Shloka 17
“मेरे राज्यमें सर्प आदि भयंकर जीव-जन्तु नही हैं। यदि कोई भयंकर प्राणी हों तो भी वे मेरे मन्त्रोंद्वारा सुरक्षित जीव-जन्तुओंकी कभी हिंसा नहीं करते हैं ।। निकामवर्षी पर्जन्यो राजन् विषयवासिनाम् । धर्मिष्ठाक्ष प्रजा: सर्वा ईतयश्व न सन्ति मे,“महाराज! मेरे राज्यमें रहनेवाली प्रजाओंके लिये बादल प्रचुर जल बरसाता है, सम्पूर्ण प्रजाएँ धर्ममें तत्पर रहती हैं तथा मेरे राष्ट्रमें अनावृष्टि और अतिवृष्टि आदि किसी प्रकारका भी उपद्रव नहीं है
nikāmavarṣī parjanyo rājan viṣayavāsinām | dharmiṣṭhākṣa prajāḥ sarvā ītayaś ca na santi me ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍພະອົງກະສັດ, ໃນອານາຈັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ບໍ່ມີສັດນ່າຢ້ານເຊັ່ນງູເປັນຕົ້ນ; ແມ່ນແຕ່ຖ້າມີສັດດຸຮ້າຍ ມັນກໍບໍ່ກ່າວຮ້າຍຕໍ່ສັດທີ່ຖືກຄຸ້ມຄອງດ້ວຍມົນຕຣາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ຂໍພະອົງ, ຝົນຕົກຕາມການສົມຄວນແກ່ປະຊາຊົນຜູ້ອາໄສໃນຊົນນະບົດ; ປະຊາທັງປວງຕັ້ງໝັ້ນໃນທຳມະ; ແລະໃນອານາຈັກຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ບໍ່ມີໄພພິບັດ—ບໍ່ມີທັງແຫ້ງແລ້ງ ຫຼືຝົນຫຼາຍເກີນ ຫຼືຄວາມທຸກຍາກອື່ນໆ»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Righteous governance is shown through the well-being of the people: when subjects are dharmic and the king upholds order, nature and society are portrayed as harmonious—timely rains and absence of calamities become signs of a just realm.
The speaker describes the condition of a kingdom as exemplary—its inhabitants receive adequate rainfall, live devoted to dharma, and suffer no disturbances such as drought or excessive rain—presenting an idealized picture of stable rule.