Shloka 24
Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya
Peace Appeal and Five-Village Proposal
एतान् गुणान् कर्मकृतानवेक्ष्य भावाभावी वर्तमानावनित्यौ । बलिह्ि राजा पारमविन्दमानो नान्यत् कालात् कारणं तत्र मेने,ये शौर्य, विद्या आदि गुण अपने पूर्वकर्मके अनुसार ही प्राप्त होते हैं और प्राणियोंकी वर्तमान उन्नति तथा अवनति भी अनित्य हैं। यह सब सोचकर राजा बलिने जब इसका पार नहीं पाया, तब यही निश्चय किया कि इस विषयमें काल (दैव)-के सिवा और कोई कारण नहीं है
etān guṇān karmakṛtān avekṣya bhāvābhāvī vartamānāv anityau | balir hi rājā pāram avindamāno nānyat kālāt kāraṇaṃ tatra mene ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອພິຈາລະນາວ່າ ຄຸນລັກສະນະເຫຼົ່ານີ້ເກີດຈາກກຳເກົ່າຂອງຕົນ ແລະວ່າຄວາມຮຸ່ງເຮືອງກັບຄວາມຕົກຕໍ່າໃນປັດຈຸບັນຂອງສັດທັງຫຼາຍລ້ວນບໍ່ຖາວອນ, ພຣະຣາຊາບາລີ—ບໍ່ອາດພົບ ‘ຝັ່ງອີກຟາກ’ ຂອງບັນຫານີ້—ຈຶ່ງສະຫຼຸບວ່າ ໃນເລື່ອງນີ້ ບໍ່ມີເຫດອື່ນໃດນອກຈາກ ກາລ (ເວລາ/ຊະຕາກໍາ).»
संजय उवाच
Educational Q&A
Qualities and capacities are seen as arising from past karma, while present success and failure are unstable; when causality seems unfathomable, Bali adopts the view that Time (kāla/daiva) is the decisive cause.
Sanjaya reports a reflective conclusion attributed to King Bali: after contemplating the karmic origin of virtues and the fleeting nature of worldly rise and fall, Bali cannot reach a definitive explanation and therefore attributes outcomes primarily to Time/fate.