Shloka 19
Bhīṣma’s Admonition; Duryodhana’s Rājasūya Aspiration and the Proposal of a Vaiṣṇava-satra
भारत! तदनन्तर दुर्योधनने अपने सहस्रों सेवकोंको आज्ञा दी--'तुमलोग बहुत-से क्रीडामण्डप तैयार करो” ।। ते तथेत्येव कौरव्यमुक्त्वा वचनकारिण: । चिकीर्षन्तस्तदा55क्रीडाञ्जम्मुर्दतवनं सर:,आज्ञाकारी सेवक दुर्योधनसे “तथास्तु'” कहकर क्रीडाभवन बनानेकी इच्छासे द्वैतवनके सरोवरके निकट गये
vaiśampāyana uvāca | te tathety eva kauravya-muktvā vacana-kāriṇaḥ | cikīrṣantas tadā krīḍān jagmur dvaitavanaṁ saraḥ ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກນັ້ນ ທຸຣະໂຍທະນະ ໄດ້ສັ່ງໃຫ້ບໍລິວານນັບພັນຂອງຕົນວ່າ «ຈົ່ງຈັດເຮັດມະນະດົບສຳລັບການຫຼິ້ນສະໜຸກໃຫ້ຫຼາຍໆ»។ ບໍລິວານຜູ້ເຊື່ອຟັງນັ້ນ ຕອບວ່າ «ເປັນຕາມນັ້ນ» ແລ້ວອອກເດີນທາງ ໂດຍມີໃຈຈະຈັດການການບັນເທີງ. ພວກເຂົາໄປຮອດທະເລສາບໃນປ່າດວຍຕະວະນະ ເພື່ອກຽມມະນະດົບພັກຜ່ອນຕາມຄຳສັ່ງ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the power dynamics of kingship: subordinates quickly execute a ruler’s wishes. Ethically, it invites reflection on how obedience can become complicity when commands serve arrogance or provocation rather than self-restraint and dharma.
Duryodhana’s attendants respond ‘tathāstu’ and go to Dvaitavana’s lake to set up arrangements for games/pleasures—preparing pavilions and amusements as part of the unfolding encounter in the forest setting.