Adhyaya 42

Verse 1

द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सख्य ऊचुः । सुदेवा का त्वया प्रोक्ता किमाचारा वदस्व नः । त्वया प्रोक्तं महाभागे वद नः सत्यमेव च

ບົດທີ 42. ໝູ່ມິດກ່າວວ່າ: “ສຸເທວາທີ່ເຈົ້າເວົ້າເຖິງນັ້ນແມ່ນໃຜ? ນາງມີຈັນຍາ ແລະ ຂໍ້ປະພຶດແນວໃດ—ຈົ່ງບອກພວກເຮົາ. ໂອ້ ຜູ້ມີວາສະນາດີ ຈົ່ງເວົ້າຄວາມຈິງຕາມທີ່ເຈົ້າໄດ້ກ່າວໄວ້ແກ່ພວກເຮົາ”

Verse 2

सुकलोवाच । अयोध्यायां महाराजः स आसीद्धर्मकोविदः । मनुपुत्रो महाभागः सर्वधर्मार्थतत्परः

ສຸກະລາກ່າວວ່າ: ໃນເມືອງອະໂຍທະຍາ ມີມະຫາກະສັດພຣະອົງໜຶ່ງ ຜູ້ຊໍານານໃນທຳ. ພຣະອົງເປັນພຣະຣາຊບຸດຂອງມະນຸ ຜູ້ມີພາກດີ ແລະ ມຸ່ງໝັ້ນໃນທຳທັງປວງ ພ້ອມທັງເປົ້າໝາຍແຫ່ງອັດຖະ

Verse 3

इक्ष्वाकुर्नाम सर्वज्ञो देवब्राह्मणपूजकः । तस्य भार्या सदा पुण्या पतिव्रतपरायणा

ມີຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ອິກສະວາກຸ ຜູ້ຮູ້ທົ່ວທຸກຢ່າງ ແລະ ເປັນຜູ້ນະມັດສະການເທວະ ພ້ອມທັງເຄົາລົບພຣາຫມະນ. ພັນລະຍາຂອງລາວເປັນຜູ້ມີບຸນຢູ່ເສມອ ແລະ ຍຶດໝັ້ນໃນປະຕິວຣະຕາ—ຄຳສັດຕໍ່ສາມີ

Verse 4

तया सार्द्धं यजेद्यज्ञं तीर्थानि विविधानि च । वेदराजस्य वीरस्य काशीशस्य महात्मनः

ພ້ອມກັບນາງ ພຶງປະກອບຍັດຍະ ແລະໄປນະມັດສະການຕີຣຖະຫຼາຍປະເພດ—ທັງໝົດເປັນຂອງມະຫາຕະມະ ກາຊີອີຊະ ວີຣະເວດະຣາຊາ।

Verse 5

सुदेवा नाम वै कन्या सत्याचारपरायणा । उपयेमे महाराज इक्ष्वाकुस्तां महीपतिः

ມີນາງສາວຊື່ ສຸເທວາ ຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນໃນຄວາມປະພຶດສັດຈະ। ໂອ້ ມະຫາຣາຊາ ອິກສະວາກຸ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນ ໄດ້ອະພິເສກນາງ

Verse 6

सुदेवा चारुसर्वांगी सत्यव्रतपरायणा । तया सार्द्धं स वै राजा जनानां पुण्यनायकः

ສຸເທວາ ງາມພ້ອມທຸກອະວະຍະວະ ແລະມຸ່ງໝັ້ນໃນວຣະຕະແຫ່ງສັດຈະ। ພ້ອມກັບນາງ ກະສັດນັ້ນເປັນຜູ້ນຳທາງບຸນແກ່ປະຊາຊົນ

Verse 7

स रेमे नृपशार्दूलो नित्यं च प्रियया तया । एकदा तु महाराजस्तया सार्द्धं वनं ययौ

ກະສັດຜູ້ເປັນເສືອໃນຫມູ່ກະສັດ ຍິນດີຮ່ວມກັບນາງຜູ້ຮັກຢູ່ເປັນນິດ। ຕໍ່ມາມື້ໜຶ່ງ ໂອ້ ມະຫາຣາຊາ ພຣະອົງໄດ້ໄປປ່າພ້ອມນາງ

Verse 8

गंगारण्यं समासाद्य मृगयां क्रीडते सदा । सिंहान्हत्वा वराहांश्च गजांश्च महिषांस्तथा

ເມື່ອເຖິງປ່າແຫ່ງແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ພຣະອົງມັກສະໜຸກໃນການລ່າສັດເປັນນິດ—ຂ້າສິງ ໝູປ່າ (ວຣາຫະ) ຊ້າງ ແລະຄວາຍປ່າດ້ວຍ

Verse 9

क्रीडमानस्य तस्याग्रे वराहश्च समागतः । बहुशूकरयूथेन पुत्रपौत्रैरलंकृतः

ເມື່ອເຂົາກຳລັງເລີນຫຼິ້ນຢູ່ ພຣະວະຣາຫະກໍມາປາກົດຕໍ່ໜ້າ; ມີຝູງໝູປ່າຫຼາຍໝູ່ ປະດັບດ້ວຍລູກແລະຫຼານລ້ອມຮອບ.

Verse 10

एका च शूकरी तस्य प्रियापार्श्वे प्रतिष्ठिता । वराहैः शूकरैस्तस्य तमेव परिवारिता

ແລະມີໝູແມ່ຕົວໜຶ່ງຢືນປະຈຳຢູ່ຂ້າງຄົນຮັກຂອງເຂົາ; ສ່ວນເຂົານັ້ນ ຖືກຝູງວະຣາຫະແລະໝູທັງຫຼາຍລ້ອມຮອບ ໂດຍພວກນັ້ນເທົ່ານັ້ນ.

Verse 11

दृष्ट्वा च राजराजेंद्रं दुर्जयं मृगयारतम् । पर्वताधारमाश्रित्य भार्यया सह शूकरः

ເມື່ອເຫັນພຣະຣາຊາເຫນືອຣາຊາ ດຸຣຊະຍະ ຜູ້ຫມົກມຸ່ນໃນການລ່າ ໝູປ່ານັ້ນພ້ອມຄູ່ຄອງ ກໍໄປອາໄສຫລົບຢູ່ຕີນພູ.

Verse 12

तिष्ठत्येकः सुवीर्येण पुत्रान्पौत्रान्गुरूञ्छिशून् । ज्ञात्वा तेषां महाराज मृगाणां कदनं महत्

ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ເມື່ອຮູ້ວ່າສັດເຫຼົ່ານັ້ນກໍ່ການຂ້າຟັນອັນນ່າຢ້ານຢ່າງໃຫຍ່ ຊາຍຄົນດຽວກໍຢືນຫຍັດດ້ວຍຄວາມກ້າຫານຂອງຕົນ ປົກປ້ອງລູກ ຫຼານ ຜູ້ເຖົ້າ ແລະເດັກນ້ອຍ.

Verse 13

तानुवाच सुतान्पौत्रान्भार्यां तां च स शूकरः । कोशलाधिपतिर्वीरो मनुपुत्रो महाबलः

ແລ້ວໝູປ່ານັ້ນໄດ້ກ່າວຕໍ່ລູກ ຫຼານ ແລະພັນລະຍາຂອງຕົນ; ລາວແມ່ນຈອມຜູ້ຄອງໂກສະລະຜູ້ກ້າຫານ ເປັນບຸດແຫ່ງມະນຸ ແລະມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່.

Verse 14

क्रीडते मृगयां कांते मृगान्संहरते बहून् । स मां दृष्ट्वा महाराज एष्यते नात्र संशयः

ທີ່ຮັກ, ພຣະອົງກຳລັງສະໜຸກໃນການລ່າ ແລະຂ້າກວາງຫຼາຍຕົວ. ມະຫາຣາຊານັ້ນເມື່ອເຫັນຂ້ອຍ ຈະມາທີ່ນີ້ແນ່ນອນ; ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສເລີຍ.

Verse 15

अन्येषां लुब्धकानां मे नास्ति प्राणभयं ध्रुवम् । ममरूपं नृपो दृष्ट्वा क्षमां नैव करिष्यति

ຈາກນາຍພານອື່ນໆ ຂ້ອຍບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວຊີວິດແນ່ນອນ; ແຕ່ເມື່ອພຣະຣາຊາເຫັນຮູບຮ່າງຂ້ອຍ ພຣະອົງຈະບໍ່ອະໄພເລີຍ.

Verse 16

हर्षेण महताविष्टो बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । श्वभिर्युक्तो महातेजा लुब्धकैः परिवारितः

ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີອັນໃຫຍ່, ຜູ້ຖືຄັນທະນູຜູ້ມີຣັດສະມີ ຖືລູກສອນໃນມື ໄດ້ມາຮອດ—ມີຫມາຕິດຕາມ ແລະຖືກນາຍພານລ້ອມຮອບ.

Verse 17

प्रिये करिष्यते घातं ममाप्येवं न संशयः

ທີ່ຮັກ, ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສເລີຍ: ໃນທຳນອງນີ້ແຫຼະ ພຣະອົງຈະເຮັດໃຫ້ຂ້ອຍຕາຍດ້ວຍ.

Verse 18

शूकर्युवाच । यदायदा पश्यसि लुब्धकान्बहून्महावने कांत समायुधान्बहून् । एतैस्तु पुत्रैर्ममपौत्रकैः समं दूरं नु भो यासि पलायमानः

ແມ່ຫມູປ່າເວົ້າວ່າ: “ໂອ້ທີ່ຮັກ, ເມື່ອໃດກໍຕາມທີ່ເຈົ້າເຫັນນາຍພານຫຼາຍຄົນໃນປ່າໃຫຍ່—ຫຼາຍຄົນຖືອາວຸດ—ເປັນຫຍັງເຈົ້າຈຶ່ງແລ່ນໜີໄປໄກ ພ້ອມກັບລູກຊາຍຂອງຂ້ອຍ ແລະຫຼານໆຂອງຂ້ອຍເຫຼົ່ານີ້?”

Verse 19

त्यक्त्वा सुधैर्यं बलपौरुषं महन्महाभयेनापि विषण्णचेतनः । दृष्ट्वा नृपेंद्रं पुरुषोत्तमोत्तमं करोषि किं कांत वदस्वकारणम्

ເຈົ້າລະທິ້ງຄວາມກ້າຫານອັນໝັ້ນຄົງ ພະລັງອັນໃຫຍ່ ແລະຄວາມອາດຫານແຫ່ງບຸລຸດ ເປັນຫຍັງໃຈຈຶ່ງເສົ້າໝອງ ແມ່ນວ່າມີພະຍັນຕະລາຍໃຫຍ່? ເມື່ອໄດ້ເຫັນຈອມກະສັດ—ປຸຣຸໂສຕຕະມ ຜູ້ສູງສຸດເໜືອສູງສຸດ—ແລ້ວ ໂອ້ທີ່ຮັກ ເຈົ້າກຳລັງເຮັດຫຍັງ? ຈົ່ງບອກເຫດຜົນເຖີດ

Verse 20

तस्यास्तु वाक्यं सनिशम्य कोल उवाच तां शूकरराजौत्तरम् । यदर्थभीतोस्मि सुलुब्धकात्प्रिये दृष्ट्वा गतो दूर निशम्यशूकरान्

ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳຂອງນາງ ໂກລາຈຶ່ງຕອບດັ່ງກະສັດໃນຝູງໝູປ່າວ່າ: “ໂອ້ທີ່ຮັກ ຂ້າພະເຈົ້າຢ້ານນາຍພານຜູ້ໂລບຫນັກນັ້ນ; ເມື່ອເຫັນເຂົາ ແລະໄດ້ຍິນສຽງໝູປ່າ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງໄປໄກ”

Verse 21

सुलुब्धकाः पापकराः शठाः प्रिये कुर्वंति पापं गिरिदुर्गकंदरे । सदैव दुष्टा बहुपापचिंतका जाताश्च सर्वे परिपापिनां कुले

“ໂອ້ທີ່ຮັກ ພວກເຂົາໂລບຫນັກ ເປັນຜູ້ກໍ່ບາບ ແລະຫລອກລວງ; ກະທຳຄວາມຊົ່ວໃນຖ້ຳ ແລະທີ່ຫມັ້ນແຫ່ງປ້ອມພູ. ຊົ່ວຊ້າຢູ່ເສມອ ຄິດບາບຫຼາຍປະການ ແລະທັງໝົດເກີດໃນຕະກູນຂອງຜູ້ບາບຫນາ”

Verse 22

तेषां हि हस्तान्मरणाद्बिभेमि मृतोपि यास्यामि पुनश्च पापम् । दूरं गिरिं पर्वतकंदरं च व्रजामि कांते अपमृत्युभीतः

ຂ້າພະເຈົ້າຢ້ານຄວາມຕາຍຈາກມືພວກເຂົາ; ແມ່ນວ່າຕາຍແລ້ວ ກໍຈະຕົກກັບໄປສູ່ບາບອີກ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ທີ່ຮັກ ເພາະຢ້ານມະຫານະກ່ອນການ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປໄກ—ໄປຫາພູ ແມ່ນກະທັ້ງເຂົ້າໄປໃນຖ້ຳພູນັ້ນ

Verse 23

अयं हि पुण्यो नरनाथ आगतो विश्वाधिकः केशवरूप भूपः । युद्धं करिष्ये समरे महात्मना सार्द्धं प्रिये पौरुषविक्रमेण

ກະສັດຜູ້ມີບຸນນີ້ໄດ້ມາຮອດແທ້—ເປັນຈອມອຳນາດທີ່ເຫນືອໂລກ ແລະມີຮູບເປັນເກສະວະ. ໂອ້ທີ່ຮັກ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຮົບໃນສະໜາມຮົບຮ່ວມກັບມະຫາອາດຕະມານັ້ນ ດ້ວຍວິກຣະມະແຫ່ງພະລັງບຸລຸດ

Verse 24

जेष्यामि भूपं यदि स्वेन तेजसा भोक्ष्यामि कीर्तिं त्वतुलां पृथिव्याम् । तेनाहतो वीरवरेण संगरे यास्यामि लोकं मधुसूदनस्य

ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າຊະນະພະຣາຊາດ້ວຍເດຊະແລະວິລະພາບຂອງຕົນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ເສວຍກຽດສັກອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ໃນແຜ່ນດິນ। ແລະຖ້າຖືກວິລະຊົນຜູ້ເລີດນັ້ນຟັນລົ້ມໃນສົງຄາມ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປສູ່ໂລກຂອງມະທຸສູທນ (ພຣະວິສນຸ)

Verse 25

ममांगभूतेन पलेनमेदसा तृप्तिं परां यास्यति भूमिनाथः । तृप्ता भविष्यंति सुलोकदेवता अस्मादयंचागतो वज्रपाणिः

ດ້ວຍເນື້ອແລະໄຂມັນອັນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງກາຍຂ້າພະເຈົ້າ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນຈະໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມເອີມສູງສຸດ। ເທວະໃນສຸໂລກກໍຈະອິ່ມເອີມ; ແລະເນື່ອງຈາກການຖວາຍນີ້ ວັຊຣະປານີ (ອິນທຣະ) ຈຶ່ງມາທີ່ນີ້

Verse 26

अस्यैव हस्तान्मरणं यदाभवेल्लाभश्च मे सुंदरि कीर्तिरुत्तमा । तस्माद्यशो भूमितले जगत्त्रये व्रजामि लोकं मधुसूदनस्य

ຖ້າຄວາມຕາຍມາຮອດຂ້າພະເຈົ້າໂດຍມືນີ້ເອງ ໂອ ຜູ້ງາມ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ລາພພ້ອມກຽດສັກອັນສູງສຸດ। ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອສະຖາປະນາຊື່ສຽງໄວ້ໃນແຜ່ນດິນ ແລະໃນສາມໂລກແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເດີນທາງໄປສູ່ໂລກຂອງມະທຸສູທນ (ພຣະວິສນຸ)

Verse 27

नैवं भीतोस्मि क्षुब्धोस्मि गतोऽहं गिरिसानुषु । पापाद्भीतो गतः कांतेधर्मं दृष्ट्वा स्थितोह्यहम्

ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄດ້ຢ້ານກົວແບບນັ້ນ ແລະບໍ່ໄດ້ຫວັ່ນໄຫວກະວົນກະວາຍ। ຂ້າພະເຈົ້າໄປຫາຊາຍເຂົາພູ। ເນື່ອງຈາກຢ້ານບາບ ໂອ ຜູ້ຮັກ, ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຈາກໄປ; ເມື່ອໄດ້ເຫັນທຳ (ທັມມະ) ແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຢືນຢັນຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນນັ້ນ

Verse 28

न जाने पातकं पूर्वमन्यजन्मनि चार्जितम् । येनाहं शौकरीं योनिं गतोऽहं पापसंचयात्

ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຮູ້ວ່າໃນຊາດກ່ອນ ຫຼືໃນຊາດອື່ນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກະທຳແລະສະສົມບາບກຳໃດ; ເນື່ອງຈາກກອງບາບນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງໄດ້ເຂົ້າໄປສູ່ຄັນຂອງແມ່ໝູ

Verse 29

क्षालयिष्याम्यहं घोरं पूर्वपातकसंचयम् । बाणोदकैर्महाघोरैः सुतीक्ष्णैर्निशितैः शतैः

ຂ້າພະເຈົ້າຈະຊຳລະກອງບາບເກົ່າອັນນ່າຢ້ານໃຫ້ໝົດ—ດ້ວຍສາຍນ້ຳອັນດຸຮ້າຍນັບຮ້ອຍ ຄົມແຫຼມດັ່ງລູກສອນ.

Verse 30

पुत्रान्पौत्रांस्तु वाराहि कन्यां कुटुंबबालकम् । गिरिं गच्छ गृहीत्वा तु मम मोहमिमं त्यज

ໂອ ວາຣາຮີ ຈົ່ງພາລູກຊາຍແລະຫຼານ ລູກສາວ ແລະເດັກນ້ອຍໃນເຮືອນໄປຫາພູ; ແລ້ວຈົ່ງປ່ອຍມົວເມົານີ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າເສຍ.

Verse 31

ममस्नेहं परित्यज्य हरिरेष समागतः । अस्य हस्तात्प्रयास्यामि तद्विष्णोः परमं पदम्

ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າສະລະຄວາມຜູກພັນແລ້ວ ພຣະຫຣິກໍໄດ້ເສດັດມາ. ຈາກພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຈາກໄປສູ່ພຣະບົດອັນສູງສຸດຂອງພຣະວິສນຸ.

Verse 32

दैवेनापि ममाद्यैव स्वर्गद्वारमनुत्तमम् । उद्घाटितकपाटं तु यास्यामि सुमहादिवम्

ໂດຍອຳນາດແຫ່ງວາສະນາ ມື້ນີ້ປະຕູສະຫວັນອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ໄດ້ເປີດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ—ບານປະຕູຖືກເປີດອອກ; ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປສູ່ໂລກທິບອັນສູງສຸດນັ້ນ.

Verse 33

सुकलोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शूकरस्य महात्मनः । उवाच तत्प्रिया सख्यः सीदमानांतरा तदा

ສຸກະລາ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງມະຫາອາດມະຜູ້ເປັນໝູປ່ານັ້ນ ສະຫາຍອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງລາວກໍໄດ້ເວົ້າຂຶ້ນໃນຂະນະນັ້ນ ດ້ວຍໃຈທຸກຮ້ອນພາຍໃນ.

Verse 34

शूकर्युवाच । यस्मिन्यूथे भवान्स्वामी पुत्रपौत्रैरलंकृतः । मित्रैश्च भ्रातृभिश्चैव अन्यैः स्वजनबांधवैः

ຊູກະຣະຍະ ກ່າວວ່າ: “ໃນເຮືອນຫຼືຝູງນັ້ນ ທີ່ທ່ານເປັນເຈົ້ານາຍໄດ້ຮັບການນະມັດສະການ—ປະດັບດ້ວຍລູກແລະຫຼານ ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍມິດ ພີ່ນ້ອງ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງອື່ນໆ…”

Verse 35

त्वयैवालंकृतो यूथो भवता परिशोभते । त्वां विनायं महाभाग कीदृग्यूथो भविष्यति

ຝູງນີ້ຖືກປະດັບໂດຍທ່ານແຕ່ຜູ້ດຽວ ແລະງາມສະຫງ່າເພາະທ່ານ. ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ, ຖ້າຂາດທ່ານ ຝູງນີ້ຈະເປັນແນວໃດ?

Verse 36

तवैव स्वबलेनापि गर्जमानाश्च शूकराः । विचरंति गिरौ कांत तनया मम बालकाः

ດ້ວຍກຳລັງຂອງທ່ານເອງ ໝູປ່າທີ່ຮ້ອງກັງວານກໍເດີນທ່ຽວຢູ່ເທິງພູ, ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ; ພວກນັ້ນແມ່ນລູກຊາຍຂອງຂ້າ ແມ່ນເດັກນ້ອຍຂອງຂ້າ.

Verse 37

कंदान्मूलान्सुभक्षंति निर्भयास्तव तेजसा । दुर्गेषु वनकुंजेषु ग्रामेषु नगरेषु च

ດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງລັດສະໝີຂອງທ່ານ ພວກເຂົາກິນຫົວພືດແລະຮາກພືດອັນເໝາະກິນໄດ້ໂດຍບໍ່ຢ້ານ—ທັງໃນຖິ່ນທຸກກັນດານ ໃນປ່າພົງ ໃນບ້ານ ແລະໃນເມືອງ

Verse 38

न कुर्वंति भयं तीव्रं सिंहानामिह पर्वते । मनुष्याणां महाबाहो पालितास्तव तेजसा

ໂອ ຜູ້ມີແຂນອັນແຂງກ້າ, ໃນພູນີ້ ສິງໂຕບໍ່ເຮັດໃຫ້ມະນຸດເກີດຄວາມຢ້ານຢ່າງຮຸນແຮງ ເພາະພວກເຂົາໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງດ້ວຍລັດສະໝີຂອງທ່ານ.

Verse 39

त्वया त्यक्ता अमी सर्वे बालका मम दारकाः । दीनाश्चैवाकुलाश्चैव भविष्यंति विचेतनाः

ຖ້າທ່ານລະທິ້ງເຂົາເຈົ້າ ເດັກນ້ອຍເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດ—ລູກຊາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ—ຈະກາຍເປັນຜູ້ທຸກຍາກ ແລະຫວາດຫວັນ ດຳລົງຊີວິດດຸດຜູ້ໄຮ້ທີ່ພຶ່ງ ໄຮ້ສະຕິ।

Verse 40

नित्यमेव सुखं वर्त्म गत्वा पश्यंति बालकाः । पतिहीना यथा नारी शोभते नैव शोभना

ເດັກນ້ອຍທັງຫຼາຍ ເມື່ອເລືອກເສັ້ນທາງທີ່ງ່າຍ ແລະສຸກສະບາຍເປັນນິດ ກໍເຫັນແຕ່ສິ່ງຂ້າງໜ້າ; ດຸດນາງຜູ້ໄຮ້ຜົວ ແມ່ນງາມກໍບໍ່ສ່ອງສະຫວ່າງແທ້।

Verse 41

अलंकृता यथा दिव्यैरलंकारैः सकांचनैः । परिच्छदै रत्नवस्त्रैः पितृमातृसहोदरैः

ດຸດຖືກປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອາພອນທິບອັນເປັນຄຳ ແລະພ້ອມດ້ວຍເຄື່ອງໃຊ້ອັນວິຈິດ ກັບເສື້ອຜ້າດຸດອັນເປັນຮັດຕະນະ—ພ້ອມບິດາ ມານດາ ແລະພີ່ນ້ອງຮ່ວມສາຍເລືອດ।

Verse 42

श्वश्रूश्वशुरकैश्चान्यैः पतिहीना न भाति सा । चंद्रहीना यथा रात्री पुत्रहीनं यथा कुलम्

ແມ່ນແມ່ຜົວ ພໍ່ຜົວ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງອື່ນໆລ້ອມຮອບກໍຕາມ ນາງຜູ້ໄຮ້ຜົວບໍ່ສ່ອງສະຫວ່າງ; ດຸດຄືນໄຮ້ຈັນ ແລະຕະກູນໄຮ້ລູກຊາຍ।

Verse 43

दीपहीनं यथा गेहं नैव भाति कदाचन । त्वां विनायं तथा यूथो नैव शोभेत मानद

ດຸດເຮືອນທີ່ໄຮ້ປະທີບ ບໍ່ເຄີຍສ່ອງສະຫວ່າງໃນການໃດໆ ສັນໃດ ກຸ່ມຊຸມນຸມນີ້ກໍຈະບໍ່ງາມສົງ່າເມື່ອຂາດທ່ານ ຂ້າແຕ່ຜູ້ປະທານກຽດຕິ।

Verse 44

आचारेण विना मर्त्यो ज्ञानहीनो यतिर्यथा । मंत्रहीनो यथा राजा तथायं नैव शोभते

ມະນຸດຜູ້ຂາດຈາຣິຍະທຳ ເປັນດັ່ງຍະຕິຜູ້ຂາດຍານແທ້; ແລະດັ່ງພະຣາຊາຜູ້ຂາດຄຳປຶກສາອັນສະຫຼາດ—ຜູ້ນີ້ກໍບໍ່ສ່ອງສະຫວ່າງເລີຍ।

Verse 45

कैवर्तेन विना नौर्वा संपूर्णा परिसागरे । न भात्येवं यथा सार्थः सार्थवाहेन वै विना

ບໍ່ມີຄົນຖ່າຍເຮືອ ເຮືອທີ່ພ້ອມສົມບູນກໍບໍ່ອາດສຳເລັດໃນມະຫາສະໝຸດອັນກວ້າງໃຫຍ່; ຄາຣາວານກໍບໍ່ຈະເຈີຣິນ ຖ້າຂາດຜູ້ນຳຄາຣາວານ।

Verse 46

सेनाध्यक्षेण च विना यथा सैन्यं न भाति च । त्वां विना वै तथा सैन्यं शूकराणां महामते

ດັ່ງກອງທັບທີ່ຂາດແມ່ທັບ ບໍ່ສ່ອງສະຫວ່າງ ແລະບໍ່ສຳເລັດ; ຉັນໃດກໍຉັນນັ້ນ ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ, ບໍ່ມີເຈົ້າ ກອງທັບໝູປ່ານີ້ກໍໄຮ້ພະລັງ ແລະໄຮ້ສະຫງ່າລາສີ।

Verse 47

दीनो भविष्यति तथा वेदहीनो यथा द्विजः । मयि भारं कुटुंबस्य विनिवेश्य प्रगच्छसि

ເຂົາຈະກາຍເປັນຜູ້ທຸກຍາກ ດັ່ງດວິຊະຜູ້ຂາດເວທ; ເຈົ້າໄດ້ຝາກພາລະຂອງຄອບຄົວໄວ້ໃນຂ້ອຍ ແລ້ວຈາກໄປ।

Verse 48

मरणं सुलभं ज्ञात्वा का प्रतिज्ञा तवेदृशी । त्वां विनाहं न शक्नोमि धर्तुं प्राणान्प्रियेश्वर

ຮູ້ວ່າຄວາມຕາຍມາໄດ້ງ່າຍ ແລ້ວຄຳປະຕິຍານຂອງເຈົ້າແບບນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ໂອ ພຣະອົງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ບໍ່ມີເຈົ້າ ຂ້ອຍບໍ່ອາດຮັກສາລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດໄດ້।

Verse 49

त्वयैव सहिता स्वर्गं भूमिं वाथ महामते । नरकं वापि भोक्ष्यामि सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງໃຫຍ່! ຂ້າພະເຈົ້າຈະຢູ່ຮ່ວມກັບທ່ານແຕ່ຜູ້ດຽວ ແລະຈະປະສົບສະຫວັນ ຫຼືໂລກ—ແມ່ນແຕ່ນະລົກກໍຕາມ. ຈິງແທ້ ຈິງແທ້ ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າຄວາມຈິງ.

Verse 50

त्वं वा पुत्रांस्तुपौत्रांस्तु गृहीत्वा यूथमुत्तमम् । आवां व्रजाव यूथेश दुर्गमेवं सुकंदरम्

“ບໍ່ກໍ່ແມ່ນທ່ານ—ນຳລູກແລະຫຼານໄປ ພ້ອມຮວບຮວມຝູງອັນດີເລີດ—ໂອ ຫົວໜ້າຝູງ, ໄປຍັງສະຖານທີ່ນີ້ທີ່ເຂົ້າເຖິງຍາກແຕ່ງາມ; ຫຼືບໍ່ກໍ່ໃຫ້ພວກເຮົາສອງຄົນໄປ”

Verse 51

जीवितव्यं परित्यज्य रणाय परिगम्यते । तत्र को दृश्यते लाभो मरणे वद सांप्रतम्

ປະຖິ້ມຊີວິດທີ່ຄວນດຳລົງ ແລ້ວຄົນກໍໄປສູ່ສົງຄາມ. ທີ່ນັ້ນ ໃນຄວາມຕາຍ ຈະເຫັນກຳໄລອັນໃດ? ຈົ່ງບອກໃຫ້ຊັດເຈນໃນບັດນີ້.

Verse 52

वाराह उवाच । वीराणां त्वं न जानासि सुधर्मं शृणु सांप्रतम् । युद्धार्थिना हि वीरेण वीरं गत्वा प्रयाचितम्

ວຣາຫະກ່າວວ່າ: “ເຈົ້າຍັງບໍ່ຮູ້ທຳອັນແທ້ຂອງວີຣະຊົນ; ຈົ່ງຟັງບັດນີ້. ວີຣະຜູ້ປາຖະໜາສົງຄາມ ຈະໄປຫາວີຣະອື່ນ ແລ້ວທ້າປະລອງຕາມພິທີ.”

Verse 53

देहि मे योधनं संख्ये युद्धार्थ्यहं समागतः । परेण याचितं युद्धं न ददाति यदा नरः

“ຈົ່ງມອບການຮົບໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໃນສະໜາມຮົບ; ຂ້າພະເຈົ້າມາດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະປະລອງ. ເມື່ອຊາຍຄົນໜຶ່ງປະຕິເສດການຮົບທີ່ຜູ້ອື່ນຮ້ອງຂໍ, …”

Verse 54

कामाल्लोभाद्भयाद्वापि मोहाद्वा शृणु वल्लभे । कुंभीपाके तु नरके वसेद्युगसहस्रकम्

ບໍ່ວ່າເພາະກາມ, ຄວາມໂລບ, ຄວາມຢ້ານ, ຫຼືຄວາມຫຼົງ—ໂອ ຜູ້ຮັກ ຈົ່ງຟັງ—ຜູ້ກະທຳແບບນັ້ນຈະຢູ່ໃນນະລົກ “ກຸມພີປາກະ” ນານພັນຍຸກ.

Verse 55

क्षत्रियाणां परो धर्मो युद्धं देयं न संशयः । तद्युद्धं दीयमानेन रणभूमिगतेन वै

ສໍາລັບກະສັດຕຣິຍະ ທຳອັນສູງສຸດແມ່ນການຖວາຍສົງຄາມ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ແລະສົງຄາມນັ້ນພຶງມອບໂດຍຜູ້ທີ່ເຂົ້າສູ່ສະໜາມຮົບແລ້ວ.

Verse 56

निर्जितं तु परं तत्र यशःकीर्त्तिं प्रभुंजते । स वा हतो युध्यमानः पौरुषेणातिनिर्भयः

ແມ່ນແຕ່ພ່າຍແພ້ໃນທີ່ນັ້ນ ກໍຍັງໄດ້ຍົດແລະກຽດສຽງອັນສູງສຸດ. ແທ້ຈິງ ຜູ້ທີ່ຖືກສັງຫານໃນຂະນະຮົບ ດ້ວຍຄວາມກ້າຫານແລະຄວາມບໍ່ຢ້ານຢ່າງຍິ່ງ ກໍໄດ້ຮັບກຽດນັ້ນ.

Verse 57

वीरलोकमवाप्नोति दिव्यान्भोगान्प्रभुंजते । यावद्वर्षसहस्राणां विंशत्येकां प्रिये शृणु

ເຂົາບັນລຸ “ວີຣະໂລກ” ໂລກແຫ່ງວີລະຊົນ ແລະເສວຍສຸກທິບ—ໂອ ຜູ້ຮັກ ຈົ່ງຟັງ—ດົນເຖິງສອງໝື່ນໜຶ່ງພັນປີ.

Verse 58

वीरलोके वसेत्तावद्देवाचारैर्महीयते । मनुपुत्रः समायात अयं वीरो न संशयः

ເຂົາຢູ່ໃນວີຣະໂລກຕາມເວລານັ້ນ ແລະໄດ້ຮັບການເຄົາລົບຕາມຈາຣີດແລະພິທີຂອງເທວະ. ວີລະຜູ້ນີ້ມາເຖິງໃນຖານະເປັນບຸດແຫ່ງມະນຸ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.

Verse 59

संग्रामं याचमानस्तु युद्धं देयं मया ध्रुवम् । युद्धातिथिः समायातो विष्णुरूपः सनातनः

ເມື່ອຜູ້ໃດຂໍສົງຄາມ ຂ້າພະເຈົ້າຈະມອບການຮົບໃຫ້ແນ່ນອນ. ແຂກແຫ່ງສົງຄາມໄດ້ມາຮອດ—ນິລັນດອນ ໃນຮູບພຣະວິດສະນຸ.

Verse 60

सत्कारो युद्धरूपेण कर्तव्यश्च मया शुभे । शूकर्युवाच । यदा युद्धं त्वया देयं राज्ञे चैव महात्मने

ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ ຂ້າພະເຈົ້າພຶງຖວາຍການນັບຖືອັນຄວນໃນຮູບແຫ່ງການຮົບ. ຊູກາຣີກ່າວວ່າ: “ເມື່ອທ່ານຈະມອບສົງຄາມໃຫ້ພຣະຣາຊາ ຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນດ້ວຍ…”

Verse 61

ततोऽहं पौरुषं कांत पश्यामि तव कीदृशम् । एवमुक्त्वा प्रियान्पुत्रान्समाहूय त्वरान्विता

ແລ້ວແຕ່ນັ້ນ ໂອ ຜູ້ຮັກ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເບິ່ງວ່າພະລັງກ້າຫານແຫ່ງຄວາມເປັນຊາຍຂອງທ່ານເປັນແນວໃດ. ກ່າວແລ້ວນາງກໍຮີບເອີ້ນລູກຊາຍທີ່ຮັກຂອງນາງມາທັນທີ

Verse 62

उवाच पुत्रका यूयं शृणुध्वं वचनं मम । युद्धातिथिः समायातो विष्णुरूपः सनातनः

ລາວກ່າວວ່າ: “ໂອ ລູກໆ ຈົ່ງຟັງຄໍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ແຂກເພື່ອການຮົບໄດ້ມາຮອດແລ້ວ—ຜູ້ນິລັນດອນ ໃນຮູບພຣະວິດສະນຸ”

Verse 63

मया तत्र प्रगंतव्यं यत्रायं हि गमिष्यति । यावत्तिष्ठति वै नाथो भवतां प्रतिपालकः

ຂ້າພະເຈົ້າຈະຕ້ອງໄປທີ່ນັ້ນ ທີ່ລາວຈະໄປແນ່ນອນ ຕາບໃດທີ່ພຣະນາຖ—ຜູ້ຄຸ້ມຄອງພວກເຈົ້າ—ຍັງສະຖິດຢູ່ທີ່ນີ້

Verse 64

यूयं गच्छत वै दूरं दुर्गं गिरिगुहामुखम् । सुखं जीवत मे वत्सा वर्जयित्वा सुलुब्धकान्

ພວກເຈົ້າຈົ່ງໄປໃຫ້ໄກແທ້ໆ—ໄປຫາປ້ອມພູອັນເຂົ້າເຖິງຍາກ ຢູ່ປາກຖ້ຳ. ລູກນ້ອຍທີ່ແມ່ຮັກ, ຈົ່ງດຳລົງຊີວິດຢ່າງສຸກ ໂດຍຫຼີກຫ່າງນາຍພານຊົ່ວຮ້າຍ.

Verse 65

मया तत्रैव गंतव्यं यत्रैष हि गमिष्यति । भवतां श्रेष्ठोऽयं भ्राता यूथरक्षां करिष्यति

ຂ້ອຍກໍຈຳເປັນຕ້ອງໄປທີ່ນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ທີ່ເຂົາຈະໄປແນ່ນອນ. ອ້າຍຂອງພວກເຈົ້າຄົນນີ້—ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນພວກເຈົ້າ—ຈະຄຸ້ມຄອງຝູງໄວ້.

Verse 66

एते पितृव्यकाः सर्वे भवतां त्राणकारकाः । दूरं प्रयात वै सर्वे मां विहाय सुपुत्रकाः

ອາຝ່າຍພໍ່ເຫຼົ່ານີ້ທັງໝົດ ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງແລະຜູ້ຊ່ວຍກູ້ພວກເຈົ້າ. ແຕ່ເຂົາທັງໝົດກັບໄປໄກ ປະລະຂ້ອຍໄວ້ຂ້າງຫຼັງ—ໂອ ລູກດີທັງຫຼາຍ.

Verse 67

पुत्रा ऊचुः । अयं हि पर्वतश्रेष्ठो बहुमूलफलोदकः । भयं तु कस्य वै नास्ति सुखं जीवनमस्ति वै

ລູກທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: “ພູນີ້ແທ້ໆເປັນພູອັນປະເສີດ ອຸດົມດ້ວຍຮາກໄມ້ ໝາກໄມ້ ແລະນ້ຳຫຼາຍ. ແຕ່ແທ້ຈິງແລ້ວ ຜູ້ໃດຈະບໍ່ມີຄວາມຢ້ານ? ແຕ່ຊີວິດຢູ່ນີ້ກໍສະບາຍແທ້.”

Verse 68

युवाभ्यां हि अकस्माद्वै इदमुक्तं भयंकरम् । तन्नो हि कारणं मातर्वद सत्यमिहैव हि

ພວກທ່ານສອງຄົນໄດ້ເວົ້າຄຳທີ່ນ່າຢ້ານນີ້ຢ່າງກະທັນຫັນ. ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ເອີຍ ຈົ່ງບອກເຫດຜົນທີ່ແທ້ຈິງໃຫ້ພວກເຮົາ—ຢູ່ນີ້ແລະເດີ່ຍວນີ້ເທີດ.

Verse 69

शूकर्युवाच । अयं राजा महारौद्रः कालरूपः समागतः । क्रीडते मृगया लुब्धो मृगान्हत्वा बहून्वने

ນາງຊູກາຣີກ່າວວ່າ: “ກະສັດນີ້ດຸຮ້າຍຢ່າງຍິ່ງ ເປັນຮູບແຫ່ງກາລະ(ເວລາ/ຄວາມຕາຍ) ໄດ້ມາຮອດແລ້ວ. ເພາະໂລບໃນການຫຼິ້ນ ຈຶ່ງມ່ວນຊື່ນໃນການລ່າ ແລະຂ້າສັດປ່າຫຼາຍໃນປ່າ.”

Verse 70

इक्ष्वाकुर्नाम दुर्धर्षो मनुपुत्रो महाबलः । संहरिष्यति कालोऽयं दूरं यात सुपुत्रकाः

“ມີບຸດຂອງມະນຸ ຊື່ ອິກສະວາກຸ ມີພະລັງຫຼາຍ ບໍ່ອາດພິຊິດໄດ້. ກາລະນີ້ຈະນຳການທຳລາຍມາ—ລູກທີ່ຮັກ, ຈົ່ງໄປໃຫ້ໄກ.”

Verse 71

पुत्रा ऊचुः । मातरं पितरं त्यक्त्वा यः प्रयाति स पापधीः । महारौद्रं सुघोरं तु नरकं प्रतिपद्यते

ລູກທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: “ຜູ້ໃດຈາກໄປໂດຍທິ້ງແມ່ແລະພໍ່ ຜູ້ນັ້ນມີປັນຍາບາບ; ຈະຕົກສູ່ນະລົກອັນນ່າຢ້ານຢ່າງຍິ່ງ ຊື່ ‘ມະຫາຣາວດຣ’.”

Verse 72

मातुः पुण्यं पयः पीत्वा पुष्टो भवति निर्घृणः । मातरं पितरं त्यक्त्वा यः प्रयाति सुदुर्बलः

“ດື່ມນ້ຳນົມແມ່ອັນເປັນບຸນ ຈຶ່ງເຕີບໃຫຍ່ແຂງແຮງ ແຕ່ກັບໃຈດຳໄຮ້ເມດຕາ. ຜູ້ໃດທິ້ງແມ່ແລະພໍ່ແລ້ວຈາກໄປ ຜູ້ນັ້ນຕໍ່າຕ້ອຍແລະທຸກຍາກ.”

Verse 73

पूयं नरकमेतीह कृमिदुर्गंधसंकुलम् । मातुस्तस्मान्न यास्यामो गुरुं त्यक्त्वा इहैव च

“ໃນນີ້ຄົນຈະໄປສູ່ນະລົກແຫ່ງນ້ຳໜອງ ເຕັມໄປດ້ວຍໜອນແລະກິ່ນເໝັນ. ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາຈະບໍ່ໄປຫາແມ່ໂດຍທິ້ງຄູບາ(ກຸຣຸ) ແມ່ນແຕ່ໃນຊີວິດນີ້ກໍບໍ່.”

Verse 74

एवं विषादः संजातस्तेषां धर्मार्थसंयुतः । व्यूहं कृत्वा स्थिताः सर्वे बलतेजः समाकुलाः

ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມໂສກທີ່ຜູກພັນກັບການຄິດເຖິງທຳມະ ແລະ ອັດຖະ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນພວກເຂົາ. ແລ້ວທຸກຄົນຈັດວຽງທັບເປັນວະຍູຫະ ແລະຢືນຢັນມັ່ນ ເຕັມໄປດ້ວຍກຳລັງແລະເທຊະ.

Verse 75

साहसोत्साहसंपन्नाः पश्यंति नृपनंदनम् । नदंतः पौरुषैर्युक्ताः क्रीडमाना वने तदा

ມີຄວາມກ້າຫານແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງໃນໃຈ ພວກເຂົາໄດ້ເຫັນພຣະອົງຜູ້ເປັນລູກແຫ່ງກະສັດ. ດ້ວຍພະລັງຊາຍຊາດ ພວກເຂົາຮ້ອງຄຳຮາມ ແລະໃນເວລານັ້ນກຳລັງເລີ່ນຢູ່ໃນປ່າ.