Adhyaya 116
Āraṇyaka Parva, Adhyāya 116: Jamadagni–Reṇukā Narrative and the Kārtavīrya Conflict (Akṛtavraṇa’s Account)
Upa-parva: Rāma-Jāmadagnya–Reṇukā–Kārtavīrya Episode (Āraṇyaka Parva: ṛṣi-lineage and vow-consequence narrative)
Akṛtavraṇa narrates Jamadagni’s ascetic attainment and his marriage to Reṇukā, from whom five sons are born, Rāma being the youngest. During a bathing occasion, Reṇukā sees King Citraratha sporting in water with his wife and, through a moment of covetous attention, loses composure and returns distressed. Jamadagni discerns her lapse and censures her; he orders the sons in sequence to execute their mother, but the elder sons, mentally unsettled, do not respond and are cursed into a stupefied, animal-like condition. When Rāma arrives, Jamadagni commands him to carry out the act; Rāma complies with an axe. Jamadagni’s anger subsides and he grants boons: Reṇukā’s restoration, her forgetfulness of the event, the brothers’ return to normalcy, and Rāma’s martial invincibility and longevity. The narrative then shifts to a later aggression: Kārtavīrya (Anūpa’s ruler) arrives at the āśrama; despite being honored, he rejects the reception, seizes the sacrificial cow and calf, and damages the hermitage. On Rāma’s return, Jamadagni reports the violation; Rāma confronts Kārtavīrya in battle and cuts down his many arms. In retaliation, Kārtavīrya’s sons attack Jamadagni in Rāma’s absence and kill the unarmed ascetic, departing thereafter. Rāma returns carrying fuel-sticks, finds his father slain, and laments—closing the chapter on grief and the consolidation of a retaliatory causal trajectory.
Chapter Arc: लोमश ऋषि युधिष्ठिर को भृगुवंशी आश्रम की कथा में और गहरे ले जाते हैं—जहाँ तप, गृहस्थ-धर्म और राजबल का टकराव एक ही क्षण में रक्त बनकर फूट पड़ता है। → जमदग्नि-रेणुका का शांत आश्रम-जीवन, पुत्रों का वन जाना, और कार्तवीर्य अर्जुन का आगमन—राजा का वैभव और अधिकार-भाव आश्रम की मर्यादा पर चढ़ बैठता है। रेणुका के प्रसंग से आरम्भ हुई आज्ञापालन-परंपरा अब पिता के अपमान और आश्रम-धर्म की रक्षा की कसौटी बन जाती है। → कार्तवीर्य के अत्याचार/लूट के बाद प्रतिशोध की ज्वाला भड़कती है; अंततः संघर्ष का चरम ‘जमदग्नि-वध’ में प्रकट होता है—तपस्वी पिता का रक्त गिरते ही परशुराम के भीतर क्षात्र-तेज और ब्राह्म-शाप, दोनों एक साथ जाग उठते हैं। → जमदग्नि के वध से कथा का नैतिक संतुलन टूट जाता है और परशुराम के लिए प्रतिज्ञा-मार्ग खुलता है—अब यह केवल व्यक्तिगत शोक नहीं, अधर्म के विरुद्ध वंशगत दायित्व बन जाता है। → पिता के वध का समाचार परशुराम तक पहुँचते ही अगला कदम अनिवार्य हो उठता है—क्या वह क्षमा करेगा, या पृथ्वी को क्षत्रियों से रिक्त करने वाली प्रतिज्ञा लेगा?
Shlokas
Verse 1
28 03.2 (9) #25:.# #25-7 षोडशाधिकशततमोब<्ध्याय: पिताकी आज्ञासे परशुरामजीका अपनी माताका मस्तक काटना और उन्हींके वरदानसे पुनः जिलाना
ອະກຣິຕະວຣະນະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣະຣິສີ ຊະມະດັກນິ ຜູ້ເປັນມະຫາຕະປະສີ, ມຸ່ງໝັ້ນໃນການສຶກສາພຣະເວທ, ໄດ້ເລີ່ມບໍາເພັນຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ. ຕໍ່ມາ ໂດຍການຮັກສານິຍົມວິໄນ (ເຊັ່ນ ຄວາມບໍລິສຸດ ແລະ ຄວາມພໍໃຈ) ພຣະອົງໄດ້ນໍາເທວະທັງປວງໃຫ້ຢູ່ໃນອໍານາດຂອງພຣະອົງ.”
Verse 2
स प्रसेनजितं राजन्नधिगम्य नराधिपम् | रेणुकां वरयामास स च तस्मै ददौ नृप:,युधिष्ठिर! फिर राजा प्रसेनजितके पास जाकर जमदग्नि मुनिने उनकी पुत्री रेणुकाके लिये याचना की और राजाने मुनिको अपनी कन्या ब्याह दी
ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຊະມະດັກນິ ໄດ້ເຂົ້າໄປພົບ ພຣະຣາຊາ ປຣະເສນະຈິດ, ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ແລະຂໍເອົາ ເຣນຸກາ ເປັນພຣະຍາ. ແລ້ວພຣະຣາຊານັ້ນກໍໄດ້ປະທານພຣະທິດາໃຫ້ແກ່ພຣະຣິສີ.
Verse 3
रेणुकां त्वथ सम्प्राप्य भार्या भार्गवनन्दन: । आश्रमस्थस्तया सार्ध तपस्तेपेडनुकूलया
ເມື່ອໄດ້ ເຣນຸກາ ເປັນພຣະຍາແລ້ວ, ຊະມະດັກນິ—ຜູ້ນໍາຄວາມປິຕິຍິນດີແກ່ວົງສາບຣຶກຸ—ກໍພໍານັກຢູ່ໃນອາສຣົມ ແລະບໍາເພັນຕະປະຮ່ວມກັນກັບນາງ. ເຣນຸກາ ເປັນພຣະຍາຜູ້ອ່ອນນ້ອມ, ປະພຶດຕົນໃຫ້ກົງກັບຄວາມປາດຖະໜາຂອງສາມີຢູ່ເສມອ.
Verse 4
तस्या: कुमाराश्षत्वारो जज्ञिरे रामपज्चमा: । सर्वेषामजघन्यस्तु राम आसीज्जघन्यज:
ຈາກນາງນັ້ນ ໄດ້ເກີດບຸດສີ່ຄົນຕາມລຳດັບ; ແລະເປັນຄົນທີຫ້າ ໄດ້ເກີດ ຣາມ (ປະຣະສຸຣາມ). ແມ່ນວ່າເປັນນ້ອງສຸດຕາມອາຍຸ ແຕ່ຣາມກໍເປັນຜູ້ເດັ່ນທີ່ສຸດດ້ວຍຄຸນທຳແລະຄວາມສາມາດ—ຊີ້ວ່າຄຸນຄ່າແທ້ວັດດ້ວຍຄຸນງາມ ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍອາວຸໂສເທົ່ານັ້ນ.
Verse 5
फलाहारेषु सर्वेषु गतेष्वथ सुतेषु वै । रेणुका सनातुमगमत् कदाचिन्नियतव्रता,एक दिन जब सब पुत्र फल लानेके लिये वनमें चले गये तब नियमपूर्वक उत्तम व्रतका पालन करनेवाली रेणुका स्नान करनेके लिये नदी-तटपर गयी
ເມື່ອບຸດທັງໝົດອອກໄປປ່າເພື່ອເກັບໝາກໄມ້ເປັນອາຫານ, ເຣນຸກາ—ຜູ້ມັ່ນຄົງໃນວິນັຍແຫ່ງວຣະຕະ—ໄດ້ໄປທີ່ຝັ່ງແມ່ນ້ຳໃນເວລາໜຶ່ງເພື່ອອາບນ້ຳ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນພະລັງອັນສງົບຂອງທຳມະໃນຊີວິດປະຈຳວັນ: ແມ່ນຢູ່ທ່າມກາງພາລະກິດໃນເຮືອນ ນາງກໍຍັງຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດ ຄວາມສຳລວມ ແລະການປະຕິບັດຕາມເວລາຢ່າງສະໝໍ້ເສມ.
Verse 6
सा तु चित्ररथं नाम मार्तिकावतकं नृपम् ददर्श रेणुका राजन्नागच्छन्ती यदृच्छया
ເຣນຸກາ ໃນຂະນະກຳລັງກັບຄືນ ໄດ້ເຫັນໂດຍບັງເອີນ ກະສັດນາມ ຈິຕຣະຣະຖະ ຜູ້ປົກຄອງແດນ ມາຣຕິກາວະຕະ. ພາບຂອງພະອົງຜູ້ຮັ່ງມີ—ສວມມາລາດອກບົວ ແລະຫຼິ້ນນ້ຳກັບພຣະມະເຫສີ—ໄດ້ກະຕຸ້ນຄວາມປາຖະໜາໃນນາງ ເປັນຈຸດເລີ່ມຂອງຄວາມຜິດພາດທາງຈິດໃຈ ທີ່ເລື່ອງຈະຕັດສິນວ່າເປັນການລະເມີດການສຳລວມແລະທຳມະ.
Verse 7
क्रीडन्तं सलिले दृष्टवा सभार्य पद्ममालिनम् | ऋद्धिमन्तं ततस्तस्य स्पृहयामास रेणुका
ອະກຣິຕະວຣະນະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອເຣນຸກາກຳລັງກັບຫຼັງຈາກອາບນ້ຳ, ນາງໄດ້ເຫັນກະທັນຫັນ ກະສັດຈິຕຣະຣະຖະ ແຫ່ງແດນມາຣຕິກາວະຕະ, ສວມມາລາດອກບົວ ແລະຫຼິ້ນນ້ຳກັບພຣະມະເຫສີ. ເມື່ອເຫັນພະອົງຜູ້ຮັ່ງມີນັ້ນໃນພາບເຊັ່ນນັ້ນ, ເຣນຸກາກໍເກີດຄວາມປາຖະໜາຕໍ່ພະອົງ».
Verse 8
व्यभिचाराच्च तस्मात् सा क्लिन्नाम्भसि विचेतना । प्रविवेशाश्रमं त्रस्ता तां वै भर्तान्वबुध्यत
ເນື່ອງຈາກຄວາມຜິດພາດນັ້ນ, ນາງ—ຈິດໃຈສັ່ນຄອນ—ເກືອບຈະໝົດສະຕິໃນນ້ຳ. ແລ້ວນາງກໍເຂົ້າອາສຣົມດ້ວຍຄວາມຫວາດຫວັ່ນ; ແຕ່ສາມີຂອງນາງຮູ້ເລື່ອງທັງໝົດແລ້ວ.
Verse 9
सतां दृष्टवा च्युतां धैर्याद् ब्राह्मया लक्ष्म्या विवर्जिताम् | धिकक््छब्देन महातेजा गर्हयामास वीर्यवान्
ເມື່ອເຫັນນາງຕົກຈາກຄວາມອົດທົນອັນໝັ້ນຄົງ ແລະຂາດແສງສັກສິດທີ່ສົມຄວນແກ່ຊີວິດພຣາຫມະນ ມະຫາລິສີຜູ້ມີເຕຊະອັນໃຫຍ່ ແລະພະລັງວິນຍານແກ່ກ້າ ໄດ້ຕໍ່ວ່ານາງດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາຮຸນແຮງ ພ້ອມອຸທານວ່າ «ຊິບຫາຍ!» ແລະປະນາມການຫຼຸດລົງຈາກຄວາມປະພຶດຂອງຄົນດີ.
Verse 10
ततो ज्येष्ठो जामदग्न्यो रुमण्वान् नाम नामत: । आजगाम सुषेणश्च वसुर्विश्वावसुस्तथा,इसी समय जमदग्निके ज्येष्ठ पुत्र रुमण्वान् वहाँ आ गये। फिर क्रमशः सुषेण, वसु और विश्वावसु भी आ पहुँचे
ຕໍ່ມາ ບຸດຄົນໃຫຍ່ຂອງຈະມະດັກນິ ຊື່ ຣຸມະນວານ ໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຕາມລໍາດັບ ສຸເສນ, ວະສຸ, ແລະ ວິສະວາວະສຸ ກໍມາຮອດເຊັ່ນກັນ.
Verse 11
तानानुपूर्व्याद् भगवान् वधे मातुरचोदयत् | न च ते जातसंस्नेहा: किंचिदूचुविचेतस:
ແລ້ວພຣະລິສີຜູ້ນ່າເຄົາລົບນັ້ນ ໄດ້ກະຕຸ້ນພວກເຂົາຕາມລໍາດັບໃຫ້ຂ້າແມ່ຂອງຕົນ. ແຕ່ບຸດເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອຄວາມຮັກແມ່ເພິ່ງຜຸດຂຶ້ນ ກໍບໍ່ອາດເວົ້າຄໍາໃດໄດ້; ຈິດໃຈມືດມົນ ແລະຢືນຢູ່ດັ່ງຄົນໝົດສະຕິ.
Verse 12
ततः शशाप तानू् क्रोधात् ते शप्ताश्चेतनां जहु: । मृगपक्षिसधर्माण: क्षिप्रमासज्जडोपमा:
ແລ້ວມະຫາລິສີນັ້ນໂກດຮ້າຍ ໄດ້ສາບແຊ່ງພວກເຂົາ. ເມື່ອຖືກຄໍາສາບ ພວກເຂົາສູນເສຍສະຕິປັນຍາ; ແລະໃນພິບຕາ ກໍກາຍເປັນມີນິໄສດັ່ງສັດປ່າແລະນົກ ເຫມືອນຜູ້ມືດທຶບຊາປັນຍາ.
Verse 13
ततो रामो<भ्ययात् पश्चादाश्रमं परवीरहा । तमुवाच महाबाहुर्जमदग्निर्महातपा:
ຕໍ່ມາ ຣາມະ ຜູ້ປະຫານວີລະຊົນຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານ ໄດ້ໄປພາຍຫຼັງສູ່ອາສຣົມ. ທີ່ນັ້ນ ຈະມະດັກນິ ຜູ້ມີແຂນໃຫຍ່ ແລະເປັນຕະປະສະວີຜູ້ມີຕະປະອັນແກ່ກ້າ ໄດ້ເວົ້າກັບລາວ.
Verse 14
जहीमां मातरं पापां मा च पुत्र व्यथां कृथा: । तत आदाय परशुं रामो मातु: शिरोड5हरत्
Akṛtavraṇa said: “Kill this sinful mother of yours at once, my son, and do not feel any anguish over it.” Thereupon Rāma (Paraśurāma), taking up his axe, immediately severed his mother’s head. The passage starkly frames obedience to a commanding authority as overriding personal grief, raising a severe ethical tension between filial duty, compassion, and the demands of a higher (or imposed) dharma.
Verse 15
ततस्तस्य महाराज जमदमग्नेर्महात्मन: । कोपो< भ्यगच्छत् सहसा प्रसन्नश्चाब्रवीदिदम्,महाराज! इससे महात्मा जमदग्निका कोप सहसा शान्त हो गया और उन्होंने प्रसन्न होकर कहा--
Then, O great king, the sudden anger of the noble sage Jamadagni subsided at once. Becoming serene and pleased, he spoke these words—signaling a shift from wrath to composure and the restoration of measured, dharmic speech.
Verse 16
ममेदं वचनात् तात कृतं ते कर्म दुष्करम् वृणीष्व कामान् धर्मज्ञ यावतों वाउ्छसे हृदा
Akṛtavraṇa said: “My child, at my bidding you have accomplished a deed that is exceedingly difficult for others to perform. You are a knower of dharma. Therefore, ask for whatever boons your heart desires.”
Verse 17
स वत्रे मातुरुत्थानमस्मृतिं च वधस्य वै । पापेन तेन चास्पर्श भ्रातृणां प्रकृति तथा
Akṛtavraṇa said: “May my mother rise again to life; may she not remember that she was slain; may that sin not touch her; and may my brothers return to their natural, healthy state as before.” In the surrounding narrative, these boons are requested as an act of filial duty and moral repair: the son seeks not personal gain first, but the restoration of his mother and the undoing of the ethical and psychological harm caused by the deed, along with the welfare of his brothers.
Verse 18
अप्रतिद्वन्धतां युद्धे दीर्घमायुश्न भारत । ददौ च सर्वान् कामांस्ताञ्जमदग्निर्महातपा:
Akṛtavraṇa said: “O Bhārata, the great ascetic Jamadagni granted him invincibility in battle and a long life, and he also bestowed all the boons he desired.” In context, this follows Paraśurāma’s obedience to his father’s severe command: having fulfilled a nearly impossible duty, he is invited to ask for wishes. Paraśurāma’s requests aim at restoring his mother’s life and mental purity, reviving his brothers, and securing unmatched prowess and longevity—showing a tension between harsh obedience and the ethical impulse to repair harm and reestablish familial and moral order.
Verse 19
कदाचित् तु तथैवास्य विनिष्क्रान्ता: सुता: प्रभो । अथानूपपतिर्वीर: कार्तवीर्यो5भ्यवर्तत
ອະກຣິຕະວຣະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງ, ຄັ້ງໜຶ່ງກໍເກີດຂຶ້ນແບບນັ້ນ—ບຸດທັງໝົດຂອງລາວໄດ້ອອກໄປ. ໃນເວລານັ້ນເອງ ກະສັດວິລະບຸລຸດແຫ່ງອະນູປະ ຄາຣຕະວີຣຍະ (ອາຣຊຸນ) ໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນ, ໂອ ຢຸທິສຖິຣ»។
Verse 20
तमाश्रमपदं प्राप्तमृषेर्भार्या समार्चयत् । स युद्धमदसम्मत्तो नाभ्यनन्दत् तथार्चनम्
ເມື່ອລາວມາຮອດອາສຣົມຂອງລະສີ, ພັນລະຍາຂອງລະສີໄດ້ຕ້ອນຮັບດ້ວຍການອຸປະຖຳຕາມຄວນ ແລະການນົບນ້ອມ. ແຕ່ລາວ—ຜູ້ມຶນເມົາດ້ວຍຄວາມຈອງຫອງແຫ່ງສົງຄາມ—ບໍ່ຮັບເກຍດນັ້ນດ້ວຍຄວາມກະຕັນຍູ; ສະແດງວ່າ ອຳນາດເມື່ອບໍ່ຖືກຄຸ້ມຄອງໂດຍທັມມະ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ແມ່ນແຕ່ແຂກກໍກາຍເປັນຜູ້ລະເມີດສະຖານທີ່ອັນສັກສິດ.
Verse 21
प्रमथ्य चाश्रमात् तस्माद्धोमधेनोस्तथा बलात् | जहार वत्सं क्रोशन्त्या बभज्ज च महाद्रुमान्
ອະກຣິຕະວຣະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອລາວປຸ່ນປັ່ນອາສຣົມນັ້ນດ້ວຍຄວາມຮຸນແຮງແລ້ວ, ລາວໄດ້ຊິງເອົາລູກງົວຂອງງົວບູຊາໄປດ້ວຍກຳລັງ ໃນຂະນະທີ່ແມ່ງົວຮ້ອງຄາງ; ແລະຍັງຫັກໂຄ່ນຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ໆໃນອາສຣົມອີກດ້ວຍ.
Verse 22
आगताय च रामाय तदाचष्ट पिता स्वयम् | गां च रोरुदतीं दृष्टवा कोपो रामं समाविशत्
ເມື່ອຣາມ (ປະຣະຊຸຣາມ) ມາຮອດ, ພໍ່ຂອງລາວ ຈະມະດັກນິ ໄດ້ເລົ່າເຫດການທັງໝົດໃຫ້ຟັງດ້ວຍຕົນເອງ. ແລະເມື່ອຣາມເຫັນງົວບູຊາຮ້ອງຄາງຊ້ຳໆດ້ວຍຄວາມທຸກ, ຄວາມໂກດກໍເຂົ້າສູ່ຣາມ—ເພາະການລະເມີດສິ່ງທີ່ຝາກໄວ້ໃນອາສຣົມ ແລະການເຮັດຮ້າຍສັດອັນສັກສິດທີ່ຄວນຖືກຄຸ້ມຄອງ.
Verse 23
स मृत्युवशमापन्नं कार्तवीर्यमुपाद्रवत् । तस्याथ युधि विक्रम्य भार्गव: परवीरहा
ເມື່ອເຫັນວ່າ ຄາຣຕະວີຣຍະ ອາຣຊຸນ ຕົກຢູ່ໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງຄວາມຕາຍແລ້ວ, ລາວກໍພຸ່ງເຂົ້າໃສ່. ແລ້ວໃນຍຸດທະນັ້ນ ພາຣຄະວະ—ປະຣະຊຸຣາມ ຜູ້ປາບວິລະບຸລຸດຂອງສັດຕູ—ໄດ້ສະແດງວິລະກຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະໃຊ້ລູກສອນຄົມກັດ ຕັດແຂນພັນຂອງລາວທີ່ດຸດດັ່ງຄ້ອນເຫຼັກ.
Verse 24
चिच्छेद निशितैर्भल्लैर्बाहून् परिघसंनिभान् । सहस्नसम्मितान् राजन् प्रगृह्म रुचिरं धनु:
ອະກຣິຕະວຣະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພຣະຣາມ (ປະຣະສຸຣາມ) ຍົກຄັນທະນູອັນງາມສະຫງ່າຂຶ້ນ ແລ້ວໃຊ້ລູກສອນບັລລະອັນແຫຼມຄົມ ຕັດແຂນເຫຼົ່ານັ້ນ—ແຂນທີ່ແຂງກ້າດັ່ງຄ້ອນເຫຼັກ—ຈົນດູເຫມືອນມີຈໍານວນເຖິງພັນ»។
Verse 25
अभिभूत: स रामेण संयुक्त: कालधर्मणा । अर्जुनस्याथ दायादा रामेण कृतमन्यव:
ອະກຣິຕະວຣະນະ ກ່າວວ່າ: «ຖືກພຣະຣາມ (ປະຣະສຸຣາມ) ປະຫານ ແລະຖືກກົດແຫ່ງກາລະ (ຄວາມຕາຍ) ຄອບງໍາ, ອາຣຊຸນ (ກາຣຕະວີຣຍະ) ກໍໄປສູ່ຈຸດຈົບ. ຕໍ່ມາ ທາຍາດຂອງອາຣຊຸນ ໂກດແຄ້ນຕໍ່ພຣະຣາມ ເນື່ອງຈາກການຖືກສັງຫານຂອງບິດາ»។
Verse 26
आश्रमस्थं विना रामं जमदग्निमुपाद्रवन् । ते तं जध्नुर्महावीर्यमयुध्यन्तं तपस्विनम्
ອະກຣິຕະວຣະນະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອພຣະຣາມບໍ່ຢູ່, ພວກເຂົາໄດ້ບຸກເຂົ້າໄປຮົບກວນພຣະຣິສີ ຈະມະດັກນິ ຢູ່ໃນອາສຣົມ. ແມ່ນແທ້ວ່າທ່ານມີພະລັງຫຼາຍ, ແຕ່ເພາະເປັນພຣາຫມັນຜູ້ຖືຕະປະ ຈຶ່ງບໍ່ເຂົ້າສູ້. ແຕ່ລູກຊາຍຂອງກາຣຕະວີຣຍະ ກໍຍັງສັງຫານທ່ານ»។
Verse 27
असकृद्ू रामरामेति विक्रोशन्तमनाथवत् | कार्तवीर्यस्य पुत्रास्तु जमदग्निं युधिष्ठिर
ອະກຣິຕະວຣະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຢຸທິສຖິຣ, ລູກຊາຍຂອງກາຣຕະວີຣຍະ ໄດ້ໂຈມຕີພຣະຣິສີ ຈະມະດັກນິ ໃນຂະນະທີ່ທ່ານຮ້ອງ ‘ຣາມ! ຣາມ!’ ຊໍ້າໆ ດັ່ງຄົນບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງ»។
Verse 28
पीडयित्वा शरैर्जग्मुर्यथागतमरिंदमा: । अफफक्रान्तेषु वै तेषु जमदग्नौ तथा गते
ອະກຣິຕະວຣະນະ ກ່າວວ່າ: «ພວກນັ້ນຜູ້ປາບສັດຕູ ໄດ້ທໍາຮ້າຍທ່ານດ້ວຍລູກສອນ ແລ້ວກໍກັບໄປຕາມທາງທີ່ມາ. ເມື່ອລູກຊາຍຂອງກາຣຕະວີຣຍະ ໄດ້ຫນີໄປ ແລະຈະມະດັກນິ ລົ້ມລົງແລ້ວ, ໂອ ຢຸທິສຖິຣ, ປະຣະສຸຣາມ ຜູ້ສືບສາຍພຣິກຸ ໄດ້ມາຮອດອາສຣົມ ພ້ອມກັບຟືນຢູ່ໃນມື. ເມື່ອເຫັນບິດານອນຕາຍຢ່າງນ່າສົງສານ, ທ່ານກໍຖືກຄວາມໂສກເຂົ້າຄອບງໍາ ແລະເລີ່ມຄໍາຄວນ—ລະລຶກວ່າບິດາຜູ້ບໍ່ໄດ້ກໍ່ຜິດ ບໍ່ເຄີຍສົມຄວນຈະຖືກສັງຫານ»។
Verse 29
समित्पाणिरुपागच्छदाश्रमं भृगुनन्दन: । स दृष्टा पितरं वीरस्तथा मृत्युवशं गतम् । अनर्हनतं तथाभूतं विललाप सुदु:ःखित:
ພຣະປາຣະສຸຣາມ ຜູ້ເປັນລູກຫຼານແຫ່ງພຣະິສີພຣຶກຸ ໄດ້ຖືໄມ້ສະມິທາ (ໄມ້ສຳລັບບູຊາໄຟ) ເຂົ້າໄປຫາອາສຣົມ. ທີ່ນັ້ນ ພຣະອົງເຫັນບິດາຜູ້ກ້າຫານ ລົ້ມຢູ່ໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງຄວາມຕາຍ. ເມື່ອເຫັນຜູ້ບໍ່ຄວນຖືກກະທຳເຊັ່ນນັ້ນ ພຣະອົງກໍ່ຮ້ອງໄຫ້ຄຳຄວນ ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າຢ່າງຫນັກ.
Verse 33
तदनन्तर शत्रुपक्षेके वीरोंका संहार करनेवाले परशुरामजी सबसे पीछे आश्रमपर आये। उस समय महातपस्वी महाबाहु जमदग्निने उनसे कहा -ा
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ພຣະປາຣະສຸຣາມ ຜູ້ມີຊື່ສຽງໃນການປະຫານວີຣະຊົນຝ່າຍສັດຕູ ໄດ້ມາຮອດອາສຣົມເປັນຄົນສຸດທ້າຍ. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະິສີຜູ້ບຳເພັນຕະປະຢ່າງຍິ່ງ ແລະມີແຂນແຂງກ້າ ຄື ຈະມະດັກນິ ໄດ້ເວົ້າກັບພຣະອົງ.
Verse 115
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपर्वके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें लोगशती र्थयात्राके प्रसंगमें कार्तवीर्योपाख्यानविषयक एक सौ पन्द्रहवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ ວະນະປະຣະວະ (Vana Parva) ພາຍໃນຕອນ ຕີຣະຖະຍາຕຣາປະຣະວະ (Tīrtha-yātrā Parva) ໃນບົດບາດຂອງການເດີນທາງໄປສູ່ຕີຣະຖະ Loṅgaśatīrtha ບົດທີ 115 ວ່າດ້ວຍຕອນກ່ຽວກັບ Kārtavīrya ກໍ່ສິ້ນສຸດລົງ.
Verse 116
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि लोमशतीर्थयात्रायां कार्तवीर्योपाख्याने जमदग्निवधे षोडशाधिकशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ ວະນະປະຣະວະ (Vana Parva) ພາຍໃນຕອນ ຕີຣະຖະຍາຕຣາປະຣະວະ (Tīrtha-yātrā Parva) ໃນເລື່ອງການຈາລະຈອນຂອງ Lomaśa ຕອນ Kārtavīrya ທີ່ສິ້ນສຸດດ້ວຍການປະຫານ Jamadagni ນີ້ແມ່ນບົດທີ 116.
Frequently Asked Questions
The chapter stages a conflict between obedience to paternal/ascetic authority and the moral gravity of harming one’s mother, using the episode to examine how command, lapse, and consequence are narrated within dharma discourse.
It underscores that even momentary indulgence of desire can destabilize vow-life, while also portraying how boons, curses, and retaliation amplify consequences across kinship and political domains.
No explicit phalaśruti appears in the provided passage; the chapter’s significance is primarily etiological and ethical, linking ascetic authority, transgression, and retaliatory cycles within the broader epic causality.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.