Shloka 12
अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः
Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon
Devanagari script
ततः प्राध्मापयच्छड्खं भेरीशतनिनादिनम् | प्रचुक्षुभे बल॑ सर्वमुद््भूत इव सागर:,तदनन्तर द्रोणने सौ नगाड़ोंके बराबर आवाज करनेवाले अपने शंखको बजाया। उसे सुनकर सारी सेनामें हलचल मच गयी, मानो समुद्रमें ज्वार आ गया हो
Transliteration
tataḥ prādhmāpayac chaṅkhaṃ bherīśataninādinam | pracukṣubhe balaṃ sarvam udbhūta iva sāgaraḥ ||
Translation
ແລ້ວດໂຣນະ ໄດ້ເປົ່າສັງຂະຂອງຕົນ ທີ່ກ້ອງກັງວານດັ່ງສຽງກອງຮ້ອຍໃບ. ເມື່ອສຽງນັ້ນດັງຂຶ້ນ ກອງທັບທັງໝົດກໍປັ່ນປ່ວນສະທ້ານໄຫວ ດັ່ງທະເລທີ່ພຸ້ນຄື້ນຂຶ້ນຢ່າງກະທັນຫັນ.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb)
प्राध्मापयत्blew (caused to be blown)
प्राध्मापयत्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + ध्मा (ध्मापयति)
FormImperfect (लङ्), parasmaipada, 3rd person, singular
शङ्खम्conch-shell
शङ्खम्:
Karma
TypeNoun
Rootशङ्ख
Formmasculine, accusative, singular
भेरीशतनिनादिनम्sounding like a hundred kettledrums
भेरीशतनिनादिनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभेरी-शत-निनादिन्
Formmasculine, accusative, singular
प्रचुक्षुभेwas greatly agitated
प्रचुक्षुभे:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + क्षुभ्
FormPerfect (लिट्), 3rd person, singular, ātmanepada (intransitive)
बलम्army, force
बलम्:
Karta
TypeNoun
Rootबल
Formneuter, nominative, singular
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formneuter, nominative, singular
उद्भूतःarisen, surged up
उद्भूतः:
Karta
TypeAdjective
Rootउद् + भू (उद्भूत)
Formmasculine, nominative, singular (past passive participle used adjectivally)
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
Formindeclinable
सागरःocean
सागरः:
Karta
TypeNoun
Rootसागर
Formmasculine, nominative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
Ś
śaṅkha (conch)B
bherī (war-drum)B
bala (army/host)S
sāgara (ocean)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes