Previous Verse
Next Verse

Shloka 84

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

एवमुक्त्वा तु सुग्रीवं सान्त्वं लक्ष्मणपूर्वजः।राघवो दुन्दुभेः कायं पादाङ्गुष्ठेन लीलया4.11.84।।तोलयित्वा महाबाहुश्चिक्षेप दशयोजनम्।असुरस्य तनुं शुष्कं पादाङ्गुष्ठेन वीर्यवान्4.11.85।।

evam uktvā tu sugrīvaṃ sāntvaṃ lakṣmaṇa-pūrvajaḥ |

rāghavo dundubheḥ kāyaṃ pādāṅguṣṭhena līlayā || 4.11.84 ||

tolayitvā mahābāhuś cikṣepa daśa-yojanam |

asurasya tanuṃ śuṣkaṃ pādāṅguṣṭhena vīryavān || 4.11.85 ||

ເມື່ອກ່າວປອບໃຈສຸກຣີວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາຆະວະ—ພີ່ໃຫຍ່ຂອງພຣະລັກສະມະນະ ຜູ້ມີແຂນອັນແຂງກ້າ—ໄດ້ຍົກກາຍແຫ້ງຂອງດຸນດຸພີດ້ວຍນິ້ວໂປ້ງຕີນຢ່າງເລັ່ນໆ ແລ້ວຂວ້າງຊາກອະສຸຣະນັ້ນໄປໄກສິບໂຢຊະນາ

evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb)
uktvāhaving said
uktvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभावः; ‘having said’
tuthen/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपातः
sugrīvamSugriva
sugrīvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsugrīva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
sāntvamconsolation/soothing words
sāntvam:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsāntva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; क्रियाविशेषणार्थे (as manner/means)
lakṣmaṇapūrvajaḥLakshmana's elder brother
lakṣmaṇapūrvajaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa + pūrvaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (lakṣmaṇasya pūrvajaḥ)
rāghavaḥRaghava (Rama)
rāghavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
dundubheḥof Dundubhi
dundubheḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdundubhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्
kāyambody
kāyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
pādāṅguṣṭhenawith the big toe
pādāṅguṣṭhena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpāda + aṅguṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (pādasya aṅguṣṭhaḥ)
līlayāplayfully/easily
līlayā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootlīlā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्; क्रियाविशेषणार्थे (as manner)
tolayitvāhaving lifted
tolayitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Roottul (धातु) (causative: tolay)
Formक्त्वान्त (absolutive), णिजन्त (causative) अर्थे; ‘having lifted/weighed up’
mahābāhuḥthe long-armed one
mahābāhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; कर्मधारयः (mahān bāhuḥ yasya)
cikṣepaflung/threw
cikṣepa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṣip (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
daśayojanam(for) ten yojanas
daśayojanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaśa + yojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (or अव्ययवत् परिमाणे), एकवचनम्; द्विगु-समासः (daśa yojanāni)
asurasyaof the demon
asurasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्
tanumbody
tanum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottanu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
śuṣkamdried up
śuṣkam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuṣka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् तनुम्-शब्दस्य
pādāṅguṣṭhenawith the big toe
pādāṅguṣṭhena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpāda + aṅguṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्
vīryavānmighty/valiant
vīryavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvīryavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifier) रामस्य

Rama,the mighty elder brother of Lakshmana, having said so to Sugriva in a pleasing manner, lifted the dried body of Dundubhi easily with his toe, shook it and flung it with ease to a distance of ten yojanas.

R
Rama (Raghava)
S
Sugriva
L
Lakshmana
D
Dundubhi

FAQs

Dharma in alliance requires credible commitment: Rama provides tangible proof to remove fear and establish truthful trust before undertaking a righteous task.

To reassure Sugriva about his capability to face Vali, Rama demonstrates extraordinary strength by flinging Dundubhi’s remains ten yojanas.

Rama’s controlled might (tejas) used for reassurance and protection, not for cruelty—strength governed by purpose.