Shloka 13
Udyoga Parva, Adhyaya 31 — Yudhiṣṭhira’s Instructions to Sañjaya
Peace Appeal and Five-Village Proposal
परप्रयुक्त: पुरुषो विचेष्टते सूत्रप्रोता दारुमयीव योषा । इमं दृष्टवा नियमं पाण्डवस्य मन्ये परं कर्म दैवं मनुष्यात्,महाराज! सूतमें बँधी हुई कठपुतली जिस प्रकार दूसरोंसे प्रेरित होकर ही नृत्य करती है, उसी प्रकार मनुष्य परमात्माकी प्रेरणासे ही प्रत्येक कार्यके लिये चेष्टा करता है। पाण्डुनन्दन युधिष्ठिरके इस कष्टको देखकर मैं यह मानने लगा हूँ कि मनुष्यके पुरुषार्थकी अपेक्षा दैव (ईश्वरीय) विधान ही बलवान है
sañjaya uvāca | paraprayuktaḥ puruṣo viceṣṭate sūtraprotā dārumayīva yoṣā | imaṃ dṛṣṭvā niyamaṃ pāṇḍavasya manye paraṃ karma daivaṃ manuṣyāt, mahārāja ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ມະນຸດຈະເຄື່ອນໄຫວກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຖືກຜູ້ອື່ນຜັກດັນ—ດັ່ງຕຸກກະຕາໄມ້ທີ່ຖືກຮ້ອຍດ້ວຍເຊືອກ ແລະ ເຄື່ອນຟ້ອນຕາມການດຶງເຊືອກ. ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ, ເມື່ອເຫັນຂໍ້ຈຳກັດອັນຫນັກນີ້ທີ່ຕົກໃສ່ປານດະວະ (ຢຸທິສຖິຣະ) ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງເຊື່ອວ່າ ຊະຕາກຳ—ຂໍ້ບັນຍັດແຫ່ງທິວະ—ມີອຳນາດເຫນືອກວ່າຄວາມພະຍາຍາມຂອງມະນຸດ»
संजय उवाच