Adhyaya 45

Verse 1

/ हि आय न [छुक हि ० पजञज्चचत्वारिशो< ध्याय: चित्रसेन और उर्वशीका वार्तालाप वैशम्पायन उवाच आदावेवाथ त॑ शक्रश्नित्रसेनं रहो5ब्रवीत्‌ । पार्थस्य चक्षुरुर्वश्यां सक्तं विज्ञाय वासव:

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈະນະເມຊະຍະ, ຄັ້ງໜຶ່ງ ສັກຣະ (ອິນທຣາ) ເຫັນວ່າ ສາຍຕາຂອງ ປາຣຖະ (ອາຈຸນ) ໄດ້ເກາະຕິດຢູ່ທີ່ ອຸຣະວະຊີ; ຈຶ່ງເອີ້ນ ຈິຕຣະເສນະ ຄັນທັຣວະ ມາ ແລະໃນຕອນແຮກສຸດ ກໍໄດ້ກ່າວກັບເຂົາໃນທີ່ລັບເຖິງເລື່ອງນັ້ນ».

Verse 2

गन्धर्वराज गच्छाद्य प्रहितो5प्सरसां वराम्‌ । उर्वशीं पुरुषव्याघप्र सोपातिष्ठतु फाल्गुनम्‌

«ໂອ ພະຣາຊາແຫ່ງຄັນທັຣວະ, ຈົ່ງໄປໃນມື້ນີ້ຕາມຄໍາສັ່ງຂອງເຮົາ ໄປຫາ ອຸຣະວະຊີ—ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາອັບສະຣາ. ໂອ ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດ, ເຫດທີ່ເຮົາສົ່ງເຈົ້າໄປນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ອຸຣະວະຊີ ເຂົ້າໄປຮັບໃຊ້ ແລະຢືນຢູ່ໃກ້ ຟາລກຸນ (ອາຈຸນ).»

Verse 3

यथार्चितो गृहीतास्त्रो विद्यया मन्नियोगत: । तथा त्वया विधाततयं स्त्रीषु संगविशारद:

«ເຊັ່ນທີ່ ຫຼັງຈາກເຂົາໄດ້ຮັບອາວຸດ ແລະຮຽນຮູ້ວິຊາອາວຸດແລ້ວ ເຈົ້າໄດ້ໃຫ້ກຽດແກ່ເຂົາດ້ວຍວິຊາດົນຕີຕາມຄໍາສັ່ງຂອງເຮົາ, ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ຈົ່ງຈັດການໃຫ້ເຂົາເປັນຜູ້ຊໍານານໃນການຄົບຫາສະຕຣີ—ເຈົ້າຜູ້ຮູ້ຊໍານານໃນເລື່ອງນັ້ນ.»

Verse 4

एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा सो<नुज्ञां प्राप्प वासवात्‌ | गन्धर्वराजो5प्सरसमभ्यगादुर्वशीं वराम्‌,इन्द्रके इस प्रकार कहनेपर “तथास्तु” कहकर उनसे आज्ञा ले गन्धर्वराज चित्रसेन सुन्दरी अप्सरा उर्वशीके पास गये

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ລາວຕອບວ່າ «ເປັນດັ່ງນັ້ນເຖີດ»។ ເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກ ວາສະວະ (ອິນທຣາ) ແລ້ວ ກະສັດແຫ່ງຄັນທະວະ ຈິຕຣະເສນ ກໍໄດ້ເຂົ້າໄປຫາ ອັບສະຣາ ອຸຣະວະຊີ ຜູ້ປະເສີດ.

Verse 5

तां दृष्टवा विदितो हृष्ट: स्वागतेनार्चितस्तया । सुखासीन: सुखासीनां स्मितपूर्व वचो<ब्रवीत्‌

ເມື່ອເຫັນນາງ ລາວ—ຜູ້ຖືກຮູ້ຈັກແລ້ວ—ກໍຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ. ອຸຣະວະຊີຮູ້ວ່າລາວມາເຖິງ ຈຶ່ງຕ້ອນຮັບດ້ວຍການຄາລະວະອັນສົມຄວນ ແລະໃຫ້ກຽດ. ເມື່ອລາວນັ່ງຢ່າງສະດວກແລ້ວ ລາວກໍຍິ້ມ ແລະເວົ້າດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນໂຍນກັບນາງ ຜູ້ນັ່ງຢູ່ຢ່າງສະບາຍໃນອາສນະອັນງາມ.

Verse 6

विदितं ते<स्तु सुश्रोणि प्रहितो5हमिहागत: । त्रिदिवस्यैकराजेन त्वत्प्रसादाभिनन्दिना

«ໂອ ນາງຜູ້ມີສະໂພກງາມ, ຂໍໃຫ້ເຈົ້າຮູ້ໄວ້: ຂ້າພະເຈົ້າຖືກສົ່ງມາ ແລະມາຮອດທີ່ນີ້ ຕາມຄໍາສັ່ງຂອງກະສັດແຫ່ງສະຫວັນຜູ້ເປັນເອກ—ອິນທຣາ—ຜູ້ຊື່ນຊົມໃນພຣະກຸນາທີ່ເຈົ້າໄດ້ປະທານ»។

Verse 7

यस्तु देवमनुष्येषु प्रर्यात: सहजैर्गुणै: । श्रिया शीलेन रूपेण व्रतेन च दमेन च । प्रख्यातो बलवीर्येण सम्मत: प्रतिभानवान्‌

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ແຕ່ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງ ຜູ້ມີຊື່ສຽງທັງໃນຫມູ່ເທວະ ແລະມະນຸດ ເນື່ອງດ້ວຍຄຸນທຳຕິດຕົວ; ພ້ອມດ້ວຍສິຣິ, ຄວາມປະພຶດດີ, ແລະຄວາມງາມ; ໝັ້ນຄົງໃນວຣະຕະ ແລະການຂົ່ມໃຈ; ໂດດເດັ່ນດ້ວຍກໍາລັງແລະວິລະກຳ; ເປັນທີ່ນັບຖືຂອງທຸກຄົນ ແລະມີປັນຍາແຫຼມຄົມ—»

Verse 8

वर्चस्वी तेजसा युक्त: क्षमावान्‌ वीतमत्सर: । साड्रोपनिषदान वेदांश्ष॒तुराख्यानपञ्चमान्‌

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ລາວມີລັດສະຫມີແລະພະລັງອັນແກ່ກ້າ; ອົດທົນ ແລະອະພັຍ, ປາສະຈາກຄວາມອິດສາ. ລາວເຊື່ອງຊານໃນພຣະເວດທັງຫມົດ ພ້ອມດ້ວຍວິຊາປະກອບ ແລະອຸປະນິສັດ; ແລະຮູ້ບັນດາຕໍານານດັ້ງເດີມເປັນສາຂາທີຫ້າ.»

Verse 9

यो<थीते गुरुशुश्रूषां मेधां चाष्टगुणा श्रयाम्‌ । ब्रह्मचर्येण दाक्ष्येण प्रसवैर्वयसापि च

ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ປະພຶດການຮັບໃຊ້ຄູອາຈານດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບສັດຊື່ ແລະໄດ້ພຶ່ງພາປັນຍາອັນແຫຼມຄົມທີ່ປະກອບດ້ວຍຄຸນອັນດີງາມແປດປະການ—ຍັງມີວິໄນພຣະຫມະຈັນ, ຄວາມຊໍານານໃນການງານ, ຄວາມສຸກງອມຕາມຂັ້ນຊີວິດ ແລະແມ່ນແຕ່ອາຍຸ ເປັນຫຼັກຄໍ້າຈຸນ—(ຜູ້ນັ້ນສົມຄວນຕໍ່ພາລະທີ່ຕັ້ງໃຈ)».

Verse 10

एको वै रक्षिता चैव त्रिदिवं मघवानिव । अकत्थनो मानयिता स्थूललक्ष्य: प्रियंवद:

ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເຂົາເປັນຜູ້ປົກປ້ອງຜູ້ດຽວແທ້—ດັ່ງມະຄະວານ (ອິນທຣາ) ຜູ້ພິທັກສະຫວັນຂອງເທວະດາ. ບໍ່ໂອ້ອວດ, ເຂົາໃຫ້ກຽດຜູ້ອື່ນ; ເປົ້າໝາຍຕົງຊັດ ແລະເຂົ້າໃຈງ່າຍ; ຖ້ອຍຄໍາຂອງເຂົາອ່ອນໂຍນນ່າຟັງ».

Verse 11

सुहृदश्चान्नपानेन विविधेनाभिवर्षति । सत्यवाक्‌ पूजितो वक्ता रूपवाननहंकृत:

ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເຂົາໂປດປະທານແກ່ມິດສະຫາຍດ້ວຍອາຫານແລະນ້ໍາດື່ມຫຼາກຫຼາຍດັ່ງຝົນຫຼົ່ນ. ເຂົາເວົ້າຄໍາຈິງ, ເປັນຜູ້ກ່າວທີ່ຖືກນັບຖື; ມີຮູບງາມ ແລະບໍ່ມີຄວາມຈອງຫອງ.

Verse 12

भक्तानुकम्पी कान्तश्न प्रियश्न स्थिरसंगर: । प्रार्थनीयैर्गुणगणैमहेन्द्रवरुणोपम:

ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເຂົາເມດຕາກະລຸນາຕໍ່ຜູ້ຈົ່ງຮັກພັກດີ ແລະຜູ້ພຶ່ງພາ; ກິນຢ່າງພອດປານ; ແລະຢືນຫຍັດໝັ້ນຄົງໃນສົງຄາມ. ດ້ວຍຄຸນຄ່າອັນນ່າສັນລະເສີນຫຼາຍປະການ ເຂົາຄວນແກ່ການເສາະຫາແລະການນັບຖື, ປຽບດັ່ງມະເຫນທຣາ ແລະ ວະຣຸນະ ໃນຄວາມດີເລີດ.

Verse 13

विदितस्ते<र्जुनो वीर: स स्वर्गफलमाप्नुयात्‌ । त्वं तु शक्राभ्यनुज्ञाता तस्य पादान्तिकं व्रज । तदेवं कुरु कल्याणि प्रसन्नस्त्वां धनंजय:

ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ອາຣຈຸນ ວິລະຊົນນັ້ນ ເຈົ້າກໍຮູ້ຈັກດີແລ້ວ; ເຂົາຈະໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງສະຫວັນ. ແຕ່ເຈົ້າ—ເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກ ສັກຣະ (ອິນທຣາ) ແລ້ວ—ຈົ່ງໄປຫາເຂົາເຖິງທີ່ປາຍຕີນ. ດັ່ງນັ້ນ ນາງຜູ້ເປັນມງຄົດເອີຍ, ຈົ່ງເຮັດຕາມນີ້; ທະນັນຊະຍະ (ອາຣຈຸນ) ຈະພໍໃຈໃນເຈົ້າ».

Verse 14

'सुन्दरी! जो अपने स्वाभाविक सदगुण

Vaiśampāyana said: “Fair one! You know Arjuna well—the hero renowned among gods and men for his innate virtues: prosperity, noble character, pleasing beauty, excellent vows, and mastery over the senses. His fame, born of strength and valor, is everywhere. He is beloved by all, gifted, radiant in influence, brilliant, patient, and free from envy. He has studied the four Vedas together with their six auxiliaries, the Upaniṣads, and the ‘fifth Veda’—the Itihāsa and Purāṇa. Through service to his teachers and the eightfold excellences, he has attained keen intelligence. By his celibate discipline, efficiency in action, the vigor of youth, and the strength of lineage, he is able—like Indra himself—to safeguard the realm of heaven. He never praises his own qualities; he honors others, grasps even subtle matters swiftly as though they were obvious, and speaks words dear to everyone. For his friends he provides abundant food and drink, and he always speaks truth. He is respected everywhere; though eloquent and handsome, he is without pride. His heart is filled with compassion toward those who love him devotedly. He is radiant, dear, faithful to his vows, and steadfast in battle. Others long for his virtues, and by those virtues he is honored like Mahendra and Varuṇa. Such a man deserves the reward of coming to heaven. Therefore, by the command of the king of the gods, go today to Arjuna’s feet. Auspicious one, strive so that Dhanañjaya, Kuntī’s son, may be pleased with you.” When Citrasena spoke thus, Urvaśī’s lips curved into a smile. Taking the command as a great honor, the blameless beauty Urvaśī, delighted, replied to Citrasena as follows.

Verse 15

यस्त्वस्य कथित: सत्यो गुणोद्देशस्त्वया मम । त॑ श्रुत्वाव्यथयं पुंसो वृणुयां किमतो<र्जुनम्‌

Vaiśaṃpāyana said: “O king of the Gandharvas, the brief account of Arjuna’s virtues that you have related to me is entirely true. Hearing his praise even from the mouths of others, I am moved with anxious concern for that man. Therefore, what more is there for me to choose in Arjuna beyond this?”

Verse 16

महेन्द्रस्य नियोगेन त्वत्त: सम्प्रणयेन च । तस्य चाहं गुणौघेन फाल्गुने जातमन्मथा । गच्छ त्वं हि यथाकाममागमिष्याम्यहं सुखम्‌

Vaiśampāyana said: “By Mahendra’s command, by your affectionate mediation, and by the flood of Phālguna’s virtues, desire has arisen in me for him. Therefore go now as you please; I shall come to him in due course, at my own will, and in comfort.”

Verse 45

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि इन्द्रलोकाभिगमनपर्वणि चित्रसेनोर्वशीसंवादे पज्चचत्वारिंशो5 ध्याय:

Thus, in the Śrī Mahābhārata, within the Vana Parva, in the section concerning the journey to Indra’s world, the dialogue between Citraseṇa and Urvaśī concludes; this is the forty-fifth chapter. The colophon marks the formal close of the episode, signaling a transition in the narrative from the completed exchange to what follows, and reminding the listener that the text is carefully organized into parvans and sub-sections to frame its moral and narrative progression.