Adhyaya 22
Adhyāya 22: Śālva’s Weapon-Shower, Dāruka’s Wounding, and the Māyā-Report of Vasudeva’s Father
Upa-parva: Saubha-vadha Upākhyāna (Episode of the Destruction of Saubha)
Vāsudeva recounts an intense phase of engagement with Śālva, who repeatedly attacks using heavy weapons and volleys, including a mass discharge of arrows that wounds the charioteer Dāruka, the horses, and the chariot. Dāruka, overwhelmed and injured, reports difficulty maintaining control; Vāsudeva observes the extent of the wounding and steadies the situation. A man from Dvārakā then approaches as a messenger, conveying an alarming statement attributed to Āhuka: that Śālva has struck down the son of Śūra while Kṛṣṇa is engaged elsewhere, urging Kṛṣṇa to withdraw and protect Dvārakā. The report induces grief and cognitive instability in Vāsudeva, who internally assesses the improbability of such a defeat while allies like Baladeva and others live; he concludes that if the report is true, it implies catastrophic loss. Amid renewed fighting, he perceives a vision of his aged father falling from Saubha, which triggers a brief collapse and the dropping of the Śārṅga bow; the army reacts in alarm. Regaining composure, Vāsudeva recognizes the episode as māyā (deceptive illusion), reorients to the engagement, and resumes action with renewed volleys, marking the chapter’s thematic pivot from emotional shock to discriminative clarity.
Chapter Arc: सौभविमान-वध की गाथा के धुएँ और तेज के बीच कथा खुलती है—शाल्व पर छोड़े गए सर्प-सदृश विषबाण, और फिर मायावी सौभ का अचानक अदृश्य हो जाना, जिससे वीर भी क्षणभर को विस्मित रह जाए। → माया-आवरण के कारण लक्ष्य लुप्त है; रथ-घोड़े पर्वत-भार से दबे, प्राण-क्षीण और लड़खड़ाते दिखते हैं। सारथि दारुक तात्कालिक सलाह देता है, और कृष्ण क्षण-भर ठहरने का आदेश देकर दिव्य, अभेद्य प्रतिरोध के बीच निर्णायक प्रहार का अवसर साधते हैं। → सुदर्शन-चक्र की अचूक शक्ति से सौभविमान त्रिपुर के समान चूर होकर द्विधा गिरता है; उसी तेजस्वी वेग में गदा घुमाते शाल्व को भी चक्र सहसा दो भागों में कर देता है—युद्ध का मायावी शिखर एक क्षण में कट जाता है। → उपाख्यान का परिणाम स्पष्ट है—माया पर धर्म-तेज की विजय। इसके बाद दृश्य बदलता है: काम्यक वन में युधिष्ठिर के राज्य/आश्रय से जुड़े ब्राह्मण-वैश्य पाण्डवों को छोड़ने को तैयार नहीं; अंततः युधिष्ठिर उनकी अनुमति लेकर सेवकों को रथ जोतने का आदेश देते हैं। → काम्यक वन का वह ‘अद्भुत समवाय’ समाप्ति की ओर है—रथ जुड़ रहे हैं; पाण्डवों की अगली गति और वन-यात्रा का अगला मोड़ सामने खड़ा है।
Shlokas
Verse 1
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत अ्जुनाभिगमनपर्वमें सौभवधोपाख्यानविषयक इक्कीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ २९ ॥। हि >> मय ० | है 7 द्ाविशोद्ध्याय: शाल्ववधोपाख्यानकी समाप्ति और युधिष्ठिरकी आज्ञा लेकर श्रीकृष्ण
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ແລ້ວແຕ່ນັ້ນ ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພັນພາຣະຕະ, ຂ້າໄດ້ຍົກຄັນທະນູອັນງາມສະຫງ່າຂອງຂ້າ ແລ້ວຍິງດ້ວຍລູກສອນ ຕັດຫົວພວກດານະວະຜູ້ເປັນສັດຕູຕໍ່ເທວະ ໃຫ້ຕົກລົງຈາກປ້ອມອາກາດສໍາພາ (Saubha). ດັ່ງນັ້ນ ລະບຽບແຫ່ງເທວະຖືກປົກປ້ອງ ໂດຍກໍາລັງທີ່ຫັນໄປຕໍ່ຜູ້ຮຸກຮານຜູ້ກຽດຊັງເທວະ».
Verse 2
शरांश्षाशीविषाकारानूर्ध्वगांस्तिग्मतेजस: । प्रैषयं शाल्वराजाय शार्ज्रमुक्तानू सुवासस:
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຂ້າໄດ້ສົ່ງລູກສອນຈໍານວນຫຼາຍ ອັນຄົມກ້າ ແລະມີແສງແຮງ ພຸ່ງຂຶ້ນເທິງ ດັ່ງງູພິດທີ່ຊູຫົວ, ມີຂົນປີກງາມປະດັບພ້ອມ, ໄປຫາພະຣາຊາຊາລະວະ (Śālva).
Verse 3
ततो नादृश्यत तदा सौभं कुरुकुलोद्वह । अन्तहितं माययाभूत् ततो5हं विस्मितो5$भवम्
ແລ້ວແຕ່ນັ້ນ ໂອ ຜູ້ຍົກຊູວົງກຸຣຸ, ໃນເວລານັ້ນ ນະຄອນອາກາດສໍາພາ (Saubha) ບໍ່ປາກົດໃຫ້ເຫັນອີກ. ມັນຖືກມາຍາປິດບັງ ແລະຫາຍໄປຈາກສາຍຕາ; ໂອ ເພັດຍອດແຫ່ງກຸຣຸ, ຂ້າຈຶ່ງພິລຶກພິລັນຢ່າງຫຼາຍ.
Verse 4
अथ दानवसडूघास्ते विकृताननमूर्धजा: । उदक्रोशन् महाराज विछिते मयि भारत
ແລ້ວພວກດານະວະເປັນຝູງນັ້ນ ມີໃບໜ້າພິການ ແລະຜົມກະຈັດກະຈາຍ ໄດ້ຮ້ອງໂຮກັນດັງສະນັ່ນ, ໂອ ມະຫາຣາຊາ ໂອ ຜູ້ສືບສາຍພາຣະຕະ, ເມື່ອຂ້າຢືນຢັນຢ່າງໝັ້ນຄົງ ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ ແລະຟັນຟາດພວກເຂົາດ້ວຍອາວຸດ.
Verse 5
ततोअस्त्रं शब्दसाहं वै त्वरमाणो महारणे । अयोजयं तद्गभधाय तत: शब्द उपारमत्,तब मैंने उनके वधके लिये उस महान् संग्राममें बड़ी उतावलीके साथ शब्दवेधी बाणका संधान किया। यह देख उनका कोलाहल शान्त हो गया
ແລ້ວໃນສົງຄາມໃຫຍ່ນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນເພື່ອໃຫ້ເຂົາເຈົ້າພິນາດ ຂ້າໄດ້ຈັດຕັ້ງ ແລະຍິງອາວຸດ “ຊັບດະສາຫະ” ອັນຕາມຫາສຽງ. ເມື່ອມັນຈັບເປົ້າໝາຍໄດ້ ສຽງອື້ອອຶງຂອງເຂົາເຈົ້າກໍສົງົບລົງ.
Verse 6
हतास्ते दानवा: सर्वे यै: स शब्द उदीरित: । शरैरादित्यसंकाशैज्वलितै: शब्दसाधनै:,जिन दानवोंने पहले कोलाहल किया था, वे सब सूर्यके समान तेजस्वी शब्दवेधी बाणोंद्वारा मारे गये
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ດານະວະທັງຫມົດຜູ້ທີ່ເຄີຍຮ້ອງກໍ່ສຽງອື້ອື້ນນັ້ນ ຖືກສັງຫານໝົດ—ດ້ວຍລູກສອນທີ່ລຸກໄຟ ສະຫວ່າງດັ່ງພຣະອາທິດ ເປັນອາວຸດທີ່ຈັບເປົ້າຕາມສຽງ. ດັ່ງນັ້ນ ສຽງທີ່ເຂົາເຈົ້າປ່ອຍອອກ ກາຍເປັນທາງໃຫ້ຖືກຄົ້ນພົບ ແລະຖືກທຳລາຍ.»
Verse 7
तस्मिन्नुपरते शब्दे पुनरेवान्यतो5भवत् | शब्दो5परो महाराज तत्रापि प्राहरं शरै:,महाराज! वह कोलाहल शान्त होनेपर फिर दूसरी ओर उनका शब्द सुनायी दिया। तब मैंने उधर भी बाणोंका प्रहार किया
ເມື່ອສຽງນັ້ນສົງບົບລົງ ກໍມີສຽງອື່ນເກີດຂຶ້ນອີກຈາກອີກທິດໜຶ່ງ. ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ, ເມື່ອໄດ້ຍິນສຽງທີສອງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຍິງລູກສອນໄປທາງນັ້ນອີກ—ຕອບໂຕຕໍ່ຄວາມກໍ່ກວນ ໂດຍຈົ່ງໄປຫາແຫຼ່ງສຽງ.
Verse 8
एवं दश दिश: सर्वास्तिर्यगूर्ध्य च भारत । नादयामासुरसुरास्ते चापि निहता मया,भारत! इस तरह वे असुर इधर-उधर ऊपर-नीचे दसों दिशाओंमें कोलाहल करते और मेरे हाथसे मारे जाते थे
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ, ດັ່ງນັ້ນໃນທິດທັງສິບ—ທັງທາງຂ້າງ ແລະທັງເທິງ—ອະສຸຣະເຫຼົ່ານັ້ນກໍ່ສຽງອື້ອື້ນທົ່ວໄປ; ແຕ່ພວກເຂົາເຈົ້າກໍຖືກຂ້າພະເຈົ້າສັງຫານເຊັ່ນກັນ.»
Verse 9
ततः प्राग्ज्योतिषं गत्वा पुनरेव व्यदृश्यत । सौभं कामगमं वीर मोहयन्मम चक्षुषी,तदनन्तर इच्छानुसार चलनेवाला सौभविमान प्राग्ज्योतिषपुरके निकट जाकर मेरे नेत्रोंको भ्रममें डालता हुआ फिर दिखायी दिया
ຕໍ່ມາ ເມື່ອມັນໄປທາງປຣາກຍໂຢຕິສະ, «ເສົາພະ»—ພາຫະນະອາກາດທີ່ເຄື່ອນໄຫວໄດ້ຕາມໃຈ—ກໍປາກົດຕົວອີກຄັ້ງ. ໂອ ວີຣະບຸລຸດ, ມັນເຮັດໃຫ້ສາຍຕາຂ້າພະເຈົ້າຫຼົງຜິດ ດັ່ງກຳລັງຫຼິ້ນກົນກັບການຮັບຮູ້.
Verse 10
ततो लोकान्तकरणो दानवो दारुणाकृति: । शिलावर्षेण महता सहसा मां समावृणोत्,तत्पश्चात् लोकान्तकारी भयंकर आकृतिवाले दानवने आकर सहसा पत्थरोंकी भारी वर्षकि द्वारा मुझे आवृत कर दिया
ຕໍ່ມາ ດານະວະຜູ້ມີຮູບຮ່າງນ່າສະພຶງກົວ—ຜູ້ນຳພາຄວາມພິນາດແຫ່ງໂລກ—ໄດ້ມາຢ່າງກະທັນຫັນ ແລະປົກຄຸມຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍຝົນຫີນອັນມະຫາສານ.
Verse 11
सो<हं पर्वतवर्षेण वध्यमान: पुन: पुनः । वल्मीक इव राजेन्द्र पर्वतोपचितो5भवम्,राजेन्द्र! शिलाखण्डोंकी उस निरन्तर वृष्टिसे बार-बार आहत होकर मैं पर्वतोंसे आच्छादित बाँबी-सा प्रतीत होने लगा
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ຖືກຝົນແຫ່ງພູເຂົາຕົກກະແທກຊ້ຳໆ ຂ້າພະເຈົ້າກໍກາຍເປັນດັ່ງຈອມປວກທີ່ຖືກກອງຫີນຖົມທັບໄວ້.»
Verse 12
ततोऊहं पर्वतचित: सहय: सहसारथि: । अप्रख्यातिमियां राजन सर्वतः पर्वतैश्चित:,राजन! मेरे चारों ओर शिलाखण्ड जमा हो गये थे। मैं घोड़ों और सारथिसहित प्रस्तरखण्डोंसे चुना-सा गया था, जिससे दिखायी नहीं देता था
ແລ້ວ ໂອ ພະຣາຊາ, ຂ້າພະເຈົ້າຖືກຖົມທັບດ້ວຍກອງຫີນພູເຂົາ ພ້ອມທັງມ້າ ແລະ ສາຣະຖີ. ຖືກກອງຫີນໃຫຍ່ຫຸ້ມຫໍ້ທຸກດ້ານ ຈົນບໍ່ອາດຈຳແນກໄດ້ ແລະ ບໍ່ອາດເຫັນໄດ້ອີກ.
Verse 13
ततो वृष्णिप्रवीरा ये ममासन् सैनिकास्तदा । ते भयार्ता दिश: सर्वे सहसा वित्रदुद्रुवु:,यह देख वृष्णिकुलके श्रेष्ठ वीर जो मेरे सैनिक थे, भयसे आर्त हो सहसा चारों दिशाओंमें भाग चले
ໃນເວລານັ້ນ ວິຣະບຸຣຸດຜູ້ເລີດແຫ່ງວົງວຣິສນິ ຜູ້ເປັນທະຫານຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຖືກຄວາມຢ້ານກົວຄອບງຳ ແລະ ແຕກກະຈາຍຫນີໄປທຸກທິດທາງໃນທັນທີ.
Verse 14
ततो हाहाकृतमभूत् सर्व किल विशाम्पते । द्यौश्न भूमिश्व खं चैवादृश्यमाने तथा मयि,प्रजानाथ! मेरे अदृश्य हो जानेपर भूलोक, अन्तरिक्ष तथा स्वर्गलोक--सभी स्थानोंमें हाहाकार मच गया
ແລ້ວ ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງປະຊາ, ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າກາຍເປັນບໍ່ປາກົດ ສຽງຮ້ອງໄຫ້ຄວາມທຸກລະທົມກໍດັງຂຶ້ນທົ່ວທຸກແຫ່ງ; ເພາະເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າຫາຍໄປ ຟ້າ, ແຜ່ນດິນ ແລະ ອາກາດກາງ ກໍເຫມືອນຈະຫາຍຕາມໄປດ້ວຍ.
Verse 15
ततो विषण्णमनसो मम राजन् सुहृज्जना: । रुरुदुश्लुक्तुशुश्वेव द:खशोकसमन्विता:,राजन्! उस समय मेरे सभी सुहृद् खिन्नचित्त हो दुःख-शोकमें डूबकर रोने-चिल्लाने लगे
ແລ້ວ ໂອ ພະຣາຊາ, ບັນດາມິດສະຫາຍຜູ້ປາດຖະໜາດີຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ ມີໃຈຫມອງໝົດ ຈົມຢູ່ໃນຄວາມທຸກແລະໂສກ ແລ້ວຮ້ອງໄຫ້ຄາງຄາງດັງກ້ອງ.
Verse 16
द्विषतां च प्रहर्षो5 भूदार्ति श्वाद्धिषतामपि । एवं विजितवान् वीर पश्चादश्रौषमच्युत
ໃນຝ່າຍສັດຕູຂອງຂ້າ ຄວາມຍິນດີກໍເກີດຂຶ້ນ; ໃນຝ່າຍຜູ້ປາດຖະນາດີຕໍ່ຂ້າ ຄວາມໂສກເສົ້າກໍປົກຄຸມ. ໂອ ວິລະບຸລຸດ ຜູ້ບໍ່ເຄີຍຫຼຸດຈາກຄວາມຖືກຕ້ອງ, ພາຍຫຼັງເທົ່ານັ້ນຂ້າຈຶ່ງໄດ້ຍິນວ່າ ດ້ວຍວິທີນີ້ ພະຣາຊາຊາລະວະ ເຄີຍຊະນະຂ້າມາແລ້ວຄັ້ງໜຶ່ງ—ເມື່ອຂ້າຟື້ນສະຕິ ຂ້າໄດ້ຮູ້ຈາກປາກສາຣະຖີໂດຍກົງ.
Verse 17
ततो5हमिन्द्रदयितं सर्वपाषाण भेदनम् । वज़मुद्यम्य तान् सर्वान् पर्वतान् समशातयम्
ແລ້ວຂ້າກໍຍົກ “ວັດຊະຣະ” ຂຶ້ນ—ອາວຸດອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງພະອິນທຣາ ຜູ້ສາມາດແຍກຫີນໄດ້ທຸກຊະນິດ—ແລ້ວຟາດລົງ ບົດຂະຍີ້ພູເຂົາທັງຫມົດນັ້ນໃຫ້ແຕກກະຈາຍເປັນເສດຊິ້ນ.
Verse 18
ततः पर्वतभारार्त्ता मन्दप्राणविचेष्टिता: । हया मम महाराज वेपमाना इवाभवन्,महाराज! उस समय पर्वतखण्डोंके भारसे पीड़ित हुए मेरे घोड़े कम्पित-से हो रहे थे। उनकी बलसाध्य चेष्टाएँ बहुत कम हो गयी थीं
ແລ້ວ ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ມ້າຂອງຂ້າ—ຖືກກົດທັບດ້ວຍນ້ຳໜັກຂອງກອນພູ—ກໍເຫັນຄືກຳລັງສັ່ນໄຫວ. ການເຄື່ອນໄຫວຂອງພວກມັນອ່ອນແຮງລົງ ແລະພະລັງຊີວິດກໍຄືຈະຫຼຸດຖອຍ.
Verse 19
मेघजालमिवाकाशे विदार्यभ्युदितं रविम् । दृष्टवा मां बान्धवा: सर्वे हर्षमाहारयन् पुन:
ວາຍຸກ່າວວ່າ: “ເຫມືອນດວງອາທິດຜຸດຂຶ້ນ ຫຼັງຈາກຜ່າກອງເມກໃນຟ້າໃຫ້ແຕກກະຈາຍ, ສະນັ້ນເມື່ອແຜ່ນຫີນຖືກຍົກອອກ ແລະຂ້າຖືກເຜີຍໃຫ້ເຫັນ—ບັນດາຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຂ້າເຫັນຂ້າແລ້ວ ກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຍິນດີອີກຄັ້ງ.”
Verse 20
ततः पर्वतभारार्त्तान् मन्दप्राणविचेष्टितान् । हयान् संदृश्य मां सूत: प्राह तात्कालिकं वच:
ແລ້ວເມື່ອເຫັນມ້າ—ຖືກກົດທັບດ້ວຍນ້ຳໜັກຂອງກ້ອນຫີນໃຫຍ່ ແລະຫາຍໃຈອ່ອນໆຢ່າງລຳບາກ—ສາຣະຖີກໍໄດ້ກ່າວກັບຂ້າ ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳທີ່ເໝາະສົມກັບຍາມຄັບຂັນນັ້ນ.
Verse 21
साधु सम्पश्य वार्ष्णेय शाल्वं सौभपतिं स्थितम् । अलं कृष्णावमन्यैनं साधु यत्नं समाचर
Vāyu said: “Look well, O Vārṣṇeya—Śālva, the lord of Saubha, stands there. Do not treat him with contempt, O Kṛṣṇa; mere disregard will not help. Take up a fitting and careful effort—devise the proper means to bring about his downfall.”
Verse 22
मार्दव॑ सखितां चैव शाल्वादद्य व्यपाहर । जहि शाल्वं महाबाहो मैनं जीवय केशव
Verse 23
सर्वे: पराक्रमैर्वीर वध्य: शत्रुरमित्रहन् | न शत्रुरवमन्तव्यो दुर्बलोडपि बलीयसा
Vāyudeva said: “O hero, slayer of foes—this enemy must be brought down by exerting every measure of valor. However strong one may be, one should never treat an enemy with contempt, even if that enemy appears weak.”
Verse 24
योडपि स्यात् पीठग: ककश्रित् कि पुनः समरे स्थित: । स त्वं पुरुषशार्दूल सर्वयत्नैरिमं प्रभो
Vāyu said: “Even if an enemy were merely seated at home upon his seat—one who does not even wish to fight—he should still not be spared when his destruction is required; how much more, then, one who stands ready in battle. Therefore, O tiger among men, O lord, exert every effort and strike down this foe.”
Verse 25
जहि वृष्णिकुलश्रेष्ठ मा त्वां कालो<त्यगात् पुन: । नैष मार्दवसाध्यो वै मतो नापि सखा तव
Vāyu said: “Slay him, O best of the Vṛṣṇis; do not let time slip past you again. This man is not to be subdued by gentleness, nor is he truly your friend. Even if an enemy sits within one’s own house upon a seat, claiming he does not wish to fight, one should not fail to destroy him; how much more so when he stands ready for battle. Therefore, O lion among men, act decisively and by every means bring down this foe without delay.”
Verse 26
येन त्वं योधितो वीर द्वारका चावमर्दिता । एवमादि तु कौन्तेय श्रुत्वाहं सारथेवच:
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ໂອ ວີຣະບຸລຸດ! ເພາະເຂົານັ້ນແຫຼະ ທ່ານຈຶ່ງຖືກທ້າທາຍໃຫ້ອອກສູ້, ແລະເພາະເຂົານັ້ນແຫຼະ ດວາຣະກາຈຶ່ງຖືກທໍາລາຍ. ໂອ ລູກແຫ່ງກຸນຕີ! ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງຄໍາຂອງສາຣະຖີ—ທີ່ກະຕຸ້ນວ່າ ສັດຕູແມ່ນແຕ່ນັ່ງສະບາຍຢູ່ເຮືອນກໍບໍ່ຄວນປ່ອຍ, ຍິ່ງຜູ້ທີ່ຢືນພ້ອມຮົບໃນສະໜາມສົງຄາມຍິ່ງບໍ່ຄວນລະເວັ້ນ—ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າຄໍາແນະນໍານັ້ນຖືກຕ້ອງ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຕັ້ງໃຈໃນການຮົບ: ເພື່ອສັງຫານພະຣາຊາຊາລະວະ ແລະເພື່ອທໍາໃຫ້ປ້ອມອາກາດ ສໍາພາ ຕົກລົງ.»
Verse 27
तत्त्वमेतदिति ज्ञात्वा युद्धे मतिमधारयम् । वधाय शाल्वराजस्य सौभस्य च निपातने
ເມື່ອຮູ້ຊັດວ່ານີ້ແມ່ນທາງທີ່ຖືກ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຕັ້ງຈິດຕັ້ງໃຈໃນສົງຄາມ—ເພື່ອສັງຫານພະຣາຊາຊາລະວະ ແລະເພື່ອທໍາໃຫ້ສໍາພາຕົກລົງ. ຄໍາແນະນໍານັ້ນແຈ້ງຊັດ: ສັດຕູແມ່ນແຕ່ນັ່ງສະບາຍກໍບໍ່ຄວນປ່ອຍ, ຍິ່ງຜູ້ທີ່ຢືນພ້ອມຮົບຍິ່ງບໍ່ຄວນລະເວັ້ນ. ເພາະສັດຕູນີ້ບໍ່ອາດຖືກຄວບຄຸມດ້ວຍຄວາມອ່ອນໂຍນ ແລະໄດ້ລະເມີດມິດຕະພາບແລ້ວ ໂດຍການກໍ່ສົງຄາມ ແລະທໍາລາຍດວາຣະກາ; ດັ່ງນັ້ນ ການລົງມືຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະດັດຂາດໃນສະໜາມຮົບ ຈຶ່ງເປັນໜ້າທີ່ອັນຊອບທໍາເພື່ອປົກປ້ອງ.
Verse 28
दारुकं चाब्रुवं वीर मुहूर्त स्थीयतामिति । ततो<प्रतिहतं दिव्यमभेद्यमतिवीर्यवत्
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ໂອ ວີຣະບຸລຸດ! ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວກັບດາຣຸກະວ່າ ‘ຈົ່ງຢຸດຢູ່ນີ້ອີກປະເດີຍວໜຶ່ງ.’ ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າກໍຈັດຕຽມອາວຸດເທວະ—ບໍ່ອາດຕ້ານທານ, ບໍ່ອາດທໍາລາຍ, ແລະມີອໍານາດອັນມະຫາສານ. ໃນກອບເລື່ອງນີ້ ການຢຸດຊົ່ວຄາວບໍ່ແມ່ນຄວາມລັງເລ, ແຕ່ແມ່ນການຄວບຄຸມເວລາດ້ວຍວິໄນ: ຄວາມອົດກັ້ນ ແລະການຈັດລໍາດັບໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງການກະທໍາອັນຊອບທໍາ ແມ່ນແຕ່ໃນຍາມທີ່ກໍາລັງຈະປ່ອຍພະລັງອອກ.»
Verse 29
आग्नेयमस्त्र दयितं सर्वसाहं महाप्रभम् । योजयं तत्र धनुषा दानवान्तकरं रणे
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າກໍນໍາອາວຸດອັກເນຍະອັນເປັນທີ່ຮັກ ມາສວມໃສ່ຄັນທະນູ—ບໍ່ຍອມອ່ອນ, ອົດທົນທຸກຢ່າງ, ແລະສະຫວ່າງໄສມີສະຫງ່າຣາສີ—ເປັນອາວຸດອັນມີອໍານາດມະຫາສານ ທີ່ເລື່ອງລືວ່າທໍາລາຍດານະວະໃນສົງຄາມ. ຫຼັງຈາກນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າກ່າວກັບດາຣຸກະວ່າ ‘ສາຣະຖີ, ຈົ່ງລໍຖ້າອີກສອງຂະນະ; ແລ້ວຄວາມປາດຖະໜາຂອງເຈົ້າຈະສໍາເລັດ.’ ແລ້ວຂ້າພະເຈົ້າກໍຍຶດອາວຸດອັກເນຍະອັນເປັນເທວະນັ້ນໃຫ້ໝັ້ນ—ບໍ່ອາດທໍາລາຍ, ມີພະລັງອັນສູງສຸດ, ບໍ່ເຄີຍທື່ມທອນຢູ່ໃສ, ສະຫວ່າງໄສແລະເປັນທີ່ຮັກ—ເປັນເຄື່ອງມືທີ່ຈະນໍາດານະວະໄປສູ່ຈຸດຈົບໃນສະໜາມຮົບ.»
Verse 30
यक्षाणां राक्षसानां च दानवानां च संयुगे । राज्ञां च प्रतिलोमानां भस्मान्तकरणं महत्,इतना ही नहीं, वह यक्षों, राक्षसों, दानवों तथा विपक्षी राजाओंको भी भस्म कर डालनेवाला और महान था
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ໃນສະໜາມຮົບ ມັນເປັນພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່—ສາມາດເຜົາໃຫ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າ ບໍ່ແຕ່ຢັກສະ, ຣາກສະສະ, ແລະດານະວະເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງຮວມເຖິງພະຣາຊາທີ່ເປັນສັດຕູ ແລະຢືນຢັນຕໍ່ຕ້ານອີກດ້ວຍ.»
Verse 31
क्षुरान्तममलं चक्रं कालान्तकयमोपमम् । अनुमन्त्रयाहमतुलं द्विषतां विनिबर्हणम्
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ຂ້າໄດ້ປະພິທີປະສິດທິໃຫ້ຈັກຣາອັນບໍລິສຸດ ໄຮ້ມົນທິນ—ຂອບວົງມີຄົມດັ່ງມີດປະດັບຮອບດ້ານ—ນ່າຢ້ານດັ່ງ ກາລ (ເວລາ), ອັນຕະກະ (ຄວາມຕາຍ), ແລະ ຍະມະ. ອາວຸດອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ຜູ້ທຳລາຍສັດຕູນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຮັບອຳນາດດ້ວຍມົນຕຣາແລ້ວ ຂ້າຈຶ່ງຕັ້ງໃຈສົ່ງອອກໄປດ້ວຍກຳລັງຂອງຂ້າ ໃຫ້ປະຫານເມືອງຟ້າ ສໍພະ (Saubha) ແລະຜູ້ຢູ່ເທິງນັ້ນ ເພື່ອຕັດລົງສັດຕູຂອງຂ້າ».
Verse 32
जहि सौभे स्ववीर्येण ये चात्र रिपवो मम । इत्युक्त्वा भुजवीर्येण तस्मै प्राहिणवं रुषा
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງທຳລາຍສໍພະ (Saubha) ດ້ວຍລິດຂອງເຈົ້າເອງ ແລະຈົ່ງຂ້າສັດຕູຂອງຂ້າທີ່ຢູ່ນັ້ນດ້ວຍ»। ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ດ້ວຍຄວາມໂກດ ແລະອາໄສກຳລັງແຂນ ພະອົງກໍສົ່ງອາວຸດນັ້ນໄປຫາມັນ.
Verse 33
रूप॑ सुदर्शनस्थासीदाकाशे पततस्तदा । द्वितीयस्येव सूर्यस्य युगान्ते प्रपतिष्यत:,आकाशमें जाते ही उस सुदर्शन चक्रका स्वरूप प्रलयकालमें उगनेवाले द्वितीय सूर्यके समान प्रकाशित हो उठा
ພະວາຍຸກ່າວວ່າ: «ເມື່ອມັນພຸ່ງຂຶ້ນສູ່ຟ້າ ຈັກຣາສຸດັຣຊະນະ (Sudarśana) ກໍລຸກໂຊດສະຫວ່າງທັງຮູບທັງລັດສະໝີ—ດັ່ງຕາເວັນດວງທີສອງທີ່ຜຸດຂຶ້ນໃນທ້າຍຍຸກ—ປານວ່າໂລກກຳລັງພຸ່ງເຂົ້າສູ່ການລະລາຍ».
Verse 34
तत् समासाद्य नगरं सौभं व्यपगतत्विषम् । मध्येन पाटयामास क्रकचो दार्विवोच्छितम्
ພະວາຍຸເທວະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອມັນເຂົ້າເຖິງເມືອງຊື່ ສໍພະ (Saubha) ມັນກໍປອດເອົາຄວາມສະຫວ່າງສະໄຫວຂອງມັນໃຫ້ຫາຍໄປ; ແລ້ວດັ່ງເລື່ອຍທີ່ຜ່າໄມ້ທ່ອນສູງ ມັນຜ່າປ້ອມອາກາດສໍພະອອກຈາກກາງ.»
Verse 35
द्विधा कृतं ततः: सौभ॑ सुदर्शनबलाद्धतम् । महेश्वरशरोद्धूतं पपात त्रिपुरं यथा
ແລ້ວຕໍ່ມາ ເມືອງຟ້າສໍພະ (Saubha) ຖືກພະລັງຂອງສຸດັຣຊະນະ (Sudarśana) ຟັນຈົນແຕກເປັນສອງສ່ວນ ແລະຕົກລົງສູ່ພື້ນດິນ—ດັ່ງຕຣິປຸຣະ (Tripura) ທີ່ເຄີຍຖືກລູກສອນຂອງພະມະເຫສະວະຣະ (Maheśvara) ທຳລາຍ ແລະຂວ້າງລົງມາ.
Verse 36
तस्मिन् निपतिते सौभे चक्रमागात् करं मम | पुनश्चादाय वेगेन शाल्वायेत्यहमब्रुवम्
ເມື່ອນະຄອນລອຍຟ້າ “ເສົາພະ” (Saubha) ລົ້ມພັງລົງ ຈັກຣາວຸດ (ຈັກ) ກໍກັບຄືນມາຢູ່ໃນມືຂ້ອຍ. ຂ້ອຍຈັບມັນຂຶ້ນອີກຄັ້ງ ດ້ວຍຄວາມໄວອັນແຮງ ແລະກ່າວວ່າ: «ຄັ້ງນີ້ ຂ້ອຍປ່ອຍເຈົ້າອີກ—ເພື່ອຟັນລົງ Śālva».
Verse 37
ततः शाल्वं गदां गुर्वीमाविध्यन्तं महाहवे । द्विधा चकार सहसा प्रजज्वाल च तेजसा,तब उस चक्रने महासमरमें बड़ी भारी गदा घुमानेवाले शाल्वके सहसा दो टुकड़े कर दिये और वह तेजसे प्रज्वलित हो उठा
ຕໍ່ມາ ໃນສົງຄາມອັນໃຫຍ່ ຈັກຣາວຸດໄດ້ຜ່າ Śālva ຜູ້ກຳລັງຫວຽງຄອນຫນັກໃຫຍ່ ໃຫ້ແຕກເປັນສອງສ່ວນໃນພິບຕາ. ມັນລຸກໂຊດດ້ວຍໄຟແຫ່ງຕະຫຼອດຕົນເອງເມື່ອຟັນລົງ.
Verse 38
तस्मिन् विनिहते वीरे दानवास्त्रस्तचेतस: । हाहाभूता दिशो जम्मुरदिता मम सायकै:,वीर शाल्वके मारे जानेपर दानवोंके मनमें भय समा गया। वे मेरे बाणोंसे पीड़ित हो हाहाकार करते हुए सब दिशाओंमें भाग गये
ເມື່ອວີຣະບຸລຸດ Śālva ຖືກສັງຫານ ພວກດານະວະ (Dānavas) ກໍຫວາດຫວັນໃນໃຈ. ຖືກລູກສອນຂອງຂ້ອຍທຳລາຍ ພວກເຂົາຮ້ອງ “ຮາ ຮາ” ແລະຫນີໄປທຸກທິດ.
Verse 39
ततो<5हं समवस्थाप्य रथं सौभसमीपत: । शड्खं प्रध्माप्य हर्षेण सुहृद: पर्यहर्षयम्,तब मैंने सौभविमानके समीप अपने रथको खड़ा करके प्रसन्नतापूर्वक शंख बजाकर सभी सुहृदोंको हर्षमें निमग्न कर दिया
ຕໍ່ມາ ຂ້ອຍໄດ້ຈອດລົດຮົບໄວ້ໃກ້ປ້ອມລອຍຟ້າເສົາພະ. ຂ້ອຍເປົ່າສັງຂ໌ດ້ວຍຄວາມປິຕິ ໃຫ້ບັນດາມິດສະຫາຍແລະຜູ້ປາດຖະນາດີມີໃຈຮື້ນເຮີງຂຶ້ນ.
Verse 40
तन्मेरुशिखराकारं विध्वस्ताट्टालगोपुरम् । दह्यूमानमभिप्रेक्ष्य स्त्रियस्ता: सम्प्रदुद्गरुवु:
ເມື່ອຂ້ອຍເຫັນນະຄອນເສົາພະ ທີ່ມີຮູບຮ່າງດັ່ງຍອດພູເມຣຸ—ຫໍຄອຍແລະປະຕູເມືອງຖືກທຳລາຍຈົນພັງພິນາດ ແລະກຳລັງໄໝ້ພ້ອມຄວັນແລະໄຟ—ບັນດາສະຕຣີທີ່ອາໄສຢູ່ນັ້ນກໍຕົກໃຈ ແລະຫນີໄປທຸກທິດ.
Verse 41
एवं निहत्य समरे सौभ॑ शाल्व॑ निपात्य च । आनर्तान् पुनरागम्य सुहृदां प्रीतिमावहम्
ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ທຳລາຍໃນສົງຄາມ ປ້ອມປາການລອຍຟ້າ ຊາວພະ (Saubha) ແລະໄດ້ໂຄ່ນລົງກະສັດ ຊາລະວະ (Śālva) ດ້ວຍ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍກັບຄືນໄປຍັງແຜ່ນດິນ ອານະຣະຕະ (Ānarta) ຄື ດວາຣະກາ (Dvārakā) ອີກຄັ້ງ ແລະເປັນເຫດໃຫ້ມິດສະຫາຍຜູ້ປາດຖະນາດີຂອງຂ້າພະເຈົ້າເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີ, ໂອ ທັມມະຣາຊາ!
Verse 42
तदेतत् कारणं राजन् यदहं नागसाह्नयम् । नागमं परवीरघ्न न हि जीवेत् सुयोधन:
ໂອ ພະຣາຊາ, ນີ້ແຫຼະແມ່ນເຫດຜົນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດໄປຮອດ ຮາສຕິນາປຸຣະ (Hāstinapura) ໃນວັນເວລານັ້ນ. ໂອ ຜູ້ປະຫານວີຣະບຸລຸດຂອງສັດຕູ, ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າໄປຮອດ ການພະນັນລູກເຕົ໋າຄົງບໍ່ເກີດຂຶ້ນເລີຍ, ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ສຸໂຍທະນະ (Suyodhana—Duryodhana) ກໍຄົງບໍ່ອາດມີຊີວິດຢູ່ໄດ້.
Verse 43
मय्यागते<5थवा वीर द्यूतं न भविता तथा । अद्याहं कि करिष्यामि भिन्नसेतुरिवोदकम्
ໂອ ວີຣະບຸລຸດ, ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ການພະນັນລູກເຕົ໋າຄົງບໍ່ເກີດຂຶ້ນເລີຍ—ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ດຸຣະໂຍທະນະ (Duryodhana) ກໍຄົງບໍ່ອາດມີຊີວິດຢູ່ໄດ້. ແຕ່ບັດນີ້ ໂອ ພະຣາຊາ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດຫຍັງໄດ້ໃນມື້ນີ້ ເມື່ອທຸກຢ່າງໄດ້ຜິດພາດແລ້ວ? ດັ່ງນ້ຳທີ່ບໍ່ອາດກັ້ນໄວ້ໄດ້ເມື່ອເຂື່ອນແຕກ, ເຫດການເມື່ອຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ກໍພຸ່ງໄປຂ້າງໜ້າເກີນການຄວບຄຸມ.
Verse 44
वैशम्पायन उवाच एवमुकक््त्वा महाबाहु: कौरवं पुरुषोत्तम: । आमन्त्रय प्रययौ श्रीमान् पाण्डवान् मधुसूदन:
ໄວສັມປາຍະນະ (Vaiśampāyana) ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ມະທຸສູດະນະ (Madhusūdana) ຜູ້ສະຫງ່າງາມ ແລະມີແຂນແຂງກ້າ, ຜູ້ສູງສຸດໃນບັນດາບຸລຸດ, ໄດ້ລາພວກປານດະວະ (Pāṇḍava) ແລະໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກກະສັດກຸຣຸ (Kaurava) ຄື ຢຸທິສຖິຣະ (Yudhiṣṭhira), ແລ້ວອອກເດີນທາງໄປຫາ ດວາຣະກາ (Dvārakā).
Verse 45
अभिवाद्य महाबाहुर्धर्मराजं युधिष्ठिरम् । राज्ञा मूर्थन्युपाप्रातो भीमेन च महाभुज:
ໄວສັມປາຍະນະ (Vaiśampāyana) ກ່າວວ່າ: ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້ານັ້ນ ໄດ້ຄຳນົບທັມມະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣະ (Yudhiṣṭhira) ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ແລ້ວກະສັດ ຢຸທິສຖິຣະ ແລະ ພີມະ (Bhīma) ໄດ້ແຕະແລະດົມສີສະຂອງທ່ານ ເພື່ອສະແດງການຍົກຍ້ອງອັນອົບອຸ່ນດ້ວຍຄວາມຮັກໃນວົງຍາດ.
Verse 46
परिष्वक्तश्नार्जुनेन यमा भ्यां चाभिवादित: । सम्मानितश्च धौम्येन द्रौपद्या चार्चितो5श्रुभि:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ອາຣະຈຸນໄດ້ກອດຮັບເຂົາດ້ວຍຄວາມຮັກ; ແລະຝາແຝດ ນະກຸລ ແລະ ສະຫະເທວ ບຸດຂອງຍະມາ ໄດ້ກົ້ມກາບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ. ພຣະປຸໂຣຫິດ ທໍມຍະ ໄດ້ໃຫ້ກຽດຕາມຄວນ; ແລະ ດຣໍປະດີ ດ້ວຍໃຈທີ່ເຕັມລົ້ນ ໄດ້ຮັບເຂົາດຸດດັ່ງການບູຊາ ດ້ວຍນ້ຳຕາ.
Verse 47
सुभद्रामभिमन्युं च रथमारोप्य काउ्चनम् | आरुरोह रथं कृष्ण: पाण्डवैरभिपूजित:,पाण्डवोंसे सम्मानित श्रीकृष्ण सुभद्रा और अभिमन्युको अपने सुवर्णमय रथपर बैठाकर स्वयं भी उसपर आरूढ़ हुए
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໃຫ້ ສຸພັດຣາ ແລະ ອະພິມັນຍຸ ນັ່ງຢູ່ເທິງລົດມ້າຄຳແລ້ວ, ພຣະກຣິດສະນະ ຜູ້ໄດ້ຮັບການນັບຖືຈາກພວກປານດະວະ ກໍໄດ້ຂຶ້ນລົດນັ້ນເອງ.
Verse 48
शैब्यसुग्रीवयुक्तेन रथेनादित्यवर्चसा । द्वारकां प्रययौ कृष्ण: समाश्वास्य युधिष्ठिरम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ພຣະກຣິດສະນະ ໄດ້ໃຫ້ລົດມ້າທີ່ສະຫວ່າງໄສດຸດດັ່ງຕາເວັນ ຜູກດ້ວຍມ້າຊື່ ໄຊບຍະ ແລະ ສຸກຣີວ ແລ້ວອອກເດີນທາງໄປດວາຣະກາ. ເມື່ອໄດ້ປອບໃຈຢຸທິສຖິຣະແລ້ວ ພຣະອົງກໍຈາກໄປດ້ວຍລົດນັ້ນ.
Verse 49
ततः प्रयाते दाशाहें धृष्टद्युम्नोडपि पार्षत: । द्रौपदेयानुपादाय प्रययौ स्वपुरं तदा,श्रीकृष्णके चले जानेपर ट्रुपदपुत्र धृष्टद्युम्नने भी द्रौपदीकुमारोंको साथ ले अपनी राजधानीको प्रस्थान किया
ເມື່ອ ພຣະກຣິດສະນະ ແຫ່ງວົງດາສາຣຫະ ໄດ້ເດີນທາງໄປແລ້ວ, ທໍຣິດສະຕະດຸມນະ ບຸດຂອງປຣິສະຕະ ກໍອອກເດີນທາງເຊັ່ນກັນ, ພາບຸດທັງຫຼາຍຂອງດຣໍປະດີໄປດ້ວຍ, ແລະມຸ່ງໜ້າໄປຍັງນະຄອນຫຼວງຂອງຕົນ.
Verse 50
धृष्टकेतु: स्वसारं च समादायाथ चेदिराट् । जगाम पाण्डवान् दृष्टवा रम्यां शुक्तिमतीं पुरीम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ທໍຣິດສະເກຕຸ ກະສັດແຫ່ງເຈດີ ໄດ້ພານ້ອງສາວຂອງຕົນໄປດ້ວຍ ແລະໄປພົບພວກປານດະວະ; ແລ້ວເມື່ອໄດ້ເຫັນນະຄອນອັນງາມ ຊຸກຕິມະຕີ ກໍໄດ້ເດີນທາງໄປຍັງນະຄອນນັ້ນ.
Verse 51
केकयाश्षाप्यनुज्ञाता: कौन्तेयेनामितौजसा । आमन्त्र्य पाण्डवान् सर्वान् प्रययुस्तेषपि भारत
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເຈົ້າຊາຍແຫ່ງເກກະຍະ ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກບຸດແຫ່ງກຸນຕີຜູ້ມີພະລັງອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ແລ້ວໄດ້ລາອຳນວຍພອນແກ່ປານດະວະທັງປວງ ຈຶ່ງເດີນທາງກັບໄປຍັງນະຄອນຂອງຕົນ. ຕອນນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນມາລະຍາດອັນຖືກຕ້ອງ—ຂໍຄຳຍິນຍອມ, ກ່າວລາ, ແລະແຍກທາງໂດຍບໍ່ມີຄວາມບາດໝາງ.
Verse 52
ब्राह्मणाश्ष विशश्वैव तथा विषयवासिन: । विसृज्यमाना: सुभृशं न त्यजन्ति सम पाण्डवान्,युधिष्ठिरके राज्यमें रहनेवाले ब्राह्मण तथा वैश्य बारंबार विदा करनेपर भी पाण्डवोंको छोड़कर जाना नहीं चाहते थे
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບັນດາພຣາຫມັນ ແລະ ໄວຊະຍະ ພ້ອມທັງຊາວເມືອງອື່ນໆໃນອານາຈັກ ແມ່ນແມ່ນຖືກຊັກຊວນໃຫ້ອອກໄປຊ້ຳໆ ກໍຍັງບໍ່ຍອມປະຖິ້ມປານດະວະ. ຄວາມໝັ້ນຄົງນີ້ສະທ້ອນຄຸນທຳແຫ່ງຄວາມຈົ່ງຮັກຕໍ່ຜູ້ປົກຄອງຜູ້ຊອບທຳໃນຍາມທຸກຍາກ—ເລືອກຢືນຄຽງຂ້າງແທນການຮັກສາຕົນເອງ.
Verse 53
समवाय: स राजेन्द्र सुमहाद्भुतदर्शन: । आसीन्महात्मनां तेषां काम्यके भरतर्षभ,भरतवंशभूषण महाराज जनमेजय! उस समय काम्यकवनमें उन महात्माओंका बड़ा अद्भुत सम्मेलन जुटा था
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ! ການຊຸມນຸມນັ້ນເປັນພາບທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະນ່າພິສົດຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ໃນປ່າກາມະຍະກະ, ໂອ ຜູ້ກ້າແຫ່ງວົງສາບາຣະຕະ, ບຸລຸດຜູ້ມີຈິດໃຈສູງເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ມາຊຸມນຸມກັນເປັນສະພາອັນພິເສດ—ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ, ສະຖານະທາງຈິດວິນຍານ, ແລະນ້ຳໜັກແຫ່ງທຳມະທີ່ການປະທັບຢູ່ຂອງພວກເຂົານຳມາ.
Verse 54
युधिष्ठिरस्तु विप्रांस्ताननुमान्य महामना: । शशास पुरुषान् काले रथान् योजयतेति वै,तदनन्तर महामना युधिष्ठिरने सब ब्राह्मणोंकी अनुमतिसे अपने सेवकोंको समयपर आज्ञा दी--*रथोंको जोतकर तैयार करो”
ຕໍ່ມາ ຢຸທິສຖິຣະ ຜູ້ມີໃຈສູງ ໄດ້ຮັບຄຳເຫັນຊອບຈາກພຣາຫມັນເຫຼົ່ານັ້ນ ແລ້ວອອກຄຳສັ່ງໃຫ້ຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງຕົນຢ່າງທັນເວລາວ່າ: “ຈົ່ງເທົ່າມ້າເຂົ້າກັບລົດສົງຄາມ ແລະຈັດໃຫ້ພ້ອມ.” ຕອນນີ້ຍົກໃຫ້ເຫັນການນຳພາອັນມີວິໄນຂອງລາວ—ເຄົາລົບຄຳຊີ້ນຳຂອງຜູ້ຮູ້ ແລະດຳເນີນການຢ່າງເປັນລະບຽບຕາມໜ້າທີ່.
Frequently Asked Questions
The dilemma is divided duty under uncertain information: whether to disengage to protect Dvārakā based on a distressing report, or to maintain the present engagement—requiring discernment about truth, deception, and proportional response.
Perception is not equivalent to reality in moments of crisis; disciplined discrimination (viveka) and emotional regulation are necessary to prevent strategic and ethical failure when deceptive appearances target attachment and grief.
No explicit phalaśruti is stated in these verses; the chapter’s meta-function is implicit—illustrating how recognizing māyā preserves agency and dharmic action within the epic’s larger moral-psychological framework.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.