Adhyaya 146
सौगन्धिकपुष्पप्रसङ्गः — The Saugaṇdhika Lotus and Bhīma’s Approach to Hanūmān
Upa-parva: Saugaṇdhika-puṣpa-anuveṣaṇa (Bhīma’s quest for the fragrant lotus; Hanūmān encounter arc)
Vaiśaṃpāyana describes the Pāṇḍavas residing in a pristine forest environment while awaiting Arjuna. The landscape is rendered with technical poetic detail—flowering trees, clear lakes with lotuses, and fragrant winds—establishing a sacral-ecological setting. A divine thousand-petalled lotus is carried by a favorable wind and noticed by Draupadī, who, delighted by its scent and form, asks Bhīma to gather many such flowers for Yudhiṣṭhira and for their hermitage at Kāmyaka. Bhīma arms himself and follows the wind’s trajectory toward Gandhamādana, moving with escalating speed and force; his passage disrupts animals and vegetation, and he engages and disperses hostile wildlife. He reaches a large lake, plays in it, and sounds a conch, amplifying his presence across the mountain. The resulting roar awakens Hanūmān in a banana grove; Hanūmān responds by challenging Bhīma’s disturbance, articulating a critique grounded in compassion and dharma, and warning about the inaccessibility and danger of the region without exceptional attainment.
Chapter Arc: युधिष्ठिर भीम से कहते हैं कि उसके अत्यन्त पराक्रमी पुत्र घटोत्कच की सहायता से वे द्रौपदी सहित गन्धमादन पर्वत की कठिन यात्रा सुरक्षित रूप से करना चाहते हैं। → भीमसेन भाई की आज्ञा को मानकर घटोत्कच को बुलाते/आदेश देते हैं; राक्षस-वीर अपनी तीव्र गति और महाबल से पाण्डवों व द्रौपदी को शीघ्र मार्ग पार कराने की तैयारी करते हैं—मानो दीर्घ पथ भी अल्प हो जाए। → राक्षसों के कन्धों/वाहन-बल पर आरूढ़ होकर पाण्डव दीर्घ दुर्गम यात्रा को क्षण में लाँघते हैं और दिव्य वृक्षों से घिरी, सदा पुष्प-फलयुक्त बदरी तथा बदरिकाश्रम के रमणीय प्रदेश का साक्षात् दर्शन करते हैं। → बदरी के निकट पहुँचकर पाण्डव ब्राह्मण-श्रेष्ठों सहित राक्षस-स्कन्धों से उतरते हैं; आश्रम की देवोचित शोभा में वे शीतल तीर्थ-जल से तर्पण-जप करते हैं और द्रौपदी के साथ उस दिव्य वन-प्रदेश में विश्राम/विहार करते हैं। → गन्धमादन-प्रवेश के बाद आगे की तीर्थयात्रा और आश्रम-जीवन में कौन-सा दिव्य उपदेश/घटना पाण्डवों की तपस्या व धैर्य की परीक्षा लेगी?
Shlokas
Verse 1
#2:8 #:23:.7 () मपटम अ्ा८् पजञज्चचत्वारिशर्दाधिकशततमो< ध्याय: घटोत्कच और उसके साथियोंकी सहायतासे पाण्डवोंका गन्धमादन पर्वत एवं बदरिकाश्रममें प्रवेश तथा बदरीवृक्ष
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພີມ! ລູກແທ້ຂອງເຈົ້າ—ກະໂຕດກະຈະ ຜູ້ເປັນຍອດໃນຫມູ່ຣາກຊະສະ—ເປັນຜູ້ຮູ້ທຳ, ແຂງແຮງ, ກ້າຫານ, ຮັກສາສັດ, ແລະຈົ່ງຮັກພວກເຮົາ. ໃຫ້ເຂົາຍົກພວກເຮົາຂຶ້ນໃນທັນທີ, ເພື່ອໃຫ້ຂ້ອຍໄປຮອດພູກັນທະມາດະນະ ພ້ອມດ້ວຍ ດຣໍປະດີ ໂດຍບໍ່ເກີດອັນຕະລາຍແກ່ຮ່າງກາຍແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ».
Verse 2
तव भीम सुतेनाहमतिभीमपराक्रम । अक्षत: सह पाज्चाल्या गच्छेयं गन्धमादनम्
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພີມ ຜູ້ມີລິດເດດນ່າຢ້ານຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້! ຂໍໃຫ້ຂ້ອຍໄປຮອດກັນທະມາດະນະ ໂດຍບໍ່ບາດເຈັບ ພ້ອມດ້ວຍ ປານຈາລີ ໂດຍອາໄສລູກຂອງເຈົ້າ».
Verse 3
वैशम्पायन उवाच भ्रातुर्वचनमाज्ञाय भीमसेनो घटोत्कचम् । आदिदेश नरव्याप्रस्तनयं शत्रुकर्शनम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຂົາເຂົ້າໃຈ ແລະຮັບໄວ້ຊຶ່ງຄຳສັ່ງຂອງພີ່ຊາຍ, ພີມເສນາ—ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ—ຈຶ່ງອອກຄຳສັ່ງແກ່ລູກຊາຍຂອງຕົນ ກະໂຕດກະຈະ ຜູ້ບົດຂີ້ສັດຕູ.
Verse 4
भीमसेन उवाच हैडिम्बेय परिश्रान्ता तव मातापराजित । त्वं च कामगमस्तात बलवान् वह तां खग
ພີມເສນາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ລູກຂອງ ຮິດິມບາ, ຜູ້ບໍ່ມີໃຜຊະນະໄດ້, ຜູ້ເດີນທາງໃນຟ້າ! ແມ່ຂອງເຈົ້າ ດຣໍປະດີ ເມື່ອຍລ້າຫນັກ. ເຈົ້າແຂງແຮງ ແລະໄປໄດ້ຕາມໃຈ; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ທ່ອງຟ້າ, ຈົ່ງອຸ້ມນາງໄປຕາມທາງອາກາດ».
Verse 5
स्कन्धमारोप्य भद्र|ं ते मध्येडस्माकं विहायसा । गच्छ नीचिकया गत्या यथा चैनां न पीडये:
ພີມເສນາ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມີສິຣິມົງຄົນ. ຈົ່ງຍົກນາງຂຶ້ນວາງໄວ້ເທິງບ່າ ແລະຢູ່ກາງພວກເຮົາ, ພານາງໄປທາງຟ້າ ໂດຍເຄື່ອນໄປຊ້າໆ ແລະຕ່ຳໆ, ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ນາງເຈັບປວດແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ».
Verse 6
घटोत्कच उवाच धर्मराजं च धौम्यं च कृष्णां च यमजौ तथा । एको<प्यहमल वोढुं किमुताद्य सहायवान्
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຂ້າຢູ່ຜູ້ດຽວ ຂ້າກໍສາມາດອຸ້ມພາ ທັມມະຣາຊ ຢຸທິສຖິຣ, ພຣະປຸໂຣຫິດ ທໍມະຍະ, ກຣິສນາ (ດຣົບະດີ) ແລະ ອ້າຍນ້ອງຝາແຝດໄດ້. ຍິ່ງກວ່ານັ້ນໃນມື້ນີ້ ເມື່ອຂ້າມີຜູ້ຊ່ວຍຫຼາຍ! ໃນສະພາບນີ້ ການພາພວກທ່ານທັງໝົດໄປ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໃຫຍ່. ກັບຂ້າຍັງມີຣາກສະສາຜູ້ກ້າຫານອີກຫຼາຍຮ້ອຍ—ເດີນທາງໃນອາກາດ ແລະ ແປງຮູບຕາມໃຈ—ພວກເຂົາຈະອຸ້ມພາພວກທ່ານທັງໝົດ ພ້ອມທັງພຣາຫມັນ»។
Verse 7
अन्ये च शतश: शूरा विहड्रा: कामरूपिण: । सर्वान् वो ब्राह्मणै: सार्ध वक्ष्यन्ति सहितानघ
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ນອກຈາກຂ້າ ຍັງມີນັກຮົບຜູ້ກ້າຫານອີກຫຼາຍຮ້ອຍ—ເດີນທາງໃນອາກາດ ແລະ ແປງຮູບຕາມໃຈ. ພວກເຂົາຈະອຸ້ມພາພວກທ່ານທັງໝົດໄປພ້ອມກັນ ກັບພຣາຫມັນ»។
Verse 8
एवमुक्क्त्वा ततः कृष्णामुवाह स घटोत्कच: । पाण्डूनां मध्यगो वीर: पाण्डवानपि चापरे
ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ວີຣະບຸລຸດ ຆະໂຕດກະຈະ ກໍອຸ້ມກຣິສນາ (ດຣົບະດີ) ໄປ. ລາວເຄື່ອນໄປທ່າມກາງພວກປານດະວະ; ຂະນະທີ່ຣາກສະສາອື່ນໆກໍອຸ້ມພາອ້າຍນ້ອງປານດະວະເຊັ່ນກັນ—ພາດໄວ້ເທິງບ່າ—ເພື່ອນໍາໄປສູ່ຄວາມປອດໄພໂດຍໄວ.
Verse 9
लोमश: सिद्धमार्गेण जगामानुपमझद्युति: । स्वेनैव स प्रभावेण द्वितीय इव भास्कर:,अनुपम तेजस्वी महर्षि लोमश अपने ही प्रभावसे दूसरे सूर्यकी भाँति सिद्धमार्ग अर्थात् आकाशभमार्गसे चलने लगे
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະລະສີ ໂລມະສະ ຜູ້ມີຣັດສະມີຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ໄດ້ເດີນທາງຕາມທາງສິດ—ຄືການເຄື່ອນໄປໃນອາກາດເອງ. ດ້ວຍພະລັງອໍານາດທາງຈິດຂອງຕົນ ລາວສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງດວງອາທິດດວງທີສອງ»។
Verse 10
ब्राह्मणांश्वापि तान् सर्वान् समुपादाय राक्षसा: | नियोगाद् राक्षसेन्द्रस्थ जग्मुर्भीमपराक्रमा:
ຣາກສະສາຜູ້ນ່າຢ້ານ ແລະ ມີກໍາລັງກ້າແຂງເຫຼົ່ານັ້ນ ປະຕິບັດຕາມຄໍາສັ່ງຂອງເຈົ້ານາຍຂອງພວກເຂົາ ໂດຍອຸ້ມພາພຣາຫມັນທັງໝົດ ພາດໄວ້ເທິງບ່າ ແລ້ວອອກເດີນທາງໄປພ້ອມກັນ—ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບແລະວິໄນໃນການນອບນ້ອມຕໍ່ຜູ້ນໍາ.
Verse 11
एवं सुरमणीयानि वनान्युपवनानि च । आलोकयमन्तस्ते जम्मुर्विशालां बदरीं प्रति,इस प्रकार अत्यन्त रमणीय वन और उपवनोंका अवलोकन करते हुए वे सब लोग विशाला बदरी (बदरिकाश्रम तीर्थ)-की ओर प्रस्थित हुए
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາຈ້ອງມອງປ່າໄມ້ ແລະ ສວນປ່ານ້ອຍໆອັນງາມຍິ່ງຕາມທາງ ພວກເຂົາທັງໝົດກໍໄດ້ເດີນທາງໄປຫາ ວິສາລາ ບະດະຣີ— ອາສຣົມບະດະຣີອັນສັກສິດ»។
Verse 12
ते त्वाशुगतिभिरवर्वीरा राक्षसैस्तैर्महाजवै: । उहामाना ययु: शीघ्र दीर्घमध्वानमल्पवत्
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຂຶ້ນຂີ່ຣາກສະສະຜູ້ກ້າຫານ ຜູ້ມີຄວາມໄວແລະພະລັງອັນໃຫຍ່ ວີຣະປານດະວະທັງຫຼາຍຖືກພາໄປດ້ວຍຄວາມໄວຢ່າງຫຼາຍ ຈົນທາງທີ່ຍາວແລະໜັກໜ່ວງ ກໍເຫັນເຫມືອນສັ້ນນ້ອຍ»។
Verse 13
देशान् म्लेच्छजनाकीर्णान् नानारत्नाकरायुतान् । ददृशुर्गिरिपादांश्व नानाधातुसमाचितान्
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ໃນການເດີນທາງນັ້ນ ພວກເຂົາໄດ້ເຫັນດິນແດນຫຼາຍແຫ່ງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຊົນມເລັດຈະ ແລະດິນແດນທີ່ມີແຫຼ່ງແຮ່ແລະຄັງອັນມີເພັດນ້ຳຄ່ານານາຊະນິດ. ພວກເຂົາຍັງເຫັນຕີນພູ ແລະສັນພູຍ່ອຍຫຼາຍແຫ່ງ ທີ່ອຸດົມໄປດ້ວຍແຮ່ແລະທາດນານາຊະນິດ»។
Verse 14
विद्याधरसमाकीर्णान् युतान् वानरकिन्नरै: । तथा किंपुरुषैश्नैव गन्धर्वैश्व॒ समन्तत:
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ທົ່ວທຸກທິດ ຍອດພູເຫຼົ່ານັ້ນແອອັດໄປດ້ວຍວິດຍາທະຣະ ແລະຍັງມີວານະຣະ ແລະກິນນະຣະອາໄສ. ທັງກິມປຸຣຸສະ ແລະຄັນທັຣວະ ກໍຢູ່ລ້ອມຮອບທຸກດ້ານ»។
Verse 15
मयूरैश्नमरैश्वैव वानरै रुरुभिस्तथा । वराहैर्गवयैश्वैव महिषैश्व समावृतान्,मोर, चमरी गाय, बंदर, रुरुमृग, सूअर, गवय- और भैंस आदि पशु वहाँ विचर रहे थे
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ດິນແດນນັ້ນແອອັດໄປດ້ວຍສັດທັງຫຼາຍ—ນົກຢູງ ແລະ ຈາມະຣະ (yak), ລີງ ແລະ ກວາງຣຸຣຸ; ພ້ອມທັງໝູປ່າ, ກະທິງປ່າ (gavaya), ແລະ ຄວາຍ ພາກັນເດີນຫາກິນຢູ່ທົ່ວໄປ»។
Verse 16
नदीजालसमाकीर्णान् नानापक्षियुतान् बहून् । नानाविधम्गैर्जुष्टान् वानरैश्वोपशोभितान्
ທີ່ນັ້ນເປັນດິນແດນທີ່ຖືກຕັດຜ່ານໂດຍເຄືອຂ່າຍແມ່ນ້ຳຫຼາຍສາຍ. ນົກນານາຊະນິດນັບບໍ່ຖ້ວນບິນໄປມາ; ສັດປ່າຫຼາຍຊະນິດມາຊຸມຊົນ ແລະຖືກປະດັບໃຫ້ງາມໂດຍຝູງລີງ.
Verse 17
समदैश्वापि विहगै: पादपैरन्वितास्तथा । तेवतीर्य बहुन् देशानुत्तमर्च्छिसमन्वितान्
ຆະໂຕດກະຈະກ່າວວ່າ: «ດິນແດນພູນັ້ນມີທັງນົກແລະຕົ້ນໄມ້ຢ່າງອຸດົມສົມບູນ. ເມື່ອພວກເຂົາລົງໄປຮອດທີ່ນັ້ນ ແລະຜ່ານພົ້ນດິນແດນຫຼາຍແຫ່ງທີ່ມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແລະຄວາມສົມບູນອັນຍິ່ງ, ພວກປານດະວະໄດ້ເຫັນພູອັນສູງສຸດ—ໄກລາສ—ປະດັບດ້ວຍພາບອັດສະຈັນນານາ. ໃກ້ກັນນັ້ນ ພວກເຂົາເຫັນອາສຣົມຂອງພຣະນະຣ-ນາຣາຍະນະ ທີ່ງາມດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ທິບທີ່ອອກດອກອອກຜົນຢູ່ເທື່ອງໆ. ທີ່ນັ້ນພວກເຂົາຍັງເຫັນຕົ້ນບະດະຣີອັນໃຫຍ່ແລະນ່າຊົມ ລໍາຕົ້ນກົມ—ເນື້ອໄມ້ເນີຍລື່ນ, ເງົາໜາແນ່ນ, ແລະງາມສົມບູນ; ແມ່ນແຕ່ໃບອ່ອນໜາແນ່ນຂອງມັນກໍມັນງາມສຸດຍິ່ງ».
Verse 18
ददृशुर्विविधाश्चर्य कैलासं पर्वतोत्तमम् तस्याभ्याशे तु ददृशुर्नरनारायणाश्रमम्
ພວກເຂົາໄດ້ເຫັນພູອັນສູງສຸດ ໄກລາສ ອັນອັດສະຈັນຫຼາຍປະການ. ແລະໃກ້ກັນນັ້ນ ພວກເຂົາເຫັນອາສຣົມຂອງນະຣະ ແລະ ນາຣາຍະນະ—ເປັນທີ່ພັກທີ່ປຸກໃຫ້ເກີດຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ທຳມະແຫ່ງຕະປະສະ ແລະຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ບູຊາ; ທີ່ນັ້ນ ຈິດໃຈຍ່ອມຫັນອອກຈາກການດິ້ນຮົນໂລກີ ໄປສູ່ການສຳລວມ, ຄວາມເລື່ອມໃສ, ແລະວິໄນພາຍໃນ.
Verse 19
उपेतं पादपैर्दिव्यै: सदापुष्पफलोपगै: । ददृशुस्तां च बदरीं वृत्तस्कन्धां मनोरमाम्
ສະຖານທີ່ນັ້ນສະຫວ່າງໄສດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ທິບທີ່ອອກດອກແລະອອກຜົນຢູ່ເທື່ອງໆ. ທີ່ນັ້ນພວກເຂົາເຫັນຕົ້ນບະດະຣີດ້ວຍ—ງາມຕໍ່ສາຍຕາ, ລໍາຕົ້ນກົມ—ຢືນເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງຄວາມອຸດົມສັກສິດແລະຄວາມສະຫງົບ ທີ່ຫ້ອມລ້ອມອາສຣົມນະຣ-ນາຣາຍະນະ ໃກ້ພູໄກລາສ.
Verse 20
स्निग्धामविरलच्छायां श्रिया परमया युताम् | पत्रै: स्निग्धैरविरलैरुपेतां मृदुभि: शुभाम्
ຆະໂຕດກະຈະກ່າວວ່າ: «(ພວກເຂົາເຫັນ) ຕົ້ນໄມ້ອັນເປັນມົງຄຸນນັ້ນ—ເນື້ອໄມ້ເນີຍລື່ນ, ເງົາໜາແນ່ນບໍ່ຂາດຕອນ, ພ້ອມດ້ວຍຄວາມງາມອັນສູງສຸດ; ປະດັບດ້ວຍໃບອ່ອນນຸ່ມ ມັນງາມ ແລະຂຶ້ນໜາແນ່ນຊິດກັນ».
Verse 21
विशालशाखां विस्तीर्णामतिद्युतिसमन्विताम् । फलैरुपचिवीर्दिव्यैराचितां स्वादुभिर्भुशम्
ຆະໂຕດກະຈະໄດ້ພັນລະນາຕົ້ນໄມ້ອັນອັດສະຈັນ: ກິ່ງກ້ານໃຫຍ່ຫຼວງ ແຜ່ກວ້າງໄກ ແລະສ່ອງປະກາຍດ້ວຍລັດສະໝີອັນພິເສດ. ມັນເຕັມໄປດ້ວຍໝາກໄມ້ທິບອັນຫວານລ້ຳຈຳນວນຫຼາຍ. ຈາກໝາກເຫຼົ່ານັ້ນ ນ້ຳເຜິ້ງໄຫຼເປັນສາຍຢູ່ເປັນນິດ. ໃຕ້ຕົ້ນໄມ້ທິບນັ້ນ ມີຫມູ່ມະຫາຣິສີພັກອາໄສ ແລະມັນຍັງເຕັມໄປດ້ວຍນົກທີ່ເຫມືອນຈະເມົາດ້ວຍນ້ຳອະມຣິຕ ແລະຈົມຢູ່ໃນຄວາມປິຕິ—ເປັນພາບຂອງດິນແດນທີ່ຄວາມອຸດົມສົມບູນຫຼ້ຽງດູການບຳເນັດ ແລະຄວາມສຸກ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມຮຸນແຮງ.
Verse 22
मधुस्रवै: सदा दिव्यां महर्षिगणसेविताम् । मदप्रमुदितैर्नित्यं नानाद्विजगणैर्युताम्
ຆະໂຕດກະຈະກ່າວວ່າ: “ຈາກໝາກອັນແຊບຫວານຂອງມັນ ນ້ຳເຜິ້ງໄຫຼເປັນສາຍຢູ່ເປັນນິດ. ຕົ້ນໄມ້ອັນອັດສະຈັນນັ້ນ ມີຫມູ່ມະຫາຣິສີມາສະເຫຼີມສະເຫຼີຍຢູ່ເປັນປະຈຳ ແລະມັນກໍເຕັມໄປດ້ວຍຝູງນົກຫຼາຍຊະນິດ—ເຫມືອນຈະເມົາດ້ວຍຄວາມປິຕິ.”
Verse 23
अदंशमशके देशे बहुमूलफलोदके । नीलशाद्धलसंच्छन्ने देवगन्धर्वसेविते
ຆະໂຕດກະຈະກ່າວວ່າ: “ໃນດິນແດນນັ້ນ ບໍ່ມີແມງກັດຕອດ ຫຼືຍຸງ. ຮາກໄມ້ ແລະໝາກໄມ້ມີຫຼາຍ ນ້ຳກໍອຸດົມ. ພື້ນດິນຖືກປູດ້ວຍຫຍ້າຂຽວເຂັ້ມ ແລະສະຖານທີ່ນັ້ນມີເທວະ ແລະຄັນທະວະມາຢູ່ເປັນປະຈຳ. ດິນແດນນັ້ນຮາບພຽງໂດຍທຳມະຊາດ ແລະເປັນມົງຄຸນ; ຜິວດິນທີ່ເຢັນດ້ວຍຫິມະນັ້ນນຸ່ມຫຼາຍເມື່ອສຳຜັດ ແລະບໍ່ມີໜາມເລີຍ. ໃນດິນແດນອັນບໍລິສຸດ ແລະເປັນສິຣິມົງຄຸນເຊັ່ນນັ້ນ ຕົ້ນບະດະຣີອັນໃຫຍ່ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ.”
Verse 24
सुसमीकृतभूभागे स्वभावविहिते शुभे । जातां हिममृदुस्पर्शे देशेषपहतकण्टके
ຆະໂຕດກະຈະກ່າວວ່າ: ໃນດິນແດນອັນເປັນມົງຄຸນນັ້ນ ພື້ນດິນຮາບພຽງໂດຍທຳມະຊາດ ແລະຜິວດິນທີ່ເຢັນດ້ວຍຫິມະນັ້ນນຸ່ມຫຼາຍເມື່ອສຳຜັດ; ໃນດິນແດນເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍ່ມີໜາມເລີຍ. ຄຳພັນລະນານີ້ເນັ້ນໃຫ້ເຫັນຖິ່ນອາໄສອັນບໍລິສຸດ ແລະປອດໄພ—ເປັນການຕັດກັນທາງຈິດທຳກັບດິນແດນທີ່ຮຸນແຮງ ຫຼືຫຍາບກະດ້າງ—ເໝາະສຳລັບການພັກອາໄສຂອງຜູ້ທິບ ແລະຜູ້ສູງສົ່ງ ແລະເໝາະສຳລັບການເກີດຂຶ້ນຂອງການເຕີບໃຫຍ່ອັນສັກສິດ.
Verse 25
तामुपेत्य महात्मान: सह तैब्रहद्विणर्षभै: । अवतेरुस्तत: सर्वे राक्षसस्कन्धत: शनै:,उसके पास पहुँचकर ये सब महात्मा पाण्डव जन श्रेष्ठ ब्राह्मणोंके साथ राक्षसोंके कंधोंसे धीरे-धीरे उतरे
ເມື່ອເຂົາເຈົ້າເຂົ້າໄປເຖິງນາງ ບຸກຄົນຜູ້ມີຈິດໃຈສູງສົ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ—ພ້ອມກັບພຣາຫມະນຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ—ກໍພາກັນລົງຈາກບ່າຂອງຣາກສະສາຢ່າງຄ່ອຍໆ ແລະນຸ່ມນວນ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການສຳລວມຕົນ ແລະການປະພຶດຢ່າງເຄົາລົບ ແມ່ນແຕ່ໃນການເດີນທາງອັນພິເສດທີ່ອາໄສກຳລັງອັນແຮງກ້າ.
Verse 26
ततस्तमाश्रमं रम्यं नरनारायणश्रितम् । ददृशु: पाण्डवा राजन् सहिता द्विजपुड़वै:ः,राजन्! तदनन्तर ब्राह्मणोंसहित पाण्डवोंने एक साथ भगवान् नर-नारायणके उस रमणीय स्थानका दर्शन किया
ຕໍ່ມາ ໂອ ພະຣາຊາ! ພວກປານດະວະ—ພ້ອມດ້ວຍພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ—ໄດ້ເຫັນອາສຣົມອັນຮື່ນຮົມນັ້ນ ອັນເປັນທີ່ສະຖິດອັນສັກສິດທີ່ກ່ຽວພັນກັບ ນະຣະ ແລະ ນາຣາຍະນະ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການເຄົາລົບສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະການປະພຶດທາງທັມໂດຍສະແຫວງຫາຄໍາແນະນໍາ ແລະບຸນກຸສົນໃນສັງຄົມຂອງຜູ້ຮູ້.
Verse 27
तमसा रहित॑ पुण्यमनामृष्टं रवे: करै: । क्षुत्ृट्शीतोष्णदोषैक्ष वर्जित शोकनाशनम्
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ອາສຣົມນັ້ນປອດຈາກຄວາມມືດ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສັກສິດ. ເນື່ອງຈາກປ່າໄມ້ໜາແໜ້ນ ແສງຕາເວັນຈຶ່ງບໍ່ອາດສ່ອງຖືກມັນ. ມັນບໍ່ຖືກກະທົບໂດຍຄວາມຫິວ ຄວາມກະຫາຍ ຄວາມໜາວ ແລະຄວາມຮ້ອນ ແລະເປັນທີ່ດັບທຸກໂສກທັງປວງ».
Verse 28
महर्षिगणसम्बाधं ब्राह्मया लक्ष्म्या समन्वितम् । दुष्प्रवेशं महाराज नरैर्धर्मबहिष्कृतैः
«ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ທ່ານທີ່ຂ້າມນໍ້າອັນສັກສິດນັ້ນແອອັດໄປດ້ວຍຝູງມະຫາຣິສີ ແລະປະດັບດ້ວຍສະຫງ່າລາສີອັນເທວະພາບສົມຄວນແກ່ພຣະພຣົມ. ສໍາລັບຜູ້ຖືກຂັບອອກຈາກທັມ—ຜູ້ດໍາລົງຊີວິດບໍ່ຊອບທໍາ—ການເຂົ້າໄປນັ້ນຍາກຢ່າງຍິ່ງ».
Verse 29
बलिहोमार्चितं दिव्यं सुसम्मृष्टानुलेपनम् । दिव्यपुष्पोपहारैश्व सर्वती 5भिविराजितम्
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ອາສຣົມອັນເທວະພາບນັ້ນໄດ້ຮັບການນັບຖືບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາ ແລະພິທີໂຮມໄຟ. ມັນຖືກກວາດຖູຢ່າງດີ ແລະປູນປະແປ້ງຢ່າງປະນີດ; ທຸກທິດທາງສ່ອງສະຫວ່າງ ດ້ວຍການປະດັບດ້ວຍດອກໄມ້ທິບ—ເປັນທີ່ຢູ່ອັນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍການບູຊາອັນເຄົາລົບ ແລະພິທີອັນມີວິໄນ».
Verse 30
विशालैरग्निशरणै: सख॒ग्भाण्डैराचितं शुभै: । महद्विस्तोयकलशै: कठिनैश्वोपशोभितम्
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ອາສຣົມອັນສັກສິດນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍແທ່ນໄຟຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະພາຊະນະພິທີອັນງາມ—ເຄື່ອງໃຊ້ທີ່ເໝາະສົມສໍາລັບການບູຊາຍັນ—ແລະຍັງຖືກປະດັບເພີ່ມດ້ວຍໄຫນໍ້າໃຫຍ່ໆອັນແຂງແຮງ ແລະພາຊະນະຕ່າງໆທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍນໍ້າ».
Verse 31
शरण्यं सर्वभूतानां ब्रह्मघोषनिनादितम् | दिव्यमाश्रयणीयं तमाश्रमं श्रमनाशनम्
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ອາສຣົມນັ້ນເປັນທີ່ພຶ່ງພາຂອງສັດທັງປວງ ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງສວດວິທີພຣະເວດອັນຂຶ້ນສູງ. ມັນເປັນສະຖານທີ່ດິວະ ຄວນແກ່ການເຂົ້າໄປພັກພິງ—ອາສຣົມທີ່ຂັບໄລ່ຄວາມເມື່ອຍລ້າ ແລະຟື້ນຟູຜູ້ມາເຖິງ».
Verse 32
वह सब प्राणियोंके शरण लेनेयोग्य था। वहाँ वेदमन्त्रोंकी ध्वनि गूँजती रहती थी। वह दिव्य आश्रम सबके रहनेयोग्य और थकावटको दूर करनेवाला था ।।
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ອາສຣົມນັ້ນມີສິຣິມົງຄຸນອັນງາມສະຫງ່າ ເກີນຈະພັນລະນາໃຫ້ໝົດ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍພິທີກຳ ແລະວິນັຍທີ່ສົມຄວນແກ່ເທວະ. ມັນເປັນທີ່ຢູ່ຂອງບັນດາລະສີຜູ້ຂັດເກົາຕົນ ກິນແຕ່ຜົນໄມ້ແລະຮາກໄມ້ ນຸ່ງໜັງກວາງດຳ—ຜູ້ຄຸ້ມຄອງອິນຊີ ແລະຈິດໃຈບໍລິສຸດ. ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ ທຳມະບໍ່ແມ່ນແຕ່ຖືກເວົ້າຖຶງ ແຕ່ຖືກດຳລົງໃຫ້ເປັນຈິງ: ດ້ວຍຄວາມງ່າຍ, ຄວາມສຳລວມ, ແລະການປະຕິບັດອັນສັກສິດ ຄວາມເມື່ອຍລ້າຖືກຂັບໄລ່ ແລະຈິດໃຈຖືກປັກໝັ້ນໄປສູ່ມົກຂະ».
Verse 33
सूर्यवैश्वानरसमैस्तपसा भावितात्मभि: । महर्षिभिमोक्षपरैर्यतिभिर्नियतेन्द्रिये:
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ອາສຣົມນັ້ນສ່ອງສະຫວ່າງເກີນຈະພັນລະນາ ແລະມີມະຫາລະສີພຳນັກຢູ່—ຜູ້ຄຸ້ມຄອງອິນຊີ ແລະຖືຕົນໃນຕະປະ. ຕົນພາຍໃນຂອງພວກເຂົາຖືກຂັດເກົາດ້ວຍຕະປະອັນລຸກໂຊນດັ່ງພຣະອາທິດ ແລະໄຟໄວສວານະຣະ. ບັນດາລະສີຜູ້ມຸ່ງຫາມົກຂະນັ້ນ ກິນແຕ່ຜົນໄມ້ແລະຮາກໄມ້ ນຸ່ງໜັງກວາງດຳ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດທີ່ເກີດຈາກຕະປະ. ເມື່ອຢຸທິສຖິຣະ ບຸດແຫ່ງທຳມະ ຜູ້ມີອຳນາດແລະປັນຍາ ມາຮອດພ້ອມພີ່ນ້ອງ—ບໍລິສຸດ ແລະຈິດໃຈແນ່ວແນ່—ລະສີຜູ້ມີຍານທິບກໍຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ ເຂົ້າພົບ ໃຫ້ພອນ ແລະຕ້ອນຮັບຕາມພິທີ ພ້ອມນຳຜົນໄມ້ ຮາກໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະນ້ຳອັນບໍລິສຸດມາຖວາຍ».
Verse 34
ब्रह्म भूतैर्महा भागैरुपेत॑ ब्रह्म॒वादिभि: । सो<भ्यगच्छन्महातेजास्तानृषीन् प्रयत: शुचि:
ຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍລະສີຜູ້ມີພອນອັນສູງ—ຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນພຣະພຣະຫມັນ ແລະສອນຄຳສອນແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ—ຜູ້ມີລັດສະໝີອັນແຮງກ້າ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາບັນດາລະສີນັ້ນດ້ວຍຄວາມສຳລວມ ແລະຄວາມບໍລິສຸດ. ຕອນຢຸທິສຖິຣະມາຮອດພ້ອມພີ່ນ້ອງ ໃນອາສຣົມຂອງນັກບວດຜູ້ກິນຜົນໄມ້ແລະຮາກໄມ້ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟແລະພຣະອາທິດ ແລະມຸ່ງຫາມົກຂະ, ລະສີທັງຫຼາຍກໍຍິນດີຕ້ອນຮັບ ໃຫ້ພອນ ແລະເຄົາລົບຕາມພິທີ ດ້ວຍເຄື່ອງຖວາຍອັນງ່າຍແຕ່ບໍລິສຸດ.
Verse 35
भ्रातृभि: सहितो धीमान् धर्मपुत्रो युधिष्ठिर: । दिव्यज्ञानोपपन्नास्ते दृष्टवा प्राप्त युधिष्ठिरम्
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ຢຸທິສຖິຣະ ບຸດແຫ່ງທຳມະ ຜູ້ມີປັນຍາ ໄດ້ມາຮອດພ້ອມພີ່ນ້ອງ. ເມື່ອເຫັນຢຸທິສຖິຣະມາຮອດ ບັນດາລະສີຜູ້ມີຍານທິບກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຍິນດີ. ພວກເຂົາຕ້ອນຮັບຕາມພິທີ ໃຫ້ພອນ ແລະໃຫ້ກຽດດ້ວຍຂອງຖວາຍອັນບໍລິສຸດ ເຊັ່ນ ຜົນໄມ້ ຮາກໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະນ້ຳ».
Verse 36
अभ्यगच्छन्त सुप्रीता: सर्व एव महर्षय: । आशीव॑दान् प्रयुञ्जाना: स्वाध्यायनिरता भृशम्
ບັນດາມະຫາຣິສີທັງປວງໄດ້ເຂົ້າມາຫາດ້ວຍຄວາມຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ. ພວກເຂົາມຸ່ງໝັ້ນໃນການສະວາດະຍາຍວິເທດຢ່າງເຂັ້ມຂັ້ນ ແລະປະທານພອນຫຼາຍປະການ. ເມື່ອເຫັນຢຸທິສຖິຣະມາຮອດອາສຣົມພ້ອມພີ່ນ້ອງ ບັນດາຜູ້ພິພາກສານັ້ນ—ຜູ້ບໍລິສຸດດ້ວຍຕະປະ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟແລະຕາເວັນ—ໄດ້ຕ້ອນຮັບຕາມພິທີ ແລະນໍາອາຫານປ່າອັນບໍລິສຸດເຊັ່ນ ໝາກໄມ້ ຮາກໄມ້ ດອກໄມ້ ແລະນໍ້າ ມາຖວາຍ.
Verse 37
प्रीतास्ते तस्य सत्कारं विधिना पावकोपमा: । उपाजहुश्न सलिल पुष्पमूलफलं शुचि
ກະຖົດກະຈະໄດ້ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ບັນດາຣິສີເຫຼົ່ານັ້ນ—ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟ—ໄດ້ປະກອບພິທີຕ້ອນຮັບຕາມຄວາມຄວນ. ພວກເຂົານໍາມາຕາມຮູບແບບອັນຖືກຕ້ອງ ນໍ້າບໍລິສຸດ ດອກໄມ້ ຮາກໄມ້ ແລະໝາກໄມ້. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນອຸດົມຄະຕິແຫ່ງທຳມະ: ແຂກ—ໂດຍສະເພາະກະສັດຜູ້ທ່ຽງທຳ—ຄວນໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະດ້ວຍເຄື່ອງຖວາຍງ່າຍໆ ແຕ່ບໍລິສຸດ ຈາກຊີວິດປ່າ.
Verse 38
स तै: प्रीत्याथ सत्कारमुपनीतं महर्षिभि: । प्रयत: प्रतिगृह्मयाथ धर्मराजो युधिष्ठिर:
ແລ້ວທ່ານທຳມະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣະ ດ້ວຍໃຈອັນບໍລິສຸດ ແລະມີວິໄນ ໄດ້ຮັບເອົາດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ການຕ້ອນຮັບແລະການເຄົາລົບທີ່ມະຫາຣິສີຖວາຍດ້ວຍຄວາມຮັກ. ພາບນີ້ຊີ້ວ່າ ຄວາມທ່ຽງທຳແທ້ ບໍ່ແມ່ນຢູ່ແຕ່ໃນປະຕິຍານອັນໃຫຍ່ໂຕ ແຕ່ຢູ່ໃນການຮັບນໍ້າໃຈດີດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລະຄວາມກະຕັນຍູ.
Verse 39
त॑ं शक्रसदनप्रख्यं दिव्यगन्ध॑ मनोरमम् । प्रीत: स्वर्गोपमं पुण्यं पाण्डव: सह कृष्णया
ດ້ວຍໃຈຍິນດີ ປານດະວະໄດ້ເຂົ້າໄປ—ພ້ອມກັບ ກຣິສນາ (ດຣໍປະດີ)—ສູ່ອາສຣົມອັນສັກສິດ ທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງວິມານຂອງອິນທຣະ ງາມນ່າຊົມ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍກິ່ນຫອມທິບ ດຸດດັ່ງສະຫວັນ. ແລະພ້ອມກັນນັ້ນ ພຣາຫມະນະນັກຮຽນຮູ້ນັບພັນ ຜູ້ຊໍານານໃນວິເທດແລະເວດາງຄະ ກໍໄດ້ເຂົ້າໄປດ້ວຍ.
Verse 40
विवेश शोभया युक्त भ्रातृभिश्च सहानघ । ब्राह्माणैवेंदवेदाड़पारगैश्व सहस्रश:
ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ! ທ່ານໄດ້ເຂົ້າໄປໃນອາສຣົມນາຣະ-ນາຣາຍະນະ ອັນສ່ອງສະຫວ່າງ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍບຸນຍະ—ງາມດັ່ງວິມານຂອງອິນທຣະ ແລະອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມທິບ—ພ້ອມພີ່ນ້ອງ ແລະດຣໍປະດີ. ແລະພ້ອມກັນນັ້ນ ພຣາຫມະນະນັບພັນ ຜູ້ຊໍານານໃນວິເທດແລະເວດາງຄະ ກໍໄດ້ເຂົ້າໄປດ້ວຍ.
Verse 41
तत्रापश्यत धर्मात्मा देवदेवर्षिपूजितम् । नरनारायणस्थानं भागीरथ्योपशोभितम्,धर्मात्मा युधिष्ठिरने वहाँ भगवान् नर-नारायणका स्थान देखा, जो देवताओं और देवर्षियोंसे पूजित तथा भागीरथी- गंगासे सुशोभित था
ທີ່ນັ້ນ ຜູ້ມີທຳມະຄື ຢຸທິສຖິຣ ໄດ້ເຫັນສະຖານອັນສັກສິດຂອງ ນະຣະ ແລະ ນາຣາຍະນະ ທີ່ເທວະດາ ແລະ ຣິສີເທວະ ນັບຖືບູຊາ ແລະງາມສະຫງ່າດ້ວຍການປະດັບຂອງ ພາຄີຣະຖີ (ຄົງຄາ) ທີ່ໄຫຼຜ່ານ.
Verse 42
पश्यन्तस्ते नरव्याप्रा रेमिरे तत्र पाण्डवा: । मधुस्रवफल दिव्य॑ ब्रह्मर्षिणणसेवितम्
ເມື່ອໄດ້ເຫັນສະຖານນັ້ນ ພວກປານດະວະຜູ້ກ້າຫານກໍພາກັນຊື່ນບານ ເດີນຫຼິ້ນໄປມາຢ່າງສະດວກສະບາຍ. ໃກ້ຕົ້ນໄມ້ທິບອັນອັດສະຈັນ—ທີ່ບັນດາຣິສີໃຫຍ່ຮັບໃຊ້ ແລະຜົນຂອງມັນຢອດຫວານດັ່ງນ້ຳເຜິ້ງ—ພວກເຂົາໄດ້ພັກອາໄສຮ່ວມກັບພຣາຫມະນະ ດ້ວຍຄວາມສຸກສະງົບ.
Verse 43
तदुपेत्य महात्मानस्ते5वसन ब्राह्मणै:ः सह । मुदा युक्ता महात्मानो रेमिरे तत्र ते तदा
ເມື່ອເຂົ້າເຖິງສະຖານນັ້ນ ບັນດາຜູ້ໃຈໃຫຍ່ກໍພັກອາໄສຢູ່ຮ່ວມກັບພຣາຫມະນະ. ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຊື່ນບານ ພວກທ່ານຜູ້ສູງສົ່ງນັ້ນກໍພາກັນຊົມຊື່ນໃນດິນແດນນັ້ນ ເດີນຫຼິ້ນຢ່າງສະດວກສະບາຍ ພອໃຈກັບທີ່ພັກອັນຖືກຊຳລະໂດຍຣິສີ ແລະດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຜົນໄມ້ແຫ່ງປ່າ.
Verse 44
आलोकयमन्तो मैनाकं नानाद्विजगणायुतम् । हिरण्यशिखरं चैव तच्च बिन्दुसर: शिवम्
ເມື່ອພວກເຂົາມອງໄປຮອບໆ ກໍເຫັນພູໄມນາກະ ມີຍອດພູສີຄຳ ແລະມີຝູງນົກນານາຊະນິດອາໄສຢູ່ຫຼາຍ. ທີ່ນັ້ນຍັງມີສະຫວ່າງນ້ຳມົງຄຸນຊື່ ບິນດຸສະຣະສະ ງາມດ້ວຍນ້ຳເຢັນ. ເຫັນທັງໝົດນີ້ແລ້ວ ພວກປານດະວະພ້ອມດ້ວຍ ດຣາວປະດີ ກໍເລີ່ມເດີນທ່ຽວໃນປ່າອັນງາມວິເສດ ທີ່ສະຫວ່າງໄສດ້ວຍດອກໄມ້ທຸກລະດູ.
Verse 45
तस्मिन् विहरमाणाश्न पाण्डवा: सह कृष्णया । मनोज्ञे काननवरे सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वले
ທີ່ນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ພວກເຂົາເດີນທ່ຽວໄປມາ ພວກປານດະວະ—ພ້ອມດ້ວຍ ກຣິສນາ (ດຣາວປະດີ)—ໄດ້ຈອກຈອນໃນປ່າອັນງາມວິເສດ ທີ່ສະຫວ່າງໄສດ້ວຍດອກໄມ້ທຸກລະດູ.
Verse 46
पादपै: पुष्पविकचै: फलभारावनामिश्रि: | शोभिते सर्वतो रम्यै: पुंस्कोकिलगणायुतै:
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ທົ່ວທິດທາງ ປ່ານັ້ນຖືກປະດັບດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ອັນງາມສະຫງ່າ—ສະຫວ່າງໄສດ້ວຍດອກໄມ້ທີ່ບານເຕັມທີ່ ແລະກິ່ງງ່າກໍໂຄ້ງຕໍ່າລົງເນື່ອງຈາກນ້ຳໜັກຂອງໝາກ. ການມີນົກກຸກກິນເພດຜູ້ຈຳນວນຫຼາຍຢູ່ທ່າມກາງຕົ້ນໄມ້ເຫຼົ່ານັ້ນ ຍິ່ງເພີ່ມພູມງາມໃຫ້ປ່ານັ້ນທຸກດ້ານ.»
Verse 47
स्निग्धपत्रैरविरलै: शीतच्छायैर्मनोरमै: । सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसनलिलानि च
ຆະໂຕດກະຈະ ພັນລະນາວ່າ ປ່ານັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ທີ່ໃບນຸ່ມມັນ ແລະໜາແໜ້ນ ໃຫ້ຮົ່ມເຢັນສະບາຍ ຊວນໃຈໃຫ້ຊື່ນບານ. ທ່ານຍັງເວົ້າເຖິງທະເລສາບອັນພິສດຫຼາຍແຫ່ງ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳໃສສະອາດ ແລະສະງົບ—ເປັນພູມທັດທີ່ເຊີນໃຫ້ພັກຜ່ອນ ແລະຟື້ນກຳລັງທ່າມກາງຄວາມລຳບາກແຫ່ງການພະເນຈອນ.
Verse 48
कमलेै: सोत्पलैश्नैव भ्राजमानानि सर्वश: | पश्यन्तश्षारुरूपाणि रेमिरे तत्र पाण्डवा:
ດອກບົວ ແລະ ດອກອຸດປະລະສີຟ້າ ສ່ອງປະກາຍຢູ່ທົ່ວໄປ ແຜ່ຂະຫຍາຍຄວາມງາມໄປທຸກທິດ. ເມື່ອໄດ້ເຫັນຮູບງາມອັນຊວນໃຈຂອງທະເລສາບເຫຼົ່ານັ້ນ ພານດະວະທັງຫຼາຍກໍພາກັນເດີນຫຼິ້ນຢ່າງຊື່ນບານ—ໄດ້ພັກຫາຍໃຈຊົ່ວຄາວອັນສົມຄວນຕາມທຳ ທ່າມກາງຄວາມລຳບາກໃນປ່າ ແລະໃຈກໍຖືກປອບໂລມໂດຍຄວາມບໍລິສຸດແລະຄວາມສະງົບຂອງນ້ຳ.
Verse 49
पुण्यगन्ध:सुखस्पर्शो ववौ तत्र समीरण: । ह्वादयन् पाण्डवान् सर्वान् द्रौपद्या सहितान् प्रभो
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງຈະນະເມຊະຍະ! ທີ່ນັ້ນມີລົມພັດຜ່ານ—ຫອມກອບດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດ ແລະອ່ອນນຸ່ມນ່າສຸກເມື່ອສຳຜັດ—ເຮັດໃຫ້ພານດະວະທັງປວງພ້ອມດ້ວຍດຣໍປະດີ ຊື່ນບານຍິ່ງ.»
Verse 50
भागीरथीं सुतीर्था च शीतां विमलपड्कजाम् । मणिप्रवालप्रस्तारां पादपरुपशोभिताम्
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ທີ່ນັ້ນມີແມ່ນ້ຳພາຄີຣະທີໄຫຼຜ່ານ—ເຢັນ ບໍລິສຸດ ແລະມີທ່າຂ້າມ (ຕີຣຖະ) ອັນດີເລີດ; ນ້ຳຂອງນາງປະດັບດ້ວຍດອກບົວອັນບໍ່ມີມົນທິນ. ທ່າລົງນ້ຳຖືກປູດ້ວຍແກ້ວມະນີ ແລະປະກາລັງ; ຝັ່ງແມ່ນ້ຳກໍງາມດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ຫຼາຍຊະນິດ.» ໃນດິນແດນອັນສັກສິດ ແລະເຂົ້າເຖິງຍາກ ທີ່ເທວະຣິສີມາພັກພິງ, ພານດະວະທັງຫຼາຍເມື່ອເຫັນແມ່ນ້ຳນັ້ນກໍຊື່ນບານ ແລະຢືນຢູ່ໃນນ້ຳອັນບໍລິສຸດ ດ້ວຍຄວາມສະອາດບໍລິສຸດຢ່າງສູງສຸດ ຖວາຍຕັຣປະນະແກ່ເທວະ, ຣິສີ ແລະບັນພະບຸລຸດ. ດັ່ງນັ້ນ ເຮັດຕັຣປະນະ ແລະຈະປະ (ສວດມົນ) ທຸກມື້, ວີຣະພານດະວະ—ຜູ້ເປັນຍອດບຸລຸດ ແລະເປັນມຸກມະນີແຫ່ງວົງກຸຣຸ—ກໍພັກອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນກັບພຣາຫມະນະ ຢ່າງຜາສຸກ ແລະເບິ່ງການຫຼິ້ນອັນຫຼາກຫຼາຍຂອງດຣໍປະດີ.
Verse 51
दिव्यपुष्पसमाकीर्णा मन:प्रीतिविवर्धिनीम् । वीक्षमाणा महात्मानो विशालां बदरीमनु
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອເຫັນແດນບະດະຣີອັນກວ້າງໃຫຍ່—ປົກຄຸມດ້ວຍດອກໄມ້ທິບ ແລະເພີ່ມພູນຄວາມປິຕິໃນໃຈ—ບັນດາຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ໄດ້ເບິ່ງດ້ວຍຄວາມພິສົດ»។ ບົດພາກນີ້ເນັ້ນວ່າ ພູມທັດອັນສັກສິດ ແລະພິທີປະຈໍາວັນອັນມີວິໄນ (ຕັຣປະນະ ແລະ ຊະປະ) ຊ່ວຍໃຫ້ໃຈສະຫງົບ ເພີ່ມພູນຄວາມກະຕັນຍູຕໍ່ເທວະ, ຣິສີ ແລະບັນພະບຸລຸດ ແລະຄໍ້າຈຸນຄວາມຕັ້ງໝັ້ນທາງທໍາຂອງປານດະວະໃນຍາມຖືກເນລະເທດ.
Verse 52
तस्मिन् देवर्षिचरिते देशे परमदुर्गमे । भागीरथीपुण्यजले तर्पयांचक्रिरे तदा
ໃນແດນອັນເຂົ້າເຖິງຍາກຢ່າງຍິ່ງ ທີ່ຖືກຊໍາລະໂດຍການສະຖິດແລະການປະພຶດຂອງເທວະຣິສີ ປານດະວະໄດ້ປະກອບພິທີຕັຣປະນະ ໃນນໍ້າອັນສັກສິດຂອງພາຄີຣະທີ. ເມື່ອໄດ້ເຫັນແມ່ນໍ້າອັນເຢັນສະບາຍ ປະດັບດ້ວຍດອກບົວ ແລະທ່ານໍ້າ (ຄາດ) ດຸດດັ່ງອັນປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີແລະປະກາລັງ ພ້ອມດ້ວຍໄມ້ນານາພັນຕາມຝັ່ງ ພວກເຂົາໄດ້ຖວາຍບູຊາປະຈໍາວັນແດ່ເທວະ, ຣິສີ ແລະບັນພະບຸລຸດ ດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດອັນເຂັ້ມງວດ; ແລ້ວພັກອາໄສຢູ່ນັ້ນກັບພຣາຫມະນະ ດ້ວຍຄວາມສຸກສະຫງົບ ໃນຂະນະທີ່ເບິ່ງການຫຼິ້ນອັນຫຼາກຫຼາຍຂອງດຣອປະດີ (ກຣິສນາ).
Verse 53
देवानषींश्व कौन्तेया: परमं शौचमास्थिता: । तत्र ते तर्पयन्तश्न जपन्तश्न कुरूद्वहा:
ຆະໂຕດກະຈະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ລູກຫຼານຂອງກຸນຕີ, ເມື່ອຍຶດຖືຄວາມບໍລິສຸດສູງສຸດແລ້ວ ບັນດາຜູ້ເປັນເລີດໃນວົງກຸຣຸນັ້ນ ພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຖວາຍຕັຣປະນະແດ່ເທວະແລະຣິສີ ແລະປະພຶດຊະປະ»។ ໃນແດນອັນສັກສິດ ແລະເຂົ້າເຖິງຍາກ ທີ່ເທວະຣິສີມາຢ້ຽມຢາມເປັນນິດ, ປານດະວະຢືນຢູ່ໃນນໍ້າອັນບໍລິສຸດຂອງພາຄີຣະທີ ແລະປະກອບຕັຣປະນະກັບການສວດທ່ອງ (japa) ທຸກມື້ດ້ວຍວິໄນແລະຄວາມບໍລິສຸດ; ພັກອາໄສກັບພຣາຫມະນະ ແລະຊື່ນຊົມຄວາມສຸກສະຫງົບ ໃນຂະນະທີ່ເບິ່ງການຫຼິ້ນອັນຫຼາກຫຼາຍຂອງດຣອປະດີ.
Verse 54
ब्राह्मणै:ः सहिता वीरा हवसन् पुरुषर्षभा: । कृष्णायास्तत्र पश्यन्त: क्रीडितान्यमरप्रभा: । विचित्राणि नरव्याघ्रा रेमिरे तत्र पाण्डवा:
ວິຣະບຸຣຸດເຫຼົ່ານັ້ນ—ຜູ້ເປັນເລີດໃນມະນຸດ—ພັກອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນກັບພຣາຫມະນະ. ສ່ອງສະຫວ່າງດຸດດັ່ງເທວະ, ປານດະວະເພີດເພີນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເບິ່ງການຫຼິ້ນອັນພິສົດນານາຂອງກຣິສນາ (ດຣອປະດີ). ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຈັງຫວະແຫ່ງທໍາໃນຍາມເນລະເທດ: ນັກຮົບດໍາລົງຕົນບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການພິຊິດ, ແຕ່ດ້ວຍການຄົບຄົນມີວິໄນກັບຜູ້ຮູ້ ແລະການພົບຄວາມສຸກອັນຖືກທໍາທ່າມກາງຄວາມລໍາບາກ.
Verse 145
इति श्रीमहा भारते वनपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि लोमशतीर्थयात्रायां गन्धमादनप्रवेशे पजञ्चचत्वारिंशदधिकशततमो< ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດບົດທີ 145 ໃນວະນະປະຣະວະ ຂອງສຣີມະຫາພາຣະຕະ, ພາຍໃນພາກຕີຣຖະຍາຕຣາ, ໃນຕອນການຈາລິກຂອງໂລມາຊະ—ວ່າດ້ວຍການເຂົ້າສູ່ຄັນທະມາດະນະ. ຄໍາລົງທ້າຍນີ້ໝາຍເຖິງການປິດຕອນ ແລະວາງກອບເລື່ອງໃຫ້ເປັນການເດີນທາງອັນສັກສິດ: ການຜ່ານສະຖານທີ່ບໍລິສຸດ ແລະພູມປະເທດອັນລໍາບາກ ເປັນການທົດສອບທາງຄຸນທໍາແລະຈິດວິນຍານ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ການເດີນທາງທົ່ວໄປ.
Frequently Asked Questions
The dilemma concerns whether justified loyalty and service (securing the desired flowers for Draupadī and Yudhiṣṭhira) permits disruptive or harmful conduct in a shared sacred ecosystem, especially when strength is exercised without measured restraint.
The chapter frames strength as ethically accountable: dharma requires compassion toward living beings and disciplined intention, and the legitimacy of an objective is weakened when pursued through uncontrolled disturbance.
No explicit phalaśruti is stated in this passage; the meta-commentary functions implicitly through Hanūmān’s corrective discourse, positioning the episode as an instructive exemplum on regulated power and situational dharma.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.