Adhyaya 308
Chapter Arc: वैशम्पायन जनमेजय को बताते हैं कि कैसे किशोरी पृथाः (कुन्ती) के आश्रम-जीवन में एक तपस्वी ब्राह्मण का आगमन हुआ—जो कभी प्रातः, कभी सायं, कभी रात्रि में अतिथि बनकर आता और सेवा की परीक्षा लेता। → ब्राह्मण के अनियमित आगमन के बावजूद कुन्ती हर समय भक्ष्य-भोज्य, शय्या-आसन और सत्कार में दिन-प्रतिदिन वृद्धि करती जाती है; उधर कुन्तिभोज प्रातः-सायं पूछते रहते हैं—क्या ब्राह्मण सेवा से संतुष्ट है?—क्योंकि अतिथि-सेवा में तनिक भी त्रुटि कुल-धर्म पर कलंक बन सकती है। → एक वर्ष पूर्ण होने पर, जप-तप में श्रेष्ठ वह द्विज कुन्ती के सौहृद और निर्दोष आचरण से प्रसन्न होकर उसे अथर्वशिरस्-श्रुत ‘मन्त्रग्राम’ का उपदेश देता है—सेवा का प्रतिफल अब वरदान बनकर उतरता है। → मन्त्र-प्राप्ति के क्षण में ब्राह्मण अंतर्हित हो जाता है; यह अद्भुत दृश्य देखकर राजा विस्मय से भर उठते हैं और पृथाः का विशेष सम्मान करते हैं—कुन्ती की सेवा-साधना सिद्ध मानी जाती है। → मन्त्र हाथ में आते ही भविष्य का द्वार खुलता है—यह दिव्य विद्या कुन्ती के जीवन और वंश-भाग्य को किस प्रकार मोड़ेगी?
Shlokas
Verse 1
अपना स२ (0 अवज असल पञ्चाधिकत्रिशततमोब< ध्याय: कुन्तीकी सेवासे संतुष्ट होकर तपस्वी ब्राह्मणका उसको मन्त्रका उपदेश देना वैशम्पायन उवाच सा तु कन्या महाराज ब्राह्मुणं संशितव्रतम् । तोषयामास शुद्धेन मनसा संशितव्रता
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ, ນາງກະສິດາ ພຣຶຖາ (ກຸນຕີ) ຜູ້ມັ່ນຄົງໃນວິນັຍແລະວຣະຕະ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ພຣາຫມັນຜູ້ຖືວຣະຕະຢ່າງແນ່ນອນນັ້ນ ພໍໃຈດ້ວຍການຮັບໃຊ້ ແລະ ດ້ວຍໃຈອັນບໍລິສຸດ.
Verse 2
प्रातरेष्याम्यथेत्युक्त्वा कदाचिद् द्विजसत्तम: | तत आयाति राजेन्द्र सायं रात्रावथो पुन:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ບາງຄັ້ງ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດນັ້ນ ອອກໄປໂດຍກ່າວວ່າ ‘ຂ້າຈະກັບມາຕອນເຊົ້າ’। ແຕ່ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ລາວກັບມາແຕ່ຕອນແລງ—ຫຼືກະທັ້ງຫຼັງຈາກຄືນຜ່ານໄປດົນແລ້ວ»។
Verse 3
तं च सर्वासु वेलासु भक्ष्यभोज्यप्रतिश्रयै: । पूजयामास सा कन्या वर्धमानैस्तु सर्वदा
ແລະໃນທຸກເວລາ ນາງກະທັດນັ້ນໄດ້ຖວາຍການນັບຖືລາວ ດ້ວຍອາຫານແລະນ້ຳດື່ມ ພ້ອມທີ່ພັກແລະການຕ້ອນຮັບ—ໂດຍເພີ່ມພູນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ມື້ຕໍ່ມື້ ເກີນກວ່າທີ່ເຄີຍໃຫ້ມາກ່ອນ।
Verse 4
अन्नादिसमुदाचार: शय्यासनकृतस्तथा । दिवसे दिवसे तस्य वर्धते न तु हीयते
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພິທີຕ້ອນຮັບປະຈຳວັນ—ເລີ່ມຈາກການຖວາຍອາຫານ—ແລະການຈັດເຕຽງກັບບ່ອນນັ່ງໃຫ້ພຣາຫມັນນັ້ນ ບໍ່ເຄີຍຫຼຸດລົງເລີຍ; ກັບກັນ ມື້ຕໍ່ມື້ ການເຄົາລົບທີ່ມອບໃຫ້ລາວ ຍິ່ງເພີ່ມພູນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ।
Verse 5
निर्भ्सनापवादैश्व तथैवाप्रियया गिरा । ब्राह्मणस्य पृथा राजन् न चकाराप्रियं तदा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ແມ່ນແທ້ວ່າພຣາຫມັນນັ້ນ ບາງຄັ້ງກໍຕຳໜິນາງ, ບາງຄັ້ງກໍກ່າວຫາ, ແລະມັກເວົ້າຄຳຫຍາບຄາຍບໍ່ນ່າຟັງ; ແຕ່ພຣຶຖາ (ກຸນຕີ) ກໍບໍ່ເຄີຍຕອບໂຕ້ດ້ວຍຄວາມບໍ່ເມດຕາຕໍ່ລາວເລີຍ»។
Verse 6
व्यस्ते काले पुनश्चैति न चैति बहुशो द्विज: । सुदुर्लभमपि हान्नं दीयतामिति सोडब्रवीत्
ພຣາຫມັນນັ້ນ ບາງຄັ້ງກໍກັບມາໃນເວລາທີ່ບໍ່ເໝາະ, ແລະຫຼາຍຄັ້ງກໍບໍ່ມາເປັນເວລາດົນ. ເມື່ອມາຮອດ ລາວກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງໃຫ້ອາຫານແກ່ຂ້າ»—ແລະກໍຮ້ອງຂໍອາຫານທີ່ຫາໄດ້ຍາກຢ່າງຍິ່ງ.
Verse 7
कृतमेव च तत् सर्व यथा तस्मै न््यवेदयत् । शिष्यवत् पुत्रवच्चैव स्वसृवच्च सुसंयता
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ກຸນຕີ ນຳສິ່ງທັງປວງທີ່ລາວຮ້ອງຂໍ ມາມອບໃຫ້ ດັ່ງກັບໄດ້ຈັດຕຽມໄວ້ກ່ອນແລ້ວ. ດ້ວຍຄວາມສຳລວມຢ່າງຍິ່ງ ນາງຢູ່ໃນການຮັບໃຊ້ລາວຢ່າງສະເໝີ—ເຫມືອນສິດທີ່ນອບນ້ອມ, ເຫມືອນລູກຊາຍຜູ້ຮັກໜ້າທີ່, ແລະເຫມືອນນ້ອງສາວຜູ້ເຄົາລົບລະມັດລະວັງ—ເປັນແບບຢ່າງແຫ່ງຄວາມຈົ່ງຮັກພັກດີມີວິໄນ ແລະຄວາມສົມຄວນໃນການປະພຶດ.
Verse 8
यथोपजोष॑ राजेन्द्र द्विजातिप्रवरस्यथ सा | प्रीतिमुत्पादयामास कन्यारत्नमनिन्दिता,राजेन्द्र! उस अनिन्द्य कन्यारत्न कुन्तीने उन श्रेष्ठ ब्राह्यणको उनकी रुचिके अनुसार सेवा करके अत्यन्त प्रसन्न कर लिया
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ! ກຸນຕີ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ເປັນເພັດແຫ່ງກັນຍາທັງປວງ ໄດ້ຮັບໃຊ້ພຣາຫມະນຜູ້ສູງສຸດໃນພວກທະວິຊະ ຕາມທີ່ລາວພໍໃຈ ແລະດ້ວຍນັ້ນ ນາງໄດ້ຊະນະຄວາມພໍໃຈອັນເລິກຊຶ້ງຂອງລາວ.”
Verse 9
तस्यास्तु शीलवृत्तेन तुतोष द्विजसत्तम: । अवधानेन भूयो<स्या: परं यत्नमथाकरोत्,उसके शील, सदाचार तथा सावधानीसे उन द्विजश्रेष्ठको बड़ा संतोष हुआ। उन्होंने कुन्तीका हित करनेका पूरा प्रयत्न किया
ດ້ວຍຄຸນທຳ ແລະການປະພຶດຂອງນາງ ພຣາຫມະນຜູ້ປະເສີດໃນພວກທະວິຊະ ກໍພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງ. ແລະເມື່ອເຫັນຄວາມລະມັດລະວັງຂອງນາງ ລາວຈຶ່ງພາກພຽນຫນັກຂຶ້ນອີກ ທຸ່ມເທທຸກຢ່າງເພື່ອປະໂຫຍດແລະສຸກຂອງນາງ.
Verse 10
तां प्रभाते च सायं च पिता पप्रच्छ भारत । अपि तुष्यति ते पुत्रि ब्राह्मण: परिचर्यया,जनमेजय! पिता कुन्तिभोज प्रतिदिन प्रातःकाल और सायंकालमें पूछते थे--“बेटी! तुम्हारी सेवासे ब्राह्मणको संतोष तो है न?”
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພະຣາຊະຕະກູນພາຣະຕະ! ພໍ່ຂອງນາງ ຖາມນາງທຸກມື້ ທັງຍາມເຊົ້າແລະຍາມແລງວ່າ: “ລູກສາວເອີຍ, ພຣາຫມະນພໍໃຈກັບການຮັບໃຊ້ຂອງເຈົ້າແທ້ບໍ?”
Verse 11
त॑ं सा परममित्येव प्रत्युवाच यशस्विनी । ततः प्रीतिमवापाग्रयां कुन्तिभोजो महामना:,वह यशस्विनी कन्या उन्हें उत्तर देती--'हाँ पिताजी! वे बहुत प्रसन्न हैं।।
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ກັນຍາຜູ້ມີກຽດນັ້ນ ຕອບກັບວ່າ: “ແມ່ນແລ້ວ ພໍ່ເຈົ້າ—ລາວພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງ.” ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳນັ້ນ ກຸນຕິໂພຊະ ຜູ້ໃຈກວ້າງ ກໍໄດ້ຮັບຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງສູງສຸດ.
Verse 12
ततः संवत्सरे पूर्णो यदासौ जपतां वर: । नापश्यद् दुष्कृतं किंचित् पृथाया: सौहृदे रत:
ຕໍ່ມາ ເມື່ອຄົບຮອບໜຶ່ງປີແລ້ວ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ອຸທິດຕົນໃນການສວດມົນແລະພາວະນາ—ຜູ້ມີໃຈຕັ້ງໝັ້ນໃນມິດຕະພາບ ແລະຄວາມເມດຕາຕໍ່ ປຣິຖາ (ກຸນຕີ)—ກໍບໍ່ເຫັນຄວາມຜິດ ຫຼືການກະທຳຊົ່ວແມ່ນແຕ່ນ້ອຍໃນນາງເລີຍ.
Verse 13
ततः प्रीतमना भूत्वा स एनां ब्राह्मणो5ब्रवीत् । प्रीतो5स्मि परमं भद्रे परिचारेण ते शुभे
ຕໍ່ມາ ເມື່ອໃຈເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິ ພຣາຫມັນນັ້ນກໍເວົ້າກັບນາງວ່າ: “ແມ່ຍິງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງ—ການປະຄອງຮັບໃຊ້ອັນດີງາມຂອງເຈົ້າໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຊື່ນບານ.”
Verse 14
वरान् वृणीष्व कल्याणि दुरापात् मानुषैरिह | यैस्त्वं सीमन्तिनी: सर्वा यशसाभिभविष्यसि
ໄວສັມປາຍະນະກ່າວວ່າ: “ແມ່ຍິງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຈົ່ງເລືອກພອນຂອງເຈົ້າ—ພອນທີ່ມະນຸດໃນໂລກນີ້ຍາກຈະໄດ້—ໂດຍພອນນັ້ນ ເຈົ້າຈະເຫນືອກວ່າສະຕຣີຜູ້ສູງສົງທັງປວງ ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງຊື່ສຽງຂອງເຈົ້າ.”
Verse 15
तदनन्तर जब एक वर्ष पूरा हो गया और पृथाके प्रति वात्सल्य स्नेह रखनेवाले जपकर्ताआओंमें श्रेष्ठ ब्राह्मण दुर्वासाजीने उसकी सेवामें कोई त्रुटि नहीं देखी
ໄວສັມປາຍະນະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຄົບຮອບໜຶ່ງປີແລ້ວ ພຣາຫມັນດຸຣວາສາ—ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ຖືຕົນພາວະນາຈະປະ (japa) ແລະມີໃຈເມດຕາຕໍ່ ປຣິຖາ (ກຸນຕີ)—ບໍ່ເຫັນຄວາມຜິດໃດໆໃນການຮັບໃຊ້ຂອງນາງ. ດ້ວຍໃຈຊື່ນບານ ທ່ານຈຶ່ງເວົ້າກັບນາງວ່າ: “ແມ່ຍິງຜູ້ສູງສົງ! ຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງກັບການປະຄອງຮັບໃຊ້ຂອງເຈົ້າ. ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຜູ້ດີງາມ—ຈົ່ງຂໍພອນຈາກຂ້າພະເຈົ້າ ພອນທີ່ຫາຍາກສຳລັບຄົນອື່ນໆໃນໂລກນີ້; ໂດຍພອນນັ້ນ ເຈົ້າຈະຊະນະຄວາມງາມທັງປວງໃນໂລກ ດ້ວຍຊື່ສຽງອັນດີຂອງເຈົ້າ.” ກຸນຕີກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ຮູ້ເວດະ! ຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງຂອງຂ້າພະເຈົ້າສຳເລັດແລ້ວ ເພາະທັງທ່ານແລະບິດາຂອງຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈໃນຂ້າພະເຈົ້າ. ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ! ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຂໍພອນໃດໆ.”
Verse 16
ब्राह्मण उवाच यदि नेच्छसि मत्तस्त्वं वरं भद्गे शुचिस्मिते । इमं मन्त्र गृहाण त्वमाह्वानाय दिवौकसाम्
ພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: “ແມ່ຍິງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຜູ້ຍິ້ມຢ່າງບໍລິສຸດ, ຖ້າເຈົ້າບໍ່ປາດຖະໜາຮັບພອນຈາກຂ້າພະເຈົ້າ, ຢ່າງນ້ອຍຈົ່ງຮັບມົນຕຣານີ້ໄວ້—ເພື່ອເອີ້ນເຊີນເທວະດາທັງປວງ.”
Verse 17
य॑ य॑ देवं त्वमेतेन मन्त्रेणावाहयिष्यसि । तेन तेन वशे भद्रे स्थातव्यं ते भविष्यति,भद्रे! तुम इस मन्त्रके द्वारा जिस-जिस देवताका आवाहन करोगी वह-वह तुम्हारे अधीन हो जानेके लिये बाध्य होगा
ພຣະພຣາຫມັນເວົ້າວ່າ: «ໂອ ນາງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ເຈົ້າເຊີນເທວະດາອົງໃດດ້ວຍມັນຕຣານີ້, ເທວະດາອົງນັ້ນໆ ຈະຖືກບັງຄັບໃຫ້ຢູ່ໃນອໍານາດຂອງເຈົ້າ ແລະຢູ່ຕາມພຣະປະສົງຂອງເຈົ້າ».
Verse 18
अकामो वा सकामो वा स समेष्यति ते वशे । विबुधो मन्त्रसंशान्तो भवेद् भृत्य इवानत:
ຈະເປັນຜູ້ບໍ່ມີຕັນຫາ ຫຼືຜູ້ມີຕັນຫາກໍຕາມ, ເທວະດາຜູ້ສະຫວັນນັ້ນຈະມາຢູ່ໃນອໍານາດຂອງເຈົ້າ. ດ້ວຍພະລັງຂອງມັນຕຣາ ຈິດໃຈຂອງລາວຈະສົງບົບ ແລະຈະເປັນດັ່ງຂ້າຮັບໃຊ້ຜູ້ຖ່ອມຕົນ—ກົ້ມຫົວ ເຊື່ອຟັງ—ເຂົ້າມາຫາເຈົ້າດ້ວຍຄວາມນອບນ້ອມ.
Verse 19
वैशम्पायन उवाच न शशाक द्वितीयं सा प्रत्याख्यातुमनिन्दिता । त॑ं वै द्विजातिप्रवरं तदा शापभयान्नूप
ໄວສັມປາຍະນະເວົ້າວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣຶຖາຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ບໍ່ອາດປະຕິເສດເຂົາເປັນຄັ້ງທີສອງໄດ້; ເພາະໃນຂະນະນັ້ນນາງຢ້ານຄໍາສາບຂອງພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດນັ້ນ».
Verse 20
ततस्तामनवद्याड़ीं ग्राहयामास स द्विज: । मन्त्रग्रामं तदा राजन्नथर्वशिरसि श्रुतम्,राजन! तब ब्राह्मणने निर्दोष अंगोंवाली कुन्तीको उस मन्त्रसमूहका उपदेश दिया जो अथर्ववेदीय उपनिषदमें प्रसिद्ध है
ແລ້ວພຣາຫມັນນັ້ນໄດ້ສອນກຸນຕີ—ນາງຜູ້ມີອະວະຍະວະບໍ່ມີມົນທິນ—ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໃຫ້ຮຽນຮູ້ບົດມັນຕຣາເປັນກຸ່ມ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຍິນມາໃນອັຖະຣະວະສິຣະ.
Verse 21
त॑ प्रदाय तु राजेन्द्र कुन्तिभोजमुवाच ह । उषितो5स्मि सुखं राजन् कन्यया परितोषित:
ໄວສັມປາຍະນະເວົ້າວ່າ: ຫຼັງຈາກມອບມັນຕຣາໃຫ້ນາງແລ້ວ, ພຣາຫມັນໄດ້ກ່າວກັບພຣະຣາຊາກຸນຕິໂພຊະວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຢູ່ໃນເຮືອນຂອງພຣະອົງຢ່າງສຸກສະບາຍ, ພໍໃຈແລະໄດ້ຮັບການນັບຖື ໂດຍການຮັບໃຊ້ອັນອຸທິດຂອງພຣະທິດາຂອງພຣະອົງ».
Verse 22
तव गेहेषु विहित: सदा सुप्रतिपूजित: । साधयिष्यामहे तावदित्युक्त्वान्तरधीयत
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າໄດ້ພັກອາໄສໃນເຮືອນຂອງພຣະອົງ ແລະໄດ້ຮັບການນັບຖືບູຊາຢ່າງສູງສຸດເສມອ ຈຶ່ງຢູ່ຢ່າງພໍໃຈ. ບັດນີ້ ເພື່ອໃຫ້ກິດຂອງພວກເຮົາສຳເລັດ ພວກເຮົາຈະເດີນທາງໄປ» ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ! ພຣາຫມັນນັ້ນກໍຫາຍວັບໄປຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ.
Verse 23
सतुराजा द्विजं दृष्टवा तत्रैवान्तर्हितं तदा । बभूव विस्मयाविष्ट: पृथां च समपूजयत्,ब्राह्मगको अन्तर्हित हुआ देख उस समय राजाको बड़ा विस्मय हुआ और उन्होंने अपनी पुत्री कुन्तीका विशेष आदर-सत्कार किया
ເມື່ອກະສັດເຫັນພຣາຫມັນນັ້ນຫາຍວັບໄປຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນຂະນະນັ້ນ ກໍຕົກຢູ່ໃນຄວາມພິສົດອັນໃຫຍ່. ແລ້ວພຣະອົງກໍໃຫ້ການນັບຖືບູຊາແກ່ ພຣິຖາ (ກຸນຕີ) ຢ່າງພິເສດ.
Verse 304
इस प्रकार श्रीमह्ाभारत वनप्वके अन्तर्गत कुण्डलाहरणपर्वमें कुन्तीके द्वारा ब्राह्मणकी परिचर्याविषयक तीन सौ चारवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກວະນະປະຣະວະ ໃນຕອນ «ກຸນດະລາຫະຣະນະ» ບົດທີ 304 ກໍສິ້ນສຸດລົງ—ທີ່ນັ້ນ ກຸນຕີໄດ້ກ່າວເຖິງວິທີອັນຖືກຕ້ອງໃນການປະຄອງຮັບໃຊ້ພຣາຫມັນ.
Verse 305
इति श्रीमहा भारते वनपर्वणि कुण्डलाहरणपर्वणि पृथाया मन्त्रप्राप्तौ पज्चाधिकत्रिशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກວະນະປະຣະວະ ໃນຕອນ «ກຸນດະລາຫະຣະນະ» ໃນເຫດການທີ່ ພຣິຖາ (ກຸນຕີ) ໄດ້ຮັບມັນຕຣາອັນສັກສິດ ບົດທີ 305 ກໍສິ້ນສຸດລົງ.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.