Shloka 35
Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)
दयावान् सर्वभूतेषु हीनिषेवो महास्त्रवित् । मृदुश्च सुकुमारश्न धार्मिकश्च प्रियश्ष मे
dayāvān sarvabhūteṣu hrīniṣevo mahāstravit | mṛduś ca sukumāraś ca dhārmikaś ca priyaś ca me |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ເຂົາມີເມດຕາກະລຸນາຕໍ່ສັດທັງປວງ, ມີຄວາມອາຍ ແລະຖ່ອມຕົນ, ເປັນຜູ້ຮູ້ອາວຸດຢ່າງຍິ່ງ; ອ່ອນໂຍນ ແລະລະອຽດອ່ອນໃນນິໄສ, ດຳເນີນຕາມທຳມະ, ແລະເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງຂອງຂ້າ. ໂອ ມະທຸສູດະນ ກຣິດສະນາ, ຈົ່ງບອກຂ່າວຂອງວີລະບຸລຸດ ສະຫະເທວະ ບຸດຂອງມາດຣີ—ນັກທະນູຜູ້ເດັ່ນທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງໃນສະໜາມຮົບ, ຜູ້ຮັບໃຊ້ພີ່ນ້ອງທັງປວງ, ຊຳນານໃນການຈຳແນກທຳມະ ແລະອັດຖະ, ແລະຢູ່ໃນພະລັງແຫ່ງວັຍໜຸ່ມ. ຄວາມປະພຶດອັນດີງາມຂອງເຂົາ ຖືກພີ່ນ້ອງທັງປວງສັນລະເສີນ; ເຂົາຈົ່ງຮັກພີ່ໃຫຍ່, ເປັນຜູ້ນຳໃນສົງຄາມ, ແລະມຸ່ງໝັ້ນຮັບໃຊ້ຂ້າຢູ່ເສມອ. ຈົ່ງບອກເລື່ອງຂອງເຂົາໃຫ້ຂ້າຟັງ».
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames ideal kṣatriya excellence as inseparable from ethical virtues: compassion toward all beings, modesty, gentleness, and dharmic conduct, alongside martial competence. It also elevates service to elders and solidarity with brothers as marks of true nobility.
In the Udyoga Parva’s pre-war context, a speaker (as reported by Vaiśampāyana) asks Kṛṣṇa (Madhusūdana) for news about Sahadeva. Sahadeva is praised through a catalogue of virtues—battlefield prowess, discernment of dharma and artha, and devoted service—highlighting his role and character among the Pāṇḍavas.