Shloka 2
Udyoga Parva, Adhyaya 52: Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Pāṇḍava Strength and the Case for Restraint
Devanagari script
त्वमेव हि पराक्रान्तानाचक्षी था: परान् मम । पञज्चालान् केकयान् मत्स्यान् मागधान् वत्सभूमिपान्,तुमने ही मेरे निकट पराक्रमशाली पांचाल, केकय, मत्स्य, मागध तथा वत्सदेशीय उत्कृष्ट भूमिपालोंके नाम लिये हैं--(ये सभी पाण्डवोंकी विजय चाहते हैं)
Transliteration
tvam eva hi parākrāntān ācakṣīthāḥ parān mama | pañcālān kekayān matsyān māgadhān vatsabhūmipān ||
Translation
ທຣິຕຣາດຕະກ່າວວ່າ: «ແທ້ແລ້ວ ເຈົ້າເປັນຜູ້ທີ່ໄດ້ເອີ້ນນາມກະສັດຜູ້ກ້າຫານເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ—ປັນຈາລາ, ເຄກະຍາ, ມັດສະຍາ, ມາກະດາ ແລະອົງອະທິປະໄຕແຫ່ງດິນແດນວັດສະ; ເປັນຜູ້ປົກຄອງມີຊື່ສຽງ ຄອງແຄວ້ນດີເລີດ ແລະທັງຫມົດລ້ວນເອື້ອອຳນວຍໃຫ້ປານດະວະຊະນະ»។
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor/indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पराक्रान्तान्valiant, mighty
पराक्रान्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपराक्रान्त
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
आचक्षीथाःyou have named/mentioned
आचक्षीथाः:
TypeVerb
Rootआ-चक्ष्
Formलिट् (परिप्रश्न/अनद्यतन-भूत; perfect), मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद
परान्others (i.e., other kings)
परान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
ममof me / my
मम:
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
पाञ्चालान्the Panchalas
पाञ्चालान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाञ्चाल
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
केकयान्the Kekayas
केकयान्:
Karma
TypeNoun
Rootकेकय
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मत्स्यान्the Matsyas
मत्स्यान्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्य
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मागधान्the Magadhas
मागधान्:
Karma
TypeNoun
Rootमागध
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
वत्सभूमिपान्the kings (protectors of the land) of Vatsa
वत्सभूमिपान्:
Karma
TypeNoun
Rootवत्स-भूमिप
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraP
PañcālaK
KekayaM
MatsyaM
MagadhaV
VatsaP
PāṇḍavasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes