Shloka 54
Devanagari script
क्षत्तारं कुरुराजस्तु शनै: कर्ण उपाजपत् । उत्तर: प्रविशत्वेको न प्रवेश्या बृहन्नला,तब जाते हुए सेवकके कानमें युधिष्ठिरने धीरेसे कहा--“पहले अकेले राजकुमार उत्तर ही यहाँ आवें। बृहन्नलाको साथमें न ले आना”
Transliteration
kṣattāraṃ kururājas tu śanaiḥ karṇa upājapat | uttaraḥ praviśatv eko na praveśyā bṛhannalā |
Translation
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ກະສັດແຫ່ງກຸຣຸ (ຢຸດທິສຖິຣະ) ໄດ້ເວົ້າດ້ວຍສຽງເບົາໆ ກັບ ກັຣນະ ຜູ້ຮັບໃຊ້ວ່າ: “ໃຫ້ເຈົ້າຊາຍ ອຸດຕະຣະ ເຂົ້າມາຄົນດຽວກ່ອນ; ຢ່ານຳ ບຣິຫັນນະລາ ເຂົ້າມາດ້ວຍ.” ຄຳສັ່ງນີ້ເປັນຄວາມລະມັດລະວັງອັນມີຈິດທຳ—ເພື່ອຈັດການຮູບການແລະເວລາ, ປົກປ້ອງການປອມຕົວຂອງປານດະວະ ແລະຮັກສາກຽດສັກສີກັບຄວາມປອດໄພຂອງຜູ້ກ່ຽວຂ້ອງ.
Word by Word
क्षत्तारम्the chamberlain/attendant (Kṣattā)
क्षत्तारम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्तृ
FormMasculine, Accusative, Singular
कुरुराजःthe Kuru king
कुरुराजः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुराज
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शनैःslowly, softly
शनैः:
TypeIndeclinable
Rootशनैः
कर्णेin (his) ear
कर्णे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Locative, Singular
उपाजपत्muttered/whispered (to)
उपाजपत्:
TypeVerb
Rootजप्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada, Active
उत्तरःUttara (the prince)
उत्तरः:
Karta
TypeNoun
Rootउत्तर
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रविशतुlet (him) enter
प्रविशतु:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
FormImperative (Loṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada, Active
एकःalone, single
एकः:
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
प्रवेश्याis to be made to enter / should be brought in
प्रवेश्या:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
FormGerundive (tavya/anīya-type; here -ya), Feminine, Nominative, Singular
बृहन्नलाBṛhannalā (Arjuna in disguise)
बृहन्नला:
Karta
TypeNoun
Rootबृहन्नला
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaY
Yudhiṣṭhira (Kururāja)K
Kṣattṛ (attendant/chamberlain)K
Karṇa (attendant/messenger)U
Uttara (Prince of Virāṭa)B
Bṛhannalā (Arjuna in disguise)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes