Shloka 16
Karna’s Martial Boast and Challenge to Bībhatsu
Arjuna
Devanagari script
येनासौ व्यजयत् कृत्स्नां प्रतीचीं दिशमाहवे । कलापो होष तस्यासीन्माद्रीपुत्रस्य धीमतः,जिसपर पाँच सिंहोंके चिह्न हैं, वही यह नकुलका “कलाप' (तरकस) है, जिससे उन्होंने युद्धमें सम्पूर्ण पश्चिमदिशापर विजय पायी थी। उस समय बुद्धिमान माद्रीपुत्र नकुलके पास यही कलाप था
Translation
ອຸດຕະຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂດຍອາໄສກະບອກນີ້ ລາວໄດ້ຊະນະທິດຕາເວັນຕົກທັງມວນໃນສະໜາມຮົບ. ກະບອກນີ້ແຫຼະເປັນຂອງນະກຸລະ ບຸດແຫ່ງມາດຣີ ຜູ້ມີປັນຍາ, ທີ່ລາວເຄີຍຖືຢູ່ໃນເວລານັ້ນ».
Word by Word
येनby which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Instrumental, Singular
असौthat (man), he
असौ:
Karta
TypePronoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
व्यजयत्conquered
व्यजयत्:
TypeVerb
Rootजि (जयति) उपसर्ग: वि-
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
कृत्स्नाम्entire, whole
कृत्स्नाम्:
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रतीचीम्western
प्रतीचीम्:
TypeNoun
Rootप्रतीची
FormFeminine, Accusative, Singular
दिशम्direction, quarter
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआहव
FormMasculine, Locative, Singular
कलापःquiver
कलापः:
Karta
TypeNoun
Rootकलाप
FormMasculine, Nominative, Singular
होषthis indeed (emphatic)
होष:
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम) + उ (एन्क्लिटिक/उद्गारार्थक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
माद्रीपुत्रस्यof Madri's son (Nakula)
माद्रीपुत्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootमाद्रीपुत्र
FormMasculine, Genitive, Singular
धीमतःof the intelligent one
धीमतः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
उत्तर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes