Shloka 58
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
प्रज्ञाशरेणा भिह तस्य जन्तो- श्रविकित्सका: सन्ति न चौषधानि । न होममन्त्रा न च मड्बलानि नाथर्वणा नाप्यगदा: सुसिद्धा:,जिसको बुद्धिके बाणसे मारा गया है, उस जीवके लिये न कोई वैद्य है, न दवा है, न होम, न मन्त्र, न कोई मांगलिक कार्य, न अथर्ववेदोक्त प्रयोग और न भलीभाँति सिद्ध जड़ी बूटी ही है
prajñāśareṇābhihatasya jantoḥ śravikitsakāḥ santi na cauṣadhāni | na homamantrā na ca maṅgalāni nātharvaṇā nāpyagadāḥ susiddhāḥ ||
ວິດູຣະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຖືກລູກສອນແຫ່ງປັນຍາຍິງຖືກແລ້ວ ສໍາລັບຜູ້ນັ້ນບໍ່ມີໝໍ ແລະບໍ່ມີຢາ. ທັງພິທີບູຊາດ້ວຍມັນຕຣາ ທັງພິທີມົງຄຸນ ທັງຄາຖາອະຖັຣວະ ຫຼືແມ່ນແຕ່ສົມຸນໄພແກ້ພິດທີ່ຂຶ້ນຊື່ວ່າສໍາເລັດດີ ກໍບໍ່ອາດຊ່ວຍໄດ້. ເມື່ອຄວາມຮູ້ແທ້ທະລຸມົວມົນ ມັນບໍ່ອາດຖືກກັບຄືນໂດຍພິທີ ຄາຖາ ຫຼືຢາ—ມັນຫັນໃຈອອກຈາກອະທັມ ແລະເຂົ້າສູ່ທັມມະຢ່າງແນ່ນອນ.
विदुर उवाच
Educational Q&A
When genuine wisdom pierces a person—destroying delusion and attachment—no external countermeasure can undo it. Rituals, spells, auspicious rites, or medicines may address bodily or worldly troubles, but they cannot reverse true ethical awakening; it irreversibly redirects one toward dharma.
In the Udyoga Parva, Vidura offers moral counsel in the tense lead-up to war. Here he uses a striking metaphor: wisdom is like an arrow that, once it hits, leaves no ‘treatment’—emphasizing the decisive, transformative power of right understanding over mere external rites.