Shloka 29
Śamī-vṛkṣe śastra-nidhāna and Entry into Virāṭa’s Capital (शमीवृक्षे शस्त्रनिधानम्)
Devanagari script
तामुपारुह्म नकुलो धनूंषि निदधे स्वयम् । यानि तस्यावकाशानि दिव्यरूपाण्यमन्यत,तब नकुलने उस वृक्षपर चढ़कर उसके खोंखलोंमें वे धनुष आदि आयुध स्वयं अपने हाथसे रखे। उसके जो खोंखले थे, वे नकुलको दिव्यरूप जान पड़े
Transliteration
tām upāruhya nakulo dhanūṃṣi nidadhe svayam | yāni tasya avakāśāni divya-rūpāṇi amanyata ||
Translation
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອນະກຸລະປີນຂຶ້ນໄປເທິງຕົ້ນໄມ້ນັ້ນແລ້ວ ລາວໄດ້ນຳຄັນທະນູ ແລະອາວຸດອື່ນໆ ວາງໄວ້ໃນໂພງຂອງມັນດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງ. ໂພງເຫຼົ່ານັ້ນປາກົດແກ່ນະກຸລະວ່າ ອັດສະຈັນ ເກືອບດັ່ງມີຄຸນລັກສະນະເທວະ—ເໝາະສົມສຳລັບການຊ່ອນອາວຸດອັນຄວນແກ່ການເຄົາລົບ ໃຫ້ປອດໄພ ແລະບໍ່ເປື້ອນມົນ.
Word by Word
ताम्her/that (fem.)
ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उपारुह्यhaving climbed up
उपारुह्य:
TypeVerb
Rootउप-आ-रुह् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय), कर्तरि
नकुलःNakula
नकुलः:
Karta
TypeNoun
Rootनकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धनूंषिbows
धनूंषि:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
निदधेplaced/laid down
निदधे:
TypeVerb
Rootनि-धा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
स्वयम्himself
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
यानिwhich (things)
यानि:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तस्यof it/of him
तस्य:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अवकाशानिhollows/openings/spaces
अवकाशानि:
Karta
TypeNoun
Rootअवकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
दिव्यरूपाणिof divine form/appearing divine
दिव्यरूपाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootदिव्यरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अमन्यतthought/considered
अमन्यत:
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaN
NakulaT
treeB
bows (dhanus)W
weapons (āyudha; implied by context)Sandhi Notes