Shloka 14

रावणस्य परिव्राजकवेषेण सीतासमीपगमनम्

Ravana Approaches Sita Disguised as a Mendicant

Devanagari script

तामुत्तमां स्त्रियं लोके पद्महीनामिव श्रियम्।।।।विभ्राजमानां वपुषा रावणः प्रशशंस ह।

Transliteration

tām uttamāṃ striyaṃ loke padmahīnām iva śriyam | vibhrājamānāṃ vapuṣā rāvaṇaḥ praśaśaṃsa ha || 3.46.14 ||

Translation

ເມື່ອເຫັນນາງສ່ອງປະກາຍດ້ວຍຄວາມງາມ—ເປັນສະຕຣີຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນໂລກ ດຸດພຣະສຣີ (ລັກສະມີ) ແຕ່ບໍ່ມີດອກບົວ—ຣາວະນະຈຶ່ງກ່າວສັນລະເສີນນາງ.

Word by Word

• ताम्: her
• ताम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• उत्तमाम्: best
• उत्तमाम्: कर्मविशेषण (Adjectival to object)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; स्त्रियम्-विशेषण

• स्त्रियम्: woman
• स्त्रियम्: कर्म (Karma/Object; apposition to ताम्)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• लोके: in the world
• लोके: अधिकरण (Adhikarana/Location)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• पद्म-हीनाम्: without a lotus
• पद्म-हीनाम्: उपमानविशेषण (Qualifier within simile)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; श्रियम्-विशेषण; तृतीया/पञ्चमी-भावार्थे तत्पुरुषः: 'devoid of lotus'

• इव: like
• इव: सम्बन्ध (Simile marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-अव्यय (particle of comparison)

• श्रियम्: Śrī (goddess of fortune)
• श्रियम्: उपमान (Upamana/standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• विभ्राजमानाम्: shining
• विभ्राजमानाम्: कर्मविशेषण (Adjectival to object)
• Type: Adjective
• Root: वि + √भ्राज् (धातु)
• Form: वर्तमानकालिक कृदन्त (शानच्/मान; present middle participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ताम्/स्त्रियम्-विशेषण

• वपुषा: with (her) body/beauty
• वपुषा: करण (Karana/Instrument)
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• रावणः: Rāvaṇa
• रावणः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• प्रशशंस: praised
• प्रशशंस: क्रिया (Main verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + √शंस् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• ह: indeed
• ह: निपात (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/indeed)

Context

Sita was the most lovely lady of the world shining in beauty. She was like the goddess of wealth (Laxmi) without her lotus. Ravana praised her thus:

Characters & Entities

• Rāvaṇa
• Sītā
• Śrī/Lakṣmī
• padma (lotus)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma discerns between genuine reverence and manipulative flattery: praise used as a tool for wrongdoing is speech divorced from satya and moral intent.

What is the narrative situation?

Rāvaṇa begins to entice and unsettle Sītā by praising her extraordinary beauty.

Which character virtue is emphasized?

Sītā’s exceptional dignity and auspiciousness are spotlighted, even as the verse exposes Rāvaṇa’s morally corrupt gaze.