Shloka 5
उद्योगपर्व — अध्याय ५४: दुर्योधनस्य धृतराष्ट्रं प्रति बलप्रशंसन-युक्तः आश्वासनवादः
Duryodhana’s Reassurance and Force-Praise to Dhritarashtra
ते युधिष्ठिरमासीनमजि नै: प्रतिवासितम् | कृष्णप्रधाना: संहत्य पर्युपासन्त भारत,भारत! वे नरेश श्रीकृष्णकी प्रधानतामें संगठित हो वनमें विराजमान मृगचर्मधारी युधिष्ठिरके समीप जाकर बैठे और सगे-सम्बन्धियोंसहित आपका मूलोच्छेद कर डालनेकी इच्छा रखकर कहने लगे--'धृतराष्ट्रके हाथसे राज्यको लौटा लेना ही कर्तव्य है”
te yudhiṣṭhiram āsīnam araṇye pratīvāsitam | kṛṣṇapradhānāḥ saṃhatya paryupāsanta bhārata bhārata |
ດຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ບັນດາກະສັດເຫຼົ່ານັ້ນ ມີກຣິສນະເປັນຫົວໜ້າ ໄດ້ຮ່ວມກັນແລ້ວເຂົ້າໄປຫາຢຸທິສຖິຣະ ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນປ່າ ນັ່ງຢູ່ໃນຄວາມເປັນດຸດສະຫງົບຂອງນັກບຳເພັນຕະບະ. ພວກເຂົານັ່ງໃກ້ພຣະອົງ ແລະກ່າວດ້ວຍໃຈມຸ່ງຫມັ້ນຈະຖອນຮາກທ່ານພ້ອມຍາດພີ່ນ້ອງວ່າ: ‘ໜ້າທີ່ຂອງພວກເຮົາຄື ຊິງອານາຈັກຄືນຈາກມືຂອງທຣິຕະຣາສຕຣະ’»។
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between rightful sovereignty and political ambition: appeals to “duty” (kartavya) can be used to justify aggressive aims, so dharma must be tested by intention, fairness, and the means employed—not merely by slogans of legitimacy.
Duryodhana describes a group of rulers, led by Kṛṣṇa, approaching the exiled Yudhiṣṭhira in the forest and sitting near him to speak; he frames their purpose as seeking to reclaim the kingdom from Dhṛtarāṣṭra, while also implying hostile intent toward Duryodhana and his kin.