्ता
• Type: Noun
• Root: सुग्रीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गम्; प्रथमा-विभक्तिः; एकवचनम् — कर्तृपदम्

• राज्ये: in the kingdom
• राज्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण); एकवचनम् — 'in the kingdom'

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; त्रिलिङ्ग-प्रयोगः; द्वितीया-विभक्तिः (कर्म); एकवचनम्

• स्थापयिष्यति: he will establish / install
• स्थापयिष्यति: क्रिया (मुख्य-क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) + णिच् (causative) → स्थापय (धातु-प्रयोग)
• Form: लृट्-लकारः (simple future); परस्मैपदम्; प्रथम-पुरुषः; एकवचनम्; णिजन्त-धातु (causative) — 'he will cause to be placed/establish'

Context

'If along with us you approach Sugriva in a humble manner he will make you his successor to the kingdom.

Characters & Entities

• Sugriva
• Angada

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Rajadharma: political order should follow legitimate succession and be secured through humility and lawful procedure rather than factional conflict.

What is the narrative situation?

Hanuman proposes a peaceful path: Angada should return and respectfully meet Sugrīva, who will then regularize Angada’s status in the kingdom.

Which character virtue is emphasized?

Angada is urged toward vinaya (humility/self-discipline), presented as the strength that restores harmony and rightful order.