Previous Verse

Shloka 246

Udyoga-parva Adhyāya 28: Dharmādharmalakṣaṇa in Āpad

Crisis-Discernment of Right and Wrong

स धर्मात्मा धर्ममधीत्य पुण्यं यदिच्छया व्रजति ब्रह्मलोकम्‌ । इसके सिवा क्षत्रिय धर्मके अनुसार सावधान रहकर प्रजाजनोंकी रक्षा करे, दान दे, यज्ञ करे, सम्पूर्ण वेदोॉंका अध्ययन करके विवाह करे और पुण्य कर्मोका अनुष्ठान करता हुआ गृहस्थाश्रममें रहे। इस प्रकार वह धर्मात्मा क्षत्रिय धर्म एवं पुण्यका सम्पादन करके अपनी इच्छाके अनुसार ब्रह्मलोकको जाता है

sa dharmātmā dharmam adhītya puṇyaṁ yad-icchayā vrajati brahmalokam |

ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ຜູ້ມີທຳມະນັ້ນ ໄດ້ສຶກສາແລະປະພຶດທຳມະອັນປະເສີດ ສະສົມບຸນກຸສົນ ແລ້ວບັນລຸພຣະພົມໂລກ (Brahmaloka) ຕາມຄວາມປາດຖະໜາຂອງຕົນ. ນອກຈາກນີ້ ໂດຍລະມັດລະວັງຕາມຈັນຍາຂອງກະສັດນັກຮົບ (kṣatriya) ພຶງປົກປ້ອງປະຊາຊົນ ໃຫ້ທານ ປະກອບຍັນຍະ ສຶກສາພຣະເວດໃຫ້ຄົບຖ້ວນ ແຕ່ງງານ ແລະດຳລົງພິທີກຳບຸນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນຊີວິດຄອບຄົວ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອສຳເລັດ kṣatriya-dharma ແລະສະສົມບຸນ ລາວຈຶ່ງໄປສູ່ພຣະພົມໂລກຕາມທີ່ປາດຖະໜາ»។

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मात्माrighteous-souled (virtuous person)
धर्मात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मम्dharma, righteousness
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
अधीत्यhaving studied
अधीत्य:
TypeVerb
Rootअधि-इ (अधी)
Formक्त्वा (ल्यप्), Parasmaipada (usage), Absolutive (having studied)
पुण्यम्holy, meritorious (thing/act)
पुण्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्which (that)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
इच्छयाby (his) will, as he wishes
इच्छया:
Karana
TypeNoun
Rootइच्छा
FormFeminine, Instrumental, Singular
व्रजतिgoes
व्रजति:
TypeVerb
Rootव्रज्
FormLat, Present, Third, Singular, Parasmaipada
ब्रह्मलोकम्to the world of Brahman (Brahmaloka)
ब्रह्मलोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक
FormMasculine, Accusative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)
B
Brahmaloka
K
kṣatriya (warrior-ruler class)
P
prajā (subjects/people)
V
Vedas

Educational Q&A

The verse teaches that a kṣatriya’s path to spiritual merit is not only through valor but through disciplined adherence to duty: protecting the people, giving charity, performing sacrifices, studying the Vedas, marrying, and living responsibly as a householder. Such dharma-based living yields puṇya and leads to exalted realms like Brahmaloka.

Vāyudeva is instructing about righteous conduct and its results, outlining the ideal kṣatriya-gṛhastha obligations and stating the फल (result): by completing these duties and accumulating merit, the righteous person attains Brahmaloka according to his aspiration.