Shloka 12
Guṇa-vibhāga and Prāṇa–Agni–Yoga Upadeśa (गुणविभाग तथा प्राण-अग्नि-योगोपदेश)
Devanagari script
त्वया हि पृथिवी राजन् रक्ष्यमाणा महात्मना । भविष्यति निरुद्धिग्ना नारण्यं गन्तुमहसि,राजन! आप-जैसे महात्मा राजासे सुरक्षित होकर ही यह पृथ्वी सर्वथा भयशून्य हो जायगी। अतः आप वनमें न जाइये
Transliteration
tvayā hi pṛthivī rājan rakṣyamāṇā mahātmanā | bhaviṣyati niruddvignā nāraṇyaṃ gantum arhasi rājan ||
Translation
ອຸຕຕັງກະ ກ່າວວ່າ: “ຂໍພຣະອົງ ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອແຜ່ນດິນນີ້ໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງໂດຍພຣະອົງ—ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່—ມັນຈະກາຍເປັນແຜ່ນດິນທີ່ປອດຈາກຄວາມຢ້ານກົວ ແລະຄວາມກັງວົນໂດຍສິ້ນເຊີງ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍພຣະອົງຢ່າເດີນເຂົ້າປ່າ.”
Word by Word
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypeNoun
Rootत्वद्
Form—, Tritiya, Eka
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormStri, Prathama, Eka
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormPum, Sambodhana, Eka
रक्ष्यमाणाbeing protected
रक्ष्यमाणा:
TypeVerb
Rootरक्ष्
Formशानच् (वर्तमानकाले कर्मणि), Stri, Prathama, Eka
महात्मनाby the great-souled (one)
महात्मना:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormPum, Tritiya, Eka
भविष्यतिwill become
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormLृट् (Future), Prathama, Eka
निरुद्धिग्नाfree from anxiety/fear
निरुद्धिग्ना:
TypeAdjective
Rootनिरुद्धिग्न
FormStri, Prathama, Eka
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
अरण्यम्to the forest
अरण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootअरण्य
FormNapum, Dvitiya, Eka
गन्तुम्to go
गन्तुम्:
TypeVerb
Rootगम्
अर्हसिyou should/ought
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
Formलट् (Present), Madhyama, Eka
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormPum, Sambodhana, Eka
Speaker
उत्तड़क उवाच
Characters & Entities
U
UttaṅkaK
King (rājan)P
Pṛthivī (the earth/kingdom)Ā
Āraṇya (the forest)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes