Shloka 41
उद्योगपर्व — अध्याय ९३: कृष्णस्य धृतराष्ट्रोपदेशः
Kṛṣṇa’s Counsel to Dhṛtarāṣṭra in the Assembly
तत्र तिष्ठन् स दाशाहों राजमध्ये परंतप: । अपश्यदन्तरिक्षस्थानृषीन् परपुरंजय: । ततस्तानभिससम्प्रेक्ष्य नारदप्रमुखानृषीन्,राजाओंके बीचमें खड़े हुए शत्रुनगरविजयी परंतप श्रीकृष्णने देखा कि आकाशमें कुछ ऋषि-मुनि खड़े हैं। उन नारद आदि महर्षियोंको देखकर श्रीकृष्णने धीरेसे शान्तनुनन्दन भीष्मसे कहा-- “नरेश्वर! इस राजसभाको देखनेके लिये ऋषिगण पधारे हैं
tatra tiṣṭhan sa dāśārho rājamadhye parantapaḥ | apaśyad antarīkṣasthān ṛṣīn parapuraṃjayaḥ | tatas tān abhisamprekṣya nāradapramukhān ṛṣīn,
ຂະນະທີ່ພຣະກຣິດສະນະ—ຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ ແລະຜູ້ພິຊິດເມືອງສັດຕູ—ຢືນຢູ່ກາງຫມູ່ກະສັດ, ພຣະອົງໄດ້ເຫັນບັນດາລຶສີບາງອົງຢືນຢູ່ໃນອາກາດ. ແລ້ວພຣະອົງໄດ້ພິຈາລະນາຢ່າງລະມັດລະວັງເຫັນພວກທ່ານທີ່ນໍາໂດຍ ນາຣະດະ, ແລະໄດ້ກ່າວກັບ ພີສະມະ ບຸດແຫ່ງ ຊານຕະນຸ ວ່າ ລຶສີທັງຫຼາຍໄດ້ມາເພື່ອເບິ່ງຮາຊະສະພາ—ເປັນການເຕືອນໂດຍນັຍວ່າ ການປຶກສາຂອງຜູ້ປົກຄອງ ຢູ່ໃຕ້ການພິຈາລະນາອັນສູງສຸດທາງທໍາ ແລະຈິດວິນຍານ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that political deliberation is not merely a matter of power but is subject to dharma: the presence of ṛṣis in the sky symbolizes higher moral-spiritual witness, urging rulers to act with restraint, truthfulness, and responsibility.
In the royal assembly, Kṛṣṇa notices sages—led by Nārada—standing in the sky observing the proceedings. He then prepares to inform Bhīṣma, signaling that the council’s decisions are being watched by revered seers.