Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

सीतान्वेषणविलापः

Rama’s Lament and Search for Sita

चूतनीपमहासालान्पनसान्कुरवान्धवान्।दाडिमाननसान्गत्वा दृष्ट्वा रामो महायशाः।।3.60.21।।मल्लिका माधवीश्चैव चम्पकान्केतकीस्तथा।पृच्छन्रामो वने भान्तः उन्मत्त इव लक्ष्यते।।3.60.22।।

cūta-nīpa-mahā-sālān panasān kuravān dhavān | dāḍimān anasān gatvā dṛṣṭvā rāmo mahāyaśāḥ || 3.60.21 ||

ພຣະຣາມຜູ້ມີກຽດສູງ ໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ ແລະພິຈາລະນາຕົ້ນມ່ວງ ຕົ້ນກະດຳບະ ຕົ້ນສາລາໃຫຍ່ ຕົ້ນຂະໜຸນ ຕົ້ນກຸຣະວະ ຕົ້ນທະວະ ຕົ້ນທັບທິມ ແລະຕົ້ນອະນະສາ ເພື່ອສືບຫາ.

चूतनीपमहासालान्mango, kadamba and great sāla trees (as a group)
चूतनीपमहासालान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचूत-नीप-महासाल (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (चूतः च नीपः च महासालः च), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
पनसान्jackfruit trees
पनसान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपनस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
कुरवान्kurava trees
कुरवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
धवान्dhava trees
धवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
दाडिमान्pomegranate trees
दाडिमान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदाडिम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
अनसान्anasā trees
अनसान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
गत्वाhaving gone (to)
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा-प्रत्यय; अव्ययीभाव/gerund), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formकृदन्त (क्त्वा; gerund), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महायशाःgreatly renowned
महायशाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा-यशस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (महत् यशः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रामः)
मल्लिकाःjasmine plants
मल्लिकाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमल्लिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
माधवीःmādhavī creepers
माधवीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाधवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
एवindeed/also
एव:
Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारणार्थक)
चम्पकान्champak trees
चम्पकान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचम्पक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
केतकीःketakī plants
केतकीः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकेतकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
तथाlikewise/also
तथा:
Connector/Adverb (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/तुल्यतार्थक)
पृच्छन्asking/enquiring
पृच्छन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रच्छ् (धातु)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्यय; present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रामः)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/7th case), एकवचन
भ्रान्तःwandering/confused
भ्रान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभ्रान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रामः)
उन्मत्तःmad/deranged
उन्मत्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउन्मत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (रामः)
इवlike/as if
इव:
Comparison marker (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय (उपमानार्थक)
लक्ष्यतेis seen/appears
लक्ष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)

Renowned Rama, like a madman confused, approached the Mango, Kadamba , Sal and Jackfruit, Dhava, Champak, Ketaki trees and Pomegranate, Jasmine and Madhavi creepers, in order to make similar queries.

R
Rāma

FAQs

Dharma is shown as perseverance in rightful duty: despite grief, Rāma continues a disciplined search, not abandoning his obligation to protect and recover Sītā.

The narration lists the forest flora Rāma approaches during his desperate search, setting the scene for his questioning of nature.

Determination and endurance: Rāma’s renown here is paired with relentless effort rather than comfort or resignation.