Adhyaya 268
अङ्गददूतवाक्यं लङ्काप्राकारभेदनं च (Angada’s Embassy and the Breach of Laṅkā’s Ramparts)
Upa-parva: Rāmopākhyāna (The Rāma Narrative as an Exemplum)
Mārkaṇḍeya describes the operational setting: Rāma encamps his forces in a resource-rich forest while Rāvaṇa institutes fortified preparations in Laṅkā, detailing engineered defenses—deep moats with aquatic threats, multiple perimeter trenches, reinforced walls and gate-structures, and projectile engines. Aṅgada approaches the gate as an envoy, enters the hostile court-space amid large assemblies, and delivers Rāma’s message: restitution of Jānakī (Sītā), critique of misrule and prior abuses, and a warning that continued wrongdoing will culminate in punitive consequences. Rāvaṇa reacts with anger; attendants attempt to seize Aṅgada, who escapes by forceful movement and returns to report. Thereafter, coordinated action begins: the vānaras press the fortifications, damage pillars and devices, and a mixed engagement unfolds near the ramparts. Rāma and Lakṣmaṇa are portrayed directing targeted strikes against defenders in strong positions. After a successful, advantage-gaining clash, a tactical withdrawal is ordered, indicating disciplined command-and-control rather than uncontrolled pursuit.
Chapter Arc: वैशम्पायन जनमेजय को स्मरण कराते हैं कि कोटिकास्य-आश्रम में द्रौपदी के साथ जिन-जिस राजाओं की भेंट और वार्ता हुई, उनमें एक प्रसंग विशेष उभरता है—सौवीर-नरेश जयद्रथ का आगमन और उसकी दृष्टि का डगमगाना। → कोटिकास्य की बातें सुनकर जयद्रथ शैब्य से द्रौपदी के विषय में पूछता है—उसकी अनुपम शोभा, स्त्रियों में प्रधानता, और यह कि ऐसा सौंदर्य देखकर मन कैसे न मोहित हो। वह द्रौपदी को देखने की इच्छा प्रकट करता है। शैब्य/कोटिकास्य उसे आश्रम की ओर ले जाते हैं; जयद्रथ अपने छह भाइयों सहित सातवाँ बनकर पवित्र आश्रम में प्रवेश करता है, पर भीतर कामना और अधिकार-बोध की छाया बढ़ती जाती है। → आश्रम में जयद्रथ द्रौपदी से संवाद करता है; द्रौपदी उसे अतिथि-धर्म के अनुसार पाद्य-आसन आदि देने को कहती/व्यवस्थित करती है, पर साथ ही स्पष्ट करती है कि वह पाण्डवों की पत्नी है। जब जयद्रथ अपनी इच्छा/प्रलोभन को न्यायोचित ठहराने लगता है, द्रौपदी कठोर वाणी में उसे रोकती है—‘महाबाहो, ऐसा मत कहो; यह न्याय्य नहीं; तुम बुद्धि से नहीं समझ रहे। तुम पाण्डवों और धृतराष्ट्रों की कनिष्ठ बहन दुःशला के पति हो—राजकुलोद्वह होकर पर-स्त्री पर दृष्टि कैसे?’ → द्रौपदी का प्रतिवाद जयद्रथ के प्रस्ताव/दुराशय को धर्म-आधारित सीमा में बाँध देता है—वह उसे उसके कुल, संबंध और मर्यादा का स्मरण कराकर अतिथि-धर्म और स्त्री-धर्म दोनों की रक्षा करती है। संवाद में द्रौपदी की निर्भीकता और नीति-प्रज्ञा स्थापित होती है। → जयद्रथ का मन अभी भी मोहित है; द्रौपदी की फटकार के बाद भी उसके भीतर का अहं और काम शांत होगा या वह मर्यादा तोड़ेगा—यह तनाव अगले प्रसंग की ओर धकेलता है।
Shlokas
Verse 1
वैशम्पायनजी कहते हैं--भारत! पूर्वोक्त प्रकारसे रथपर बैठे हुए उन सब राजाओंके पास जाकर कोटिकास्थने द्रौपदीके साथ उसकी जो-जो बातें हुई थीं
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພາຣະຕະ! ໂກຕິກາສຖະ ໄດ້ໄປຫາບັນດາກະສັດທີ່ນັ່ງຢູ່ເທິງລົດສົງຄາມຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ ແລະໄດ້ເລົ່າທຸກຖ້ອຍຄຳທີ່ຕົນໄດ້ສົນທະນາກັບດຣົບະດີໃຫ້ພວກເຂົາຟັງ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສຣີ ມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ «ວະນະປະຣະວະ» ພາຍໃນຕອນ «ດຣົບະດີຖືກລັກພາ» ບົດທີ 267 ວ່າດ້ວຍບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ຈະຍະດຣະຖະ ແລະ ດຣົບະດີ ກໍສິ້ນສຸດລົງ. ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍສຽງທີ່ສັ່ນໄຫວເນື່ອງຈາກຄວາມໂກດແຄ້ນແລະອາລົມຮຸນແຮງ ດວງຕາແດງ ຄິ້ວທັງກົດລົງແລະຍົກຂຶ້ນສະຫຼັບກັນ ໃບໜ້າສັ່ນພິບພິບ—ບຸດຣີຂອງດຣຸປະດະ ໄດ້ກ່າວຂຶ້ນອີກຄັ້ງຕໍ່ກະສັດແຫ່ງແດນນັກຮົບກ້າຫານນັ້ນ.
Verse 2
कोटिकास्यवच: श्रुत्वा शैब्यं सौवीरको<ब्रवीत् । यदा वाचं व्याहरन्त्यामस्यां मे रमते मनः
ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງໂກຕິກາສຍະ ກະສັດແຫ່ງສະວີຣະ ກໍກ່າວຕໍ່ໄຊບຍະວ່າ: «ເມື່ອໃດກໍຕາມທີ່ນາງເວົ້າແບບນີ້ ໃຈຂ້ອຍກໍຊື່ນຊົມຍິນດີໃນຖ້ອຍຄຳຂອງນາງ»។
Verse 3
सीमन्तिनीनां मुख्यायां विनिवृत्त: कथं भवान् । एतां दृष्ट्वा स्त्रियो मेडन्या यथा शाखामृगस्त्रिय:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງຫັນກັບຈາກນາງຜູ້ເປັນຍອດໃນບັນດາສະຕຣີ? ເມື່ອເຫັນນາງ ສະຕຣີແຫ່ງແດນເມດາ ກໍຖືກກະຕຸ້ນໃຈ ແລະຖືກດຶງໃຫ້ຕາມນາງ—ເຫມືອນແມ່ກວາງຜູ້ອາໄສຢູ່ຕາມກິ່ງໄມ້».
Verse 4
प्रतिभान्ति महाबाहो सत्यमेतद् ब्रवीमि ते । दर्शनादेव हि मनस्तया मे5पहतं भूशम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ, ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ປາກົດແຈ້ງໃນສາຍຕາຂ້ອຍ; ຂ້ອຍກ່າວຄວາມຈິງແກ່ທ່ານ. ແທ້ຈິງ ຕັ້ງແຕ່ຂ້ອຍເຫັນນາງແຕ່ຄັ້ງທໍາອິດ ໃຈຂ້ອຍກໍຖືກກະທົບ ແລະຖືກຄອບງໍາຢ່າງໝົດສິ້ນ».
Verse 5
तां समाचक्ष्व कल्याणीं यदि स्याच्छैब्य मानुषी । कोटिकास्यकी बात सुनकर सौवीरनरेश जयद्रथने उससे कहा--“शैब्य! सुन्दरियोंमें सर्वश्रेष्ठ वह युवती जब तुमसे बातचीत कर रही थी
ໂກຕິກະ ກ່າວວ່າ: «ນາງນີ້ແທ້ແມ່ນ ດຣໍປະດີ—ກຣິສນາ, ພຣະທິດາຜູ້ມີກຽດຊື່. ເມື່ອໄດ້ພົບນາງແລ້ວ, ໂອ ພຣະຣາຊາແຫ່ງສາວີຣະ, ຈົ່ງເດີນທາງຕໍ່ໄປ ໂດຍຫັນໜ້າໄປທາງສາວີຣະ».
Verse 6
पज्चानां पाण्डुपुत्राणां महिषी सम्मता भृशम् | सर्वेषां चैव पार्थानां प्रिया बहुमता सती
ນາງໄດ້ຮັບການນັບຖືຢ່າງສູງສຸດ ເປັນມະຫິສີຫຼັກຂອງບຸດທັງຫ້າຂອງປານດຸ; ແລະໃນບັນດາປາຣຖະທັງປວງ ນາງເປັນທີ່ຮັກ ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງສູງ ແລະນັບຖືວ່າເປັນສະຕຣີຜູ້ມີສິນທຳ.
Verse 7
वैशग्पायन उवाच एवमुक्त: प्रत्युवाच पश्यामि द्रौपदीमिति
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ລາວຈຶ່ງຕອບກັບວ່າ: «ຂ້ອຍເຫັນ ດຣໍປະດີ».
Verse 8
स प्रविश्याश्रम॑ पुण्यं सिंहगोष्ठ वको यथा
ເຂົາໄດ້ເຂົ້າໄປໃນອາສຣົມອັນສັກສິດນັ້ນ ດັ່ງໝາປ່າລອຍເຂົ້າໄປໃນຖ້ຳສິງ ແລ້ວກ່າວກັບ ດຣາວປະດີ ດ້ວຍຄຳສຸພາບອັນເປັນການສະແດງຫຼອກລວງວ່າ: «ໂອ ນາງຜູ້ມີສະໂພກງາມ, ເຈົ້າສະບາຍດີບໍ? ສາມີຂອງເຈົ້າທັງຫຼາຍປອດໄພ ແລະ ບໍ່ມີໂລກໄພບໍ? ແລະນອກຈາກນັ້ນ ຜູ້ທີ່ເຈົ້າປາຖະໜາໃຫ້ພົບພາຢ່າງປອດໄພ ທຸກຄົນລ້ວນມີສຸຂະພາບດີບໍ?»
Verse 9
आत्मना सप्तम: कृष्णामिदं वचनमत्रवीत् । कुशल ते वरारोहे भर्तारस्ते5प्यनामया:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວຜູ້ທີ່ເປັນຄົນທີເຈັດ (ເວົ້າໃນນາມຂອງຕົນ) ໄດ້ກ່າວກັບ ກຣິສນາ ດ້ວຍຄຳນີ້ວ່າ: «ໂອ ນາງຜູ້ມີສະໂພກງາມ, ເຈົ້າສະບາຍດີບໍ? ແລະສາມີຂອງເຈົ້າທັງຫຼາຍກໍປອດໄພ ແລະ ບໍ່ມີໂລກໄພບໍ?»
Verse 10
द्रौपहुुवाच अपि ते कुशलं राजन् राष्ट्र कोशे बले तथा
ດຣາວປະດີ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣະອົງສະບາຍດີບໍ? ແລະໃນອານາຈັກຂອງພຣະອົງ—ທັງຄັງສົມບັດ ແລະ ກຳລັງທະຫານ—ລ້ວນດີພ້ອມບໍ?»
Verse 11
कच्चिदेक: शिबीनाब्यान् सौवीरान् सह सिन्धुभि: । अनुतिष्ठसि धर्मेण ये चान्ये विजितास्त्वया
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າຍືນຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງ ແລະ ມີໃຈດຽວບໍ່ແຕກແຍກ ໃນການປົກຄອງຕາມທຳມະ ຊາວຊິບີ, ຊາວສາວີຣະ ພ້ອມດ້ວຍຊາວສິນດຸ ແລະ ດິນແດນອື່ນໆທີ່ເຈົ້າໄດ້ພິຊິດມາ ຢູ່ຫຼືບໍ?»
Verse 12
कौरव्य: कुशली राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर: । अहं च भ्रातरश्नास्य यांश्वान्यान् परिपृच्छसि
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ສືບສາຍກຸຣຸ, ພຣະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣະ ບຸດຂອງ ກຸນຕີ ສະບາຍດີ. ຂ້ອຍເອງ ແລະ ພີ່ນ້ອງຂອງພຣະອົງ, ພ້ອມທັງຜູ້ອື່ນໆທີ່ເຈົ້າຖາມເຖິງ, ລ້ວນປອດໄພດີ»
Verse 13
जयद्रथ उवाच एहि मे रथमारोह सुखमाप्न॒हि केवलम्
ຊະຍະດຣະຖະ ກ່າວວ່າ: «ມາເຖີດ—ຂຶ້ນລົດສົງຄາມຂອງຂ້າ. ເຮັດແນວນັ້ນແລ້ວ ເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກສະບາຍແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມລໍາບາກ»។
Verse 14
गतश्रीकांक्ष्युतान् राज्यात् कृपणान् गतचेतस: । अरण्यवासिन: पार्थान् नानुरोदधुं त्वमहसि
ຊະຍະດຣະຖະ ກ່າວວ່າ: «ເຈົ້າບໍ່ຄວນໄປອ້ອນວອນພາຣຖະເຫຼົ່ານັ້ນ—ຜູ້ຊາຍທີ່ສິຣີສົມບັດຫຼຸດຫາຍ ຖືກຂັບອອກຈາກອານາຈັກ ກາຍເປັນຜູ້ທຸກຍາກ ແລະຫົວໃຈຫມົດກໍາລັງ ບັດນີ້ຢູ່ໃນປ່າ»។
Verse 15
नैव प्राज्ञा गतश्रीकं भर्तारमुपयुञ्जते । युञ्जानमनुयुञ्जीत न श्रिय: संक्षये वसेत्
ຊະຍະດຣະຖະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ຍິງຜູ້ມີປັນຍາ ບໍ່ຜູກພັນກັບຜົວທີ່ສິຣີສົມບັດໄດ້ຈາກໄປແລ້ວ. ນາງຄວນເຂົ້າຮ່ວມກັບຜູ້ທີ່ກໍາລັງພາກພຽນ; ບໍ່ຄວນຢູ່ບ່ອນທີ່ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງກໍາລັງສູນສິ້ນ»។
Verse 16
जयद्रथने कहा--आओ चलो
ຊະຍະດຣະຖະ ກ່າວວ່າ: «ມາເຖີດ—ຂຶ້ນລົດສົງຄາມຂອງຂ້າ ແລະເສບສຸກອັນບໍ່ຂາດສາຍ. ບັດນີ້ພວກປານດະວະບໍ່ມີຊັບສິນແລ້ວ; ອານາຈັກຖືກຍຶດໄປ ແລະພວກເຂົາກໍກາຍເປັນຜູ້ທຸກຍາກ ໃຈຫມົດກໍາລັງ. ບໍ່ສົມຄວນທີ່ເຈົ້າຈະຕາມຫຼັງລູກຊາຍຂອງກຸນຕີເຫຼົ່ານີ້ ຜູ້ຢູ່ປ່າ. ແມ່ຍິງຜູ້ມີປັນຍາ—ລາວອ້າງ—ບໍ່ຮັບໃຊ້ຜົວທີ່ຂັດສົນ: ຄວນຢູ່ກັບນາຍກໍ່ຕໍ່ເມື່ອລັກສະມີຍັງສະຖິດກັບລາວ; ເມື່ອຄວາມຮຸ່ງເຮືອງພັງທະລາຍ ກໍຢ່າຢູ່ທີ່ນັ້ນເລີຍ. ບຸດຂອງປານດຸ—ລາວເພີ່ມ—ຖືກພາກອອກຈາກສິຣີຫຼວງແລະອໍານາດມາຫຼາຍປີແລ້ວ; ບໍ່ຈໍາເປັນໃຫ້ເຈົ້າທົນທຸກເພາະຄວາມພັກດີຕໍ່ພວກເຂົາ»។
Verse 17
भार्या मे भव सुश्रोणि त्यजैनान् सुखमाप्न॒हि । अखिलान् सिन्धुसौवीरानाप्ठुहि त्वं मया सह
ຊະຍະດຣະຖະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງເປັນເມຍຂອງຂ້າ ໂອ ນາງຜູ້ມີສະໂພກງາມ. ຈົ່ງລະທິ້ງພວກປານດະວະເຫຼົ່ານີ້ ແລະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ. ໂອ ນາງຜູ້ງາມ, ຢູ່ກັບຂ້າແລ້ວ ເຈົ້າຈະໄດ້ຄອບຄອງອານາຈັກທັງໝົດແຫ່ງສິນດຸ ແລະ ສາວີຣະ ແລະສະເຫຼີມສຸກໃນຐານະພຣະຣາຊິນີ»។
Verse 18
वैशम्पायन उवाच इत्युक्ता सिन्धुराजेन वाक््यं हृदयकम्पनम् | कृष्णा तस्मादपाक्रामद् देशात् सभ्रुकुटीमुखी
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອນາງໄດ້ຍິນຄໍາຂອງກະສັດແຫ່ງສິນທຸ ອັນເຮັດໃຫ້ໃຈສັ່ນຫວາດ, ກຣິສນາ (ດຣອບະດີ) ກໍຖອນຕົວອອກຈາກບ່ອນນັ້ນ. ໃບໜ້ານາງແຂງຕຶງດ້ວຍຄວາມໂກດ, ຄິ້ວກໍຂົມຂຶ້ນ—ເປັນເຄື່ອງຊີ້ວ່ານາງຮູ້ທັນການຫຍາບຄາຍ ແລະອັນຕະລາຍຕໍ່ທຳມະທີ່ແຝງຢູ່ໃນຄໍານັ້ນ.
Verse 19
अवमत्यास्य तद् वाक्यमाक्षिप्य च सुमध्यमा । मैवमित्यब्रवीत् कृष्णा लज्जस्वेति च सैन्धव
ນາງຜູ້ມີຮູບງາມກໍດູໝິ່ນຄໍານັ້ນ ແລະຕອບໂຕ້ຢ່າງແຂງກ້າ. ກຣິສນາ ກ່າວວ່າ: “ຢ່າເປັນແບບນັ້ນ! ຢ່າໃຫ້ຄໍາເຊັ່ນນີ້ອອກຈາກປາກອີກ.” ແລະນາງກໍກ່າວຕໍ່ວ່າ: “ໂອ ກະສັດແຫ່ງສາຍນທະວະ, ເຈົ້າຄວນລະອາຍ!”
Verse 20
सा काड्क्षमाणा भर्तृणामुपयातमनिन्दिता । विलोभयामास पर वाक्यैर्वाक्यानि युड्जती
ດຣອບະດີ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ແລະເປັນພັນລະຍາຜູ້ສັດຊື່ ປາຖະໜາໃຫ້ສາມີຂອງນາງມາຮອດໄວ. ດັ່ງນັ້ນນາງຈຶ່ງໂຕ້ຖຽງກັບຊາຍຜູ້ນັ້ນ ຕໍ່ຄໍາກັບຄໍາ ໃຊ້ຖ້ອຍຄໍາຊັກຈູງເພື່ອຖ່ວງເວລາ ແລະກັກເຂົາໄວ້ໃນການສົນທະນາ.
Verse 63
तया समेत्य सौवीर सौवीराभिमुखो व्रज । कोटिक बोला--सौवीरनरेश! यह यशस्विनी राजकुमारी ट्रुपदपुत्री कृष्णा ही है
“ໂອ ກະສັດແຫ່ງສາວີຣະ, ໄປພົບນາງແລ້ວ ຈົ່ງເດີນທາງໄປທາງສາວີຣະ—ເຂົ້າສູ່ແດນຂອງເຈົ້າ.” ຄໍາຊີ້ນໍານີ້ຍ້ຳເຖິງມາລະຍາດອັນຖືກຕ້ອງ: ຄວນໃຫ້ກຽດແກ່ສະຕີຜູ້ມີຄຸນທຳ ແລະເປັນທີ່ນັບຖື—ແລ້ວຈຶ່ງຄ່ອຍເດີນທາງຕໍ່.
Verse 76
पति: सौवीरसिन्धूनां दुष्टभावो जयद्रथ: । वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! कोटिकास्यके ऐसा कहनेपर सौवीर और सिन्धु आदि देशोंके स्वामी जयद्रथने मनमें दुर्भावना लेकर उसे उत्तर दिया--'अच्छा
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໂກຕິກາສະຍະກ່າວດັ່ງນັ້ນ, ຈະຍະດຣະຖະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສາວີຣະ ແລະສິນທຸ ກໍມີໃຈຄິດຮ້າຍ ແລະຕອບກັບດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈອັນຊົ່ວຊ້າວ່າ: “ດີແລ້ວ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະໄປພົບດຣອບະດີເຊັ່ນກັນ.”
Verse 93
येषां कुशलकामासि ते5पि कच्चिदनामया: । उसने अपने छ: भाइयोंके साथ स्वयं सातवाँ बनकर द्रौपदीके पवित्र आश्रममें प्रवेश किया
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ບັນດາຜູ້ທີ່ເຈົ້າຫ່ວງໃຍຫາຄວາມສຸກໃຫ້ນັ້ນ ພວກເຂົາກໍປອດໄພ ແລະ ບໍ່ເຈັບໄຂ້ບໍ?» (ໃນບົດເລື່ອງ ຜູ້ບຸກລຸກເຂົ້າໄປໃນອາສຣົມອັນບໍລິສຸດຂອງ ດຣອຸປະດີ ພ້ອມພີ່ນ້ອງຫົກຄົນ ແລະ ຕົນເອງເປັນຄົນທີເຈັດ ດັ່ງໝາປ່າລອດເຂົ້າຖ້ຳສິງ; ແລ້ວກ່າວກັບນາງດ້ວຍຄວາມສຸພາບປອມ ຖາມເຖິງສຸຂະພາບນາງ ສຸຂະພາບຂອງສາມີໆ ແລະ ຄວາມປອດໄພຂອງຜູ້ອື່ນທີ່ນາງປາດຖະນາໃຫ້ສຸກສະບາຍ.)
Verse 123
पाद्य॑ प्रतिगृहाणेदमासनं च नृपात्मज । मेरे पति कुरुकुलरत्न कुन्तीकुमार राजा युधिष्ठिर सकुशल हैं। मैं
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເຈົ້າຊາຍ, ຂໍໃຫ້ຮັບນ້ຳນີ້ເພື່ອລ້າງຕີນ ແລະ ຮັບອາສນະນີ້. ສາມີຂອງຂ້າ—ຍຸທິສຖິຣະ ກະສັດຜູ້ເກີດຈາກກຸນຕີ, ເພັດແຫ່ງວົງກຸຣຸ—ຢູ່ດີມີສຸກ. ຂ້າເອງ, ພີ່ນ້ອງສີ່ຄົນຂອງລາວ, ແລະ ຜູ້ອື່ນໆທີ່ເຈົ້າຖາມ ລ້ວນສຸກສະບາຍ. ຈົ່ງຮັບນ້ຳນີ້ເພື່ອລ້າງຕີນ ແລະ ນັ່ງເທິງອາສນະນີ້»។
Verse 267
(द्रौपदु॒वाच नैवं वद महाबाहो न्याय्य॑ं त्वं न च बुध्यसे ।।
ຈະຍະດຣະຖະ ກ່າວວ່າ: «ກຣິສນາ (ດຣອຸປະດີ), ເຈົ້າບໍ່ເຂົ້າໃຈທັມຂອງກະສັດ. ພວກນັກປັນຍາກ່າວວ່າ ໃນໂລກນີ້ ຜູ້ຍິງ ແລະ ເພັດພອຍ ເປັນ ‘ຂອງຮ່ວມ’—ເປັນວັດຖຸທີ່ເປີດໃຫ້ຍຶດເອົາ»។
Frequently Asked Questions
The tension lies between diplomatic restraint (honoring envoy procedure and offering a path to restitution) and the necessity of coercive enforcement when the offender rejects norms, escalates hostility, and persists in unlawful possession.
Legitimate action is shown as sequential: articulate the grievance, offer correction, and only then employ organized force—paired with disciplined tactics (reporting, coordination, and withdrawal) rather than impulsive violence.
No explicit phalaśruti appears in the provided chapter unit; its function is primarily exemplum and strategic-ethical narration within Mārkaṇḍeya’s embedded account.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.